VIII P 11/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka W. R. dochodziła od pozwanego pracodawcy J. S. (1) zadośćuczynienia w kwocie 129 319,50 zł, renty z tytułu zwiększonych potrzeb (600 zł miesięcznie) i renty z tytułu utraconych zarobków (1280 zł miesięcznie), a także ustalenia odpowiedzialności na przyszłość. Wypadek przy pracy miał miejsce 12.04.2012 r., w wyniku którego powódka doznała urazu termicznego palców II-IV ręki lewej, wymagającego amputacji. Powódka argumentowała, że pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.). Pozwana kwestionowała swoją odpowiedzialność, wskazując na wyłączną winę powódki i naruszenie przez nią zasad BHP. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłych, ustalił odpowiedzialność pozwanego na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.), uznając, że szkoda była następstwem ruchu przedsiębiorstwa. Sąd stwierdził jednak również uchybienia po stronie pracodawcy w zakresie nadzoru i szkoleń BHP. Jednocześnie, sąd uznał, że powódka przyczyniła się do powstania wypadku w 50%. W związku z tym, sąd zasądził 40 000 zł zadośćuczynienia (z kwoty 80 000 zł ustalonej jako odpowiednia, pomniejszonej o 50% przyczynienie) oraz rentę z tytułu zwiększonych potrzeb, obliczoną po uwzględnieniu 50% przyczynienia. Powództwo o rentę z tytułu utraconych zarobków zostało oddalone z uwagi na niewykazanie utraty możliwości zarobkowych w stosunku do potencjalnych dochodów. Sąd oddalił również żądanie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, wskazując na możliwość dochodzenia takich roszczeń w przyszłości na podstawie przepisów o przedawnieniu. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności pracodawcy na zasadzie ryzyka w przypadku wypadków przy pracy, ocena przyczynienia się poszkodowanego, zasady ustalania zadośćuczynienia i renty, możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających.
Każda sprawa o wypadek przy pracy jest indywidualna, a ocena przyczynienia się poszkodowanego zależy od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (6)
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za wypadek przy pracy na zasadzie ryzyka na podstawie art. 435 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, ponieważ prowadził przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody (prąd elektryczny), a szkoda była następstwem ruchu tego przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakład pracy pozwanego wykorzystuje maszyny napędzane prądem elektrycznym, co kwalifikuje go jako przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody. Szkoda wynikła z ruchu tego przedsiębiorstwa, a pracodawca nie wykazał okoliczności egzoneracyjnych.
Czy pracownica przyczyniła się do powstania wypadku przy pracy i w jakim stopniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownica przyczyniła się do powstania wypadku w 50%.
Uzasadnienie
Opinie biegłych z zakresu BHP i eksploatacji maszyn wykazały naruszenia przepisów BHP zarówno po stronie pracodawcy (brak nadzoru, niewłaściwe szkolenia), jak i powódki (przebywanie poza strefą pracy, niewłaściwe operowanie dłońmi). Sąd uznał, że powódka nie zachowała zasad BHP, co skutkowało jej 50% przyczynieniem się do wypadku.
Czy pracownicy przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę po wypadku przy pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje, ale w pomniejszonej wysokości z uwagi na przyczynienie się.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rodzaj doznanych obrażeń, nasilenie i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, a także skutki w postaci 40% uszczerbku na zdrowiu uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia. Kwota została ustalona na 80 000 zł, a następnie pomniejszona o 50% przyczynienie do 40 000 zł.
Czy pracownicy przysługuje renta z tytułu utraconych zarobków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo w tym zakresie zostało oddalone.
Uzasadnienie
Powódka nie wykazała, że utraciła możliwość uzyskania wyższych dochodów niż te, które mogłaby uzyskać, wykorzystując zachowaną zdolność do pracy. Otrzymywana renta z ZUS oraz podjęcie pracy jako woźna wskazują, że nie nastąpiła całkowita utrata zdolności do zarobkowania.
Czy pracownicy przysługuje renta z tytułu zwiększonych potrzeb?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w określonej wysokości, pomniejszonej o przyczynienie.
Uzasadnienie
Powódka wykazała istnienie zwiększonych potrzeb związanych z koniecznością pomocy osób trzecich oraz kosztami leczenia (leki, wizyty u psychiatry). Sąd ustalił miesięczne kwoty renty, uwzględniając stawki rynkowe za opiekę i koszty leczenia, a następnie pomniejszył je o 50% przyczynienie.
Czy sąd powinien ustalić odpowiedzialność pozwanego za skutki wypadku, które ujawnią się w przyszłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym zakresie powództwo zostało oddalone.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z aktualnymi przepisami, powódka może dochodzić roszczeń w przyszłości w ciągu trzech lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej, co oznacza brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia odpowiedzialności na przyszłość w obecnym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. S. (1) | spółka | pozwana |
| (...) S.A. | spółka | przypozwany ubezpieczyciel |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Pracodawca prowadzący przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa, chyba że nastąpiła ona wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia spowodowały utratę zdolności do pracy zarobkowej lub inne następstwa w postaci zwiększenia się potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość, zobowiązany do naprawienia szkody powinien uiścić poszkodowanemu odpowiednią rentę.
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Renta określona w § 1 powinna być płatna wraz z odsetkami ustawowymi od dnia, w którym można było żądać jej płatności.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty, które poniósł poszkodowany, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
k.p. art. 207 § § 2 pkt 1
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w tym zapewnić stosowanie środków ochrony indywidualnej oraz informacji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
k.p. art. 211 § pkt 2
Kodeks pracy
Pracownik jest obowiązany przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
k.p. art. 212 § pkt 3 i 5
Kodeks pracy
Pracownik jest obowiązany dbać o należyty stan maszyn, urządzeń i narzędzi pracy oraz o porządek w miejscu pracy.
k.p. art. 237 § § 2
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed promieniowaniem oraz skażeniami.
k.p. art. 237 § § 4 ust. 1
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
u.w.p.i.ch.z.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych
Ustawa regulująca świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego.
k.p.c. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący przypozwania.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący sytuacji, gdy sąd nie może dokładnie ustalić wysokości żądania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego podziału kosztów.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody na osobie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.). • Naruszenie przepisów BHP przez pracodawcę (brak nadzoru, niewłaściwe szkolenia). • Doznanie krzywdy i zwiększonych potrzeb w wyniku wypadku. • Niewystarczające świadczenia z ZUS do pełnej rekompensaty szkody.
Odrzucone argumenty
Wyłączna wina pracownicy jako przyczyna wypadku. • Brak odpowiedzialności pracodawcy z uwagi na prawidłowe zabezpieczenia maszyny. • Przedwczesność powództwa. • Brak udowodnienia utraty zarobków. • Brak interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy. • Pracownik jest obowiązany przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. • Odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie ryzyka. • Pracownica przyczyniła się do powstania wypadku w 50%. • Zadośćuczynienie jest formą rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej. • Renta wyrównawcza ma charakter odszkodowawczy. • Powódka będzie mogła dochodzić kolejnych roszczeń, o ile powstaną w przyszłości, w ciągu trzech lat od chwili, gdy dowie się o nowej szkodzie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności pracodawcy na zasadzie ryzyka w przypadku wypadków przy pracy, ocena przyczynienia się poszkodowanego, zasady ustalania zadośćuczynienia i renty, możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających."
Ograniczenia: Każda sprawa o wypadek przy pracy jest indywidualna, a ocena przyczynienia się poszkodowanego zależy od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy poważnego wypadku przy pracy z utratą kończyn, co ma silny wymiar ludzki. Analizuje odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie ryzyka oraz kwestię przyczynienia się pracownika, co jest częstym zagadnieniem w sprawach wypadkowych.
“Wypadek przy pracy: pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka, ale pracownik też ma swoje obowiązki – sąd ustala 50% przyczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 129 319,5 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
renta z tytułu zwiększonych potrzeb (miesięcznie, od 2013-07-01 do 2016-12-31): 100 PLN
renta z tytułu zwiększonych potrzeb (miesięcznie, od 2017-01-01 do 2018-03-31): 239 PLN
renta z tytułu zwiększonych potrzeb (miesięcznie, od 2018-04-01 do 2019-03-31): 260 PLN
renta z tytułu zwiększonych potrzeb (miesięcznie, od 2019-04-01 i na przyszłość): 278 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.