VIII NS 84/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy T. B., M. B., J. B., J. K., D. J. i S. J. złożyli wniosek o zezwolenie sądu na zezłomowanie i wyrejestrowanie samochodu marki S. (...) z 2002 roku, który stanowił własność zmarłych małżonków S. H. i A. H. i wszedł w skład spadku po nich. Wnioskodawcy są spadkobiercami po A. H., a postępowanie spadkowe po S. H. nie zostało przeprowadzone, a jego spadkobiercy są nieznani. Pojazd uległ częściowemu spaleniu i nie nadaje się do użytku, a koszty jego utrzymania przewyższają wartość. Z uwagi na niemożność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli, wnioskodawcy wystąpili do sądu na podstawie art. 199 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. Sąd Rejonowy oddalił wniosek. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 199 k.c., do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody, współwłaściciele posiadający udziały wynoszące co najmniej połowę mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeka, mając na względzie cel czynności i interesy wszystkich współwłaścicieli. Kluczowym wymogiem jest jednak ustalenie kręgu wszystkich współwłaścicieli oraz wykazanie, że nie wyrazili oni zgody na dokonanie czynności. W niniejszej sprawie, z uwagi na nieznanych spadkobierców S. H., nie można było ustalić wszystkich współwłaścicieli ani wykazać braku ich zgody. Sąd podkreślił, że tryb ten nie służy zastąpieniu zgody za osoby nieznane. W związku z niespełnieniem przesłanki braku zgody pozostałych współwłaścicieli, wniosek został oddalony. Sąd zasugerował rozważenie przeprowadzenia postępowania spadkowego lub wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 668 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie konieczności ustalenia wszystkich współwłaścicieli i wykazania braku ich zgody przy wnioskach o zezwolenie na czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną, zwłaszcza w sprawach spadkowych.
Dotyczy sytuacji, gdy nie wszyscy współwłaściciele są znani lub gdy nie można wykazać braku ich zgody.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może udzielić zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną (zezłomowanie i wyrejestrowanie samochodu), gdy nie wszyscy współwłaściciele są znani?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może udzielić takiego zezwolenia, jeśli nie wszyscy współwłaściciele są znani i nie wykazano braku ich zgody.
Uzasadnienie
Do czynności przekraczających zwykły zarząd rzeczą wspólną wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W przypadku braku zgody, współwłaściciele z udziałem co najmniej połowy mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd. Kluczowe jest jednak ustalenie kręgu wszystkich współwłaścicieli i wykazanie braku ich zgody. Sąd nie może zastąpić zgody za osoby nieznane.
Jakie są przesłanki do udzielenia przez sąd zastępczej zgody na czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną na podstawie art. 199 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankami są: brak zgody wszystkich współwłaścicieli, udziały wnioskodawców wynoszące co najmniej połowę, cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Uzasadnienie
Sąd orzeka w oparciu o art. 199 k.c. w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę cel czynności i interesy wszystkich współwłaścicieli. Jednakże, podstawowym warunkiem jest ustalenie wszystkich współwłaścicieli i wykazanie, że nie wyrazili oni zgody na czynność. Sąd nie może udzielić zezwolenia, gdy nie można ustalić wszystkich stron postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| D. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. H. | osoba_fizyczna | współwłaściciel (zmarły) |
| A. H. | osoba_fizyczna | współwłaściciel (zmarły) |
| nieznani spadkobiercy po S. H. | inne | współwłaściciel (potencjalny) |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Pomocnicze
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 200
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną.
k.c. art. 201
Kodeks cywilny
Do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.
k.p.c. art. 510
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie nieprocesowe toczy się z udziałem wszystkich zainteresowanych.
k.p.c. art. 514 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie dowodu nie wymaga wysłuchania tych osób lub ich zeznań.
k.p.c. art. 668
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach spadkowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wnioskodawcy argumentowali, że zezłomowanie i wyrejestrowanie pojazdu jest celowe i leży w interesie wszystkich współwłaścicieli ze względu na jego zły stan techniczny i wysokie koszty utrzymania.
Godne uwagi sformułowania
nie można zastąpić zgody za osoby, które nie są znane • nie wiadomo czy osoby te sprzeciwiłyby się czynności • koszty jego utrzymania przewyższają jego wartość
Skład orzekający
Anna Bielecka-Gąszcz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności ustalenia wszystkich współwłaścicieli i wykazania braku ich zgody przy wnioskach o zezwolenie na czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną, zwłaszcza w sprawach spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie wszyscy współwłaściciele są znani lub gdy nie można wykazać braku ich zgody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z zarządzaniem majątkiem spadkowym i współwłasnością, szczególnie gdy pojawiają się nieznani spadkobiercy. Pokazuje ograniczenia prawne w sytuacjach, gdy nie można ustalić wszystkich stron.
“Nieznani spadkobiercy blokują zezłomowanie samochodu: Sąd wyjaśnia, kiedy można działać bez zgody wszystkich.”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.