VIII NS 278/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi rozpoznał wniosek M. T. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym mężu, A. T. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie złożyła oświadczenia w wymaganym terminie z powodu pogorszenia stanu zdrowia psychicznego, związanego z żałobą po śmierci męża oraz długoletnią depresją. Podkreśliła również, że zmarły mąż poręczył dług, o czym dowiedziała się pod koniec jego życia. Sąd oddalił wniosek, wskazując, że zgodnie z art. 1019 k.c., uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie możliwe jest w przypadku wad oświadczenia woli, a nie z powodu braku świadomości lub swobody powzięcia decyzji wynikającego ze stanu psychicznego. Sąd zaznaczył, że pogorszenie samopoczucia związane z żałobą nie jest wystarczającą podstawą, a depresja mogłaby być rozpatrywana w innym postępowaniu, pod warunkiem szczegółowego udokumentowania. Ponadto, sąd stwierdził, że wnioskodawczyni była świadoma istnienia długu i konieczności odrzucenia spadku, co wyklucza powołanie się na błąd co do stanu spadku lub prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 1019 k.c. w kontekście stanu psychicznego spadkobiercy i wad oświadczeń woli.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i jej argumentacji; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pogorszenie stanu psychicznego spadkobiercy, w tym depresja i żałoba po zmarłym małżonku, może stanowić podstawę do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pogorszenie stanu psychicznego spadkobiercy, w tym depresja i żałoba, nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie na podstawie art. 1019 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 1019 k.c. dotyczy wad oświadczenia woli i nie obejmuje sytuacji braku świadomości lub swobody powzięcia decyzji z powodu stanu psychicznego. Pogorszenie samopoczucia związane z żałobą nie jest wystarczającą przesłanką, a kwestia depresji mogłaby być rozpatrywana w innym postępowaniu. Ponadto, wnioskodawczyni była świadoma istnienia długu i konieczności odrzucenia spadku.
Czy brak świadomości lub swobody powzięcia decyzji i wyrażenia woli przez spadkobiercę z powodu stanu psychicznego może być traktowany jako podstawa do nieważności oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie złożone w stanie braku świadomości i swobody podlega art. 82 k.c. i jest nieważne bezwzględnie.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na doktrynę wskazującą, że oświadczenie spadkowe złożone w stanie braku świadomości i swobody jest nieważne na podstawie art. 82 k.c. Taka nieważność jest brana pod uwagę z urzędu i może wymagać rozpoczęcia postępowania o zmianę stwierdzenia nabycia spadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| A. T. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 1012
Kodeks cywilny
k.c. art. 1015
Kodeks cywilny
k.c. art. 1019 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Przepisy te stosuje się, gdy oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, z tym że uchylenie się od skutków powinno nastąpić przed sądem, a spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.
Pomocnicze
k.c. art. 1018 § § 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności oświadczenia woli złożonego pod wpływem braku świadomości lub swobody.
k.c. art. 121 § pkt 4
Kodeks cywilny
Dotyczy zawieszenia biegu przedawnienia ze względu na siłę wyższą, stosowany analogicznie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zły stan psychiczny wnioskodawczyni (depresja, żałoba) jako podstawa do uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie.
Godne uwagi sformułowania
pogorszenie się stanu zdrowia • nie dawała sobie rady, była załamana • nie wymienia braku świadomości lub swobody powzięcia decyzji i wyrażenia woli • pogorszenie samopoczucia (które jest normalnym i naturalnym procesem przeżywanej żałoby po zmarłym mężu) nie może skutkować skutecznym uchyleniem się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w przedmiocie spadku w terminie
Skład orzekający
Justyna Stelmach
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1019 k.c. w kontekście stanu psychicznego spadkobiercy i wad oświadczeń woli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i jej argumentacji; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w prawie spadkowym – możliwości uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku z powodu problemów psychicznych. Jest to sytuacja, która może dotyczyć wielu osób w trudnych momentach życiowych.
“Czy depresja i żałoba usprawiedliwiają niezłożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.