VIII KP 150/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał sprawę z wniosku A. Z. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, które trwało od 17 sierpnia do 17 listopada 2014 r. Wnioskodawca domagał się łącznie 48 540 zł, wskazując na szkodę majątkową (utracone zarobki z pracy i zbioru grzybów, pożyczki, różnica w ubezpieczeniu) oraz niemajątkową (krzywdę). Sąd, opierając się na art. 552a § 1 k.p.k., uznał roszczenie za zasadne w części. Zasądzono 30 000 zł zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę traumatyczne przeżycia wnioskodawcy, jego wiek, dotychczasową niekaralność, negatywny wpływ aresztowania na jego reputację w lokalnej społeczności oraz artykuł prasowy. Z tytułu odszkodowania zasądzono 8 980 zł, w tym 3 780 zł za utracone zarobki z umowy o pracę, 4 200 zł za utracone zarobki ze zbioru grzybów (po miarkowaniu przez sąd) oraz 1 000 zł z tytułu różnicy w świadczeniu ubezpieczeniowym. Sąd oddalił roszczenie dotyczące pożyczek, uznając brak szkody majątkowej z tego tytułu. Koszty postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, stosowanie art. 322 k.p.c. w sprawach odszkodowawczych, analiza związku przyczynowego.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące wysokości szkody i krzywdy są specyficzne dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy tymczasowe aresztowanie zastosowane wobec podejrzanego, wobec którego następnie umorzono postępowanie, jest niesłuszne w rozumieniu art. 552a § 1 k.p.k. i uzasadnia przyznanie odszkodowania i zadośćuczynienia od Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, tymczasowe aresztowanie zastosowane wobec osoby, wobec której postępowanie zostało umorzone z powodu niepopełnienia przestępstwa, jest uznawane za niesłuszne i uzasadnia przyznanie odszkodowania i zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania wobec braku popełnienia zarzucanego przestępstwa przesądza o niesłuszności zastosowanego wcześniej tymczasowego aresztowania. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowego między aresztowaniem a poniesioną szkodą i krzywdą.
Jakie są przesłanki przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankami są: zastosowanie tymczasowego aresztowania, jego niesłuszność, prawomocne orzeczenie kończące postępowanie, poniesienie szkody majątkowej i niemajątkowej (krzywdy) oraz związek przyczynowy między szkodą/krzywdą a aresztowaniem.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo omówił każdą z przesłanek, wskazując na konieczność udowodnienia ich przez wnioskodawcę, w tym zastosowania przepisów k.p.k. i k.c. dotyczących szkody, krzywdy i związku przyczynowego.
Jak ustalić wysokość odszkodowania za utracone zarobki z sezonowego zbioru grzybów, gdy ścisłe udowodnienie jest utrudnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku trudności w ścisłym udowodnieniu wysokości żądania, sąd może zasądzić odpowiednią sumę według swojej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, stosując art. 322 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na art. 322 k.p.c. i orzecznictwo SN, zastosował instytucję miarkowania odszkodowania, opierając się na zeznaniach świadków (zwłaszcza H. Z.) i szacując zarobki, a następnie pomniejszając je o udokumentowane koszty.
Czy pożyczki zaciągnięte przez rodzinę wnioskodawcy w trakcie jego aresztowania, które zostały zwrócone w tej samej kwocie, stanowią szkodę majątkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pożyczki zwrócone w tej samej kwocie, bez naliczenia odsetek, nie stanowią szkody majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak odsetek od pożyczek wyklucza istnienie szkody majątkowej, gdyż zwrot obejmował dokładnie taką samą kwotę, jak uzyskana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za odszkodowanie |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 552a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesioną szkodę i doznaną krzywdę wynikłą z zastosowania środków przymusu w postępowaniu, w którym nastąpiło uniewinnienie lub umorzenie postępowania w wypadkach innych niż określone w art. 552 § 1-3.
Pomocnicze
k.p.k. art. 554 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje teorię adekwatnego związku przyczynowego w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa ciężar dowodu spoczywający na poszkodowanym w zakresie podstawy i wysokości roszczeń.
k.c. art. 445 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalania wysokości zadośćuczynienia jako odpowiedniej kwoty rekompensującej krzywdę.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi zasądzenie odpowiedniej sumy według własnej oceny, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione.
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa ogólną przesłankę stosowania tymczasowego aresztowania.
k.k. art. 197 § § 1
Kodeks karny
Przepis, którego popełnienie zarzucono wnioskodawcy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. art. 11 § ust. 6
Dotyczy opłat za czynności adwokackie, stanowiąc podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa adwokackiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niesłuszność tymczasowego aresztowania potwierdzona umorzeniem postępowania. • Istnienie związku przyczynowego między tymczasowym aresztowaniem a poniesioną szkodą majątkową (utracone zarobki, różnica w ubezpieczeniu). • Znaczna krzywda niemajątkowa doznana przez wnioskodawcę (trauma, utrata autorytetu, szykany społeczne). • Możliwość miarkowania odszkodowania w przypadku trudności w ścisłym udowodnieniu wysokości szkody.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu pożyczek zaciągniętych przez rodzinę, które nie wiązały się z odsetkami. • Wysokość utraconych zarobków z tytułu zbioru grzybów w kwocie wskazanej przez wnioskodawcę (wymagała miarkowania).
Godne uwagi sformułowania
niesłuszne stosowanie tymczasowego aresztowania • zadośćuczynienie za doznaną krzywdę • adekwatny związek przyczynowy • ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione • miarkowanie wysokości odszkodowania • traumatyczne przeżycia • negatywny wpływ na opinię w lokalnej społeczności
Skład orzekający
Tomasz Borowczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, stosowanie art. 322 k.p.c. w sprawach odszkodowawczych, analiza związku przyczynowego."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące wysokości szkody i krzywdy są specyficzne dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje ludzki wymiar wymiaru sprawiedliwości i konsekwencje błędów proceduralnych dla jednostki. Pokazuje również, jak sąd może ocenić i oszacować szkody niematerialne i trudne do udowodnienia.
“Niesłusznie aresztowany wywalczył od Skarbu Państwa ponad 40 tys. zł. Jak sąd ocenił jego krzywdę?”
Dane finansowe
WPS: 48 540 PLN
zadośćuczynienie: 30 000 PLN
odszkodowanie: 8980 PLN
zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.