VIII P 128/92
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 24 listopada 2021 r. w przedmiocie ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. Organ rentowy ustalił kapitał początkowy na kwotę 64 606,08 zł, nie uwzględniając okresu zatrudnienia odwołującej w spółce cywilnej od 1 listopada 1992 r. do 30 czerwca 1993 r. z powodu braku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. J. P. wniosła o zmianę decyzji, domagając się uwzględnienia tego okresu oraz prawidłowego obliczenia wynagrodzenia, w tym tzw. „ubruttowienia”. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości, ustalił, że odwołująca była zatrudniona w spółce cywilnej (...) od 1 października 1991 r. do 30 czerwca 1993 r. Sąd uwzględnił wynagrodzenie w kwocie 2 370 000 zł miesięcznie za okres od stycznia 1992 r. do 30 czerwca 1993 r., biorąc pod uwagę przeliczenie wynagrodzeń w związku z wprowadzeniem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz orzeczenia sądowe dotyczące przywrócenia do pracy i odszkodowania. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, nakazując uwzględnienie spornego okresu zatrudnienia przy obliczaniu kapitału początkowego. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono na podstawie art. 477(13) § 1 KPC, ponieważ ZUS wydał późniejszą decyzję z 25 lipca 2025 r., która częściowo uwzględniła roszczenia ubezpieczonej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kapitału początkowego w przypadku nieuwzględnienia przez ZUS okresów zatrudnienia z powodu braku zgłoszenia pracodawcy, a także kwestie obliczania wynagrodzenia z uwzględnieniem „ubruttowienia” w latach 90.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzed wprowadzenia reformy emerytalnej i specyfiki obliczeń z tamtego okresu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okres zatrudnienia w spółce cywilnej, za który pracodawca nie zgłosił pracownika do ubezpieczenia społecznego, powinien zostać uwzględniony przy obliczaniu kapitału początkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracownik przedstawi dowody potwierdzające zatrudnienie i wynagrodzenie, a późniejsze orzeczenia sądowe potwierdzają istnienie stosunku pracy i zasądzają odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedstawione przez ubezpieczoną świadectwo pracy i umowa o pracę, wraz z orzeczeniami sądowymi potwierdzającymi stosunek pracy i zasądzającymi odszkodowanie, stanowią wystarczający dowód do uwzględnienia okresu zatrudnienia w spółce cywilnej przy obliczaniu kapitału początkowego, nawet jeśli pracodawca nie zgłosił pracownika do ubezpieczenia.
Jak należy obliczyć wynagrodzenie za okres zatrudnienia w spółce cywilnej w latach 1992-1993, uwzględniając wprowadzenie podatku dochodowego od osób fizycznych i tzw. „ubruttowienie”?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy uwzględnić kwotę wynagrodzenia po uwzględnieniu „ubruttowienia”, zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych i orzeczeniami sądowymi zasądzającymi odszkodowanie w określonej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że wynagrodzenie w kwocie 2 370 000 zł miesięcznie za okres od stycznia 1992 r. do 30 czerwca 1993 r. jest prawidłowe, uwzględniając przeliczenie wynagrodzeń w związku z wprowadzeniem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz orzeczenie sądu nadające rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2 370 000 zł tytułem odszkodowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. (1) | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 173 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., którzy przed wejściem w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne.
ustawa emerytalna art. 173 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174, pomnożonej przez średnie dalsze trwanie życia.
ustawa emerytalna art. 173 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy.
ustawa emerytalna art. 174 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.
ustawa emerytalna art. 174 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed wejściem w życie ustawy okresy składkowe i nieskładkowe.
ustawa emerytalna art. 174 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.
ustawa emerytalna art. 174 § 3b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa sposób obliczania wskaźnika wysokości podstawy wymiaru, gdy okres ustalania podstawy obejmuje część roku kalendarzowego.
ustawa emerytalna art. 15 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa wymiaru emerytury (także kapitału początkowego) stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne.
ustawa emerytalna art. 15 § 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy, za podstawę przyjmuje się kwotę minimalnego wynagrodzenia.
ustawa emerytalna art. 175 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Postępowanie w sprawie ustalenia kapitału początkowego przebiega według zasad dotyczących ustalenia prawa do świadczeń.
KPC art. 47714 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, uwzględniając odwołanie, zmienia zaskarżoną decyzję.
Pomocnicze
KPC art. 47713 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
u.p.d.o.f. art. 55 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zakłady pracy podwyższały pracownikom wynagrodzenie za styczeń 1992 r. w celu uwzględnienia wprowadzenia podatku dochodowego.
Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 art. 22 § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe
Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub inny dokument.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieuwzględnienie przez ZUS okresu zatrudnienia w spółce cywilnej od 1 listopada 1992 r. do 30 czerwca 1993 r. • Nieprawidłowe obliczenie wynagrodzenia za okres zatrudnienia w spółce cywilnej, bez uwzględnienia „ubruttowienia”.
Godne uwagi sformułowania
tzw. „ubruttowienia” rzeczywistego wynagrodzenia • wyrokowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2 370 000 zł
Skład orzekający
Magdalena Pytel
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego w przypadku nieuwzględnienia przez ZUS okresów zatrudnienia z powodu braku zgłoszenia pracodawcy, a także kwestie obliczania wynagrodzenia z uwzględnieniem „ubruttowienia” w latach 90."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzed wprowadzenia reformy emerytalnej i specyfiki obliczeń z tamtego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest skrupulatne gromadzenie dokumentów dotyczących zatrudnienia i wynagrodzenia z przeszłości, zwłaszcza z okresu transformacji gospodarczej, oraz jak sądy mogą korygować decyzje ZUS w celu zapewnienia sprawiedliwości.
“Czy ZUS może odmówić uwzględnienia okresu pracy przy kapitale początkowym? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.