VIII KOP 77/18

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2018-06-29
SAOSKarnepranie pieniędzyŚredniaokręgowy
pranie pieniędzypiramida finansowaeuropejski nakaz dochodzeniowytajemnica bankowajurysdykcjaprawo międzynarodowepostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Okręgowy odmówił wydania europejskiego nakazu dochodzeniowego, uznając, że prokurator może samodzielnie wydać taki nakaz w postępowaniu przygotowawczym, a sąd jest właściwy jedynie, gdy toczy się postępowanie sądowe.

Prokurator Okręgowy złożył wniosek o wydanie europejskiego nakazu dochodzeniowego (END) w celu uzyskania dokumentacji bankowej dotyczącej rachunków powiązanych z podejrzanymi o pranie pieniędzy. Sąd Okręgowy odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, sąd wydaje END tylko w przypadku, gdy toczy się postępowanie sądowe, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator może działać samodzielnie. Ponadto, sąd podkreślił, że polskie przepisy nie pozwalają na ingerencję w regulacje zagraniczne i kompetencje władz niemieckich w zakresie tajemnicy bankowej, sugerując zwrócenie się bezpośrednio do właściwych organów niemieckich.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał wniosek Prokuratora Okręgowego o wydanie europejskiego nakazu dochodzeniowego (END) w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa prania pieniędzy. Prokurator domagał się udostępnienia kopii dokumentów dotyczących licznych rachunków bankowych prowadzonych na rzecz różnych podmiotów i osób fizycznych, w tym G. G. i A. K., w celu uzyskania informacji stanowiących tajemnicę bankową. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku, opierając się na art. 589w § 1 kpk. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że sąd wydaje europejski nakaz dochodzeniowy jedynie w sytuacji, gdy toczy się postępowanie przed sądem. W przypadku postępowania przygotowawczego, prokurator prowadzący sprawę jest uprawniony do samodzielnego wydania END. Sąd podkreślił również jurysdykcję terytorialną polskich sądów, wskazując, że polskie prawo bankowe ma zastosowanie jedynie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odniesieniu do rachunków bankowych prowadzonych na terenie Republiki Federalnej Niemiec, sąd stwierdził, że polskie przepisy nie pozwalają na ingerencję w zagraniczne regulacje i kompetencje władz niemieckich. W związku z tym, sąd uznał, że prokurator powinien zwrócić się bezpośrednio do właściwych organów niemieckich w celu uzyskania wnioskowanych dokumentów. Sąd zaznaczył również, że art. 589 ze § 2 kpk dotyczy wykonania END, a nie jego wydania, i odnosi się do innej sytuacji prawnej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wydaje europejski nakaz dochodzeniowy tylko w przypadku, gdy toczy się postępowanie przed sądem. W postępowaniu przygotowawczym prokurator może samodzielnie wydać taki nakaz.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy Kodeksu postępowania karnego, które jasno rozgraniczają kompetencje sądu i prokuratora w zakresie wydawania europejskich nakazów dochodzeniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wydania europejskiego nakazu dochodzeniowego

Strona wygrywająca

Prokurator Okręgowy (w sensie formalnym, gdyż sprawa nie została rozstrzygnięta merytorycznie)

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Okręgowy w O.organ_państwowywnioskodawca
A. K.osoba_fizycznapodejrzany
G. G.osoba_fizycznapodejrzany/beneficjent
H. B.osoba_fizycznawłaściciel konta
A. G.osoba_fizycznawłaściciel konta
D. G.osoba_fizycznawłaściciel konta
Spółka pod firmą (...) — (...)spółkapokrzywdzony
(...) Sp. z o.o.spółkapodejrzany podmiot
Wytwórnia (...)spółkapodejrzany podmiot
(...) Limitedspółkapodejrzany podmiot
(...)spółkapodejrzany podmiot
(...) GmbHspółkapodejrzany podmiot
(...) GmbH / (...)spółkapodejrzany podmiot
(...) (...) / (...)spółkapodejrzany podmiot
(...) (...) / (...) , (...) M. a R. , (...)spółkapodejrzany podmiot
(...) / (...) , (...) D. , BAK-Nrspółkapodejrzany podmiot
(...) / (...) , (...) K. am R. . BAK Nr.spółkapodejrzany podmiot
(...) / (...) , (...) M. , BAK- Nr.spółkapodejrzany podmiot
(...) / H. 119, (...) B. , BAK- Nr.spółkapodejrzany podmiot
(...) / (...) , (...) F. . BAK-Nr.spółkapodejrzany podmiot
(...) / (...) . (...) B. , BAK- Nr.spółkapodejrzany podmiot
(...) / (...) , (...) B. . BAK_Nr.spółkapodejrzany podmiot
(...) / (...) 2, (...) S. . BAK_Nr.spółkapodejrzany podmiot

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 589w § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd wydaje europejski nakaz dochodzeniowy tylko w przypadku, gdy toczy się postępowanie przed sądem. W postępowaniu przygotowawczym prokurator może samodzielnie wydać END.

Pomocnicze

k.p.k. art. 589 § ze § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wykonania europejskiego nakazu dochodzeniowego, a nie jego wydania.

u.p.b. art. 106 b

Ustawa - Prawo bankowe

Polskie prawo bankowe ma zastosowanie jedynie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd jest właściwy do wydania END tylko w postępowaniu sądowym, nie przygotowawczym. Prokurator może samodzielnie wydać END w postępowaniu przygotowawczym. Polski sąd nie ma jurysdykcji do ingerencji w zagraniczne tajemnice bankowe. Art. 589 ze § 2 kpk dotyczy wykonania, a nie wydania END.

Godne uwagi sformułowania

sąd wydaje END w przypadku, gdy toczy się postępowanie przed sądem prokurator prowadzący postępowanie może samodzielnie wydać europejski nakaz dochodzeniowy polski sąd nie jest upoważniony do ingerowania swoimi orzeczeniami w regulacje zagraniczne i kompetencje władz niemieckich o uzyskanie wnioskowanych dowodów Prokurator winien wnioskować bezpośrednio do władz niemieckich

Skład orzekający

Katarzyna Capałowska

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji sądu i prokuratora w zakresie wydawania europejskich nakazów dochodzeniowych oraz kwestii jurysdykcji w sprawach dotyczących zagranicznych tajemnic bankowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i jurysdykcyjnej, głównie w kontekście współpracy międzynarodowej w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy w międzynarodowej współpracy sądowej i prokuratorskiej, szczególnie w kontekście przestępstw finansowych i jurysdykcji.

Sąd odmówił wydania nakazu. Dlaczego prokurator nie może dostać dokumentów z zagranicy?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VIII Kop 77/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2018 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, VIII Wydział Karny w składzie Przewodnicząca SSO Katarzyna Capałowska po rozpoznaniu w sprawie wniosku Prokuratora Okręgowego w O. o sygnaturze (...) w przedmiocie wydania europejskiego nakazu dochodzeniowego na podstawie art.589w §1 kpk postanawia wniosku Prokuratora nie uwzględnić i odmówić wydania europejskiego nakazu dochodzeniowego albowiem w postępowaniu przygotowawczym prokurator prowadzący postepowanie może samodzielnie wydać europejski nakaz dochodzeniowy – natomiast sąd wydaje END w przypadku, gdy toczy się postępowanie przed sądem. Do tutejszego Sądu Okręgowego wpłynął wniosek Prokuratora Okręgowego w O. o wydanie END w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa: prania pieniędzy polegającego na przyjmowaniu, ukrywaniu i konwersji w W. i innych miejscach pieniędzy pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego doprowadzenia przez A. K. działającego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w okresie od listopada 2007 r. do 26 czerwca 2012 r. za pośrednictwem biur operacyjnych do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem (...) klientów spółki pod firmą (...) — (...) z siedzibą w W. łącznie w kwocie 94 600 741,77 zł., 723 314,04 Euro, 65 015,93 GBP, 705 487,63 USD, 21 800 CHF, 50 000 CAD i 28 000 AUD poprzez zawieranie kontraktów lokacyjnych przedmiotem, których było zarządzanie wpłaconych przez klientów kapitałem wprowadzając ich w błąd, co do zamiaru wywiązania się z zawartych kontraktów i podstępne stworzenie pozorów prowadzenia profesjonalnej działalności inwestycyjnej, w wyniku, czego za środki stanowiące korzyści majątkowe uzyskane w ramach tzw. piramidy finansowej w okresie, co najmniej od listopada 2007 r. do czerwca 2017 r. w W. i innych miejscach, działając w porozumieniu z innymi osobami w zorganizowanej grupie przestępczej nabywał udziały w spółkach pod firmami (...) Sp. z o.o. i Wytwórnia (...) z siedzibą w U. , (...) Sp. z o.o. , (...) Sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. , (...) Limited z siedzibą w L. , (...) z siedzibą w S. , oraz ruchomości i nieruchomości stanowiące ich majątek, a następnie zbywał je innym osobom, chcąc udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku w związku z wydanymi w dniach 28 września 2012 r. i 23 stycznia 2013 r. postanowieniami o zabezpieczeniu majątkowym w toku śledztwa (...) Prokuratury Okręgowej w Warszawie, tj. o czyn z art. 299 § l i 5 kk w- zw. z art. 65 § 1 kk . Prokurator zawnioskował o wydanie przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowienia w przedmiocie wydania europejskiego nakazu dochodzeniowego w związku z koniecznością przeprowadzenia czynności na terytorium R. dla potrzeb prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w O. postępowania przygotowawczego (...) w sprawie o przestępstwo z art. 299 § 1 i 5 kk w zw. z art. 65 § 1 kk , i uzyskania informacji stanowiących tajemnicę bankową przez udostępnienie uwierzytelnionych kopii dokumentów dotyczących założenia niżej wymienionych rachunków bankowych z załącznikami, w tym wniosków, pełnomocnictw, umowy rachunku bankowego, dyspozycji dotyczących wpłat i wypłat, oraz historii (na nośnikach elektronicznych) od chwili ich otwarcia do dnia 30 listopada 2017 r. tj.: 1. prowadzonych na rzecz G. G. ur. (...) syna R. i I. : a) - przez (...) F. Nr (...) numer konta (...) ; b) - przez (...) GmbH / (...) , (...) B. , (...) Nr: (...) , numer konta (...) ; c) – przez (...) (...) , (...) B. , (...) Nr.: (...) numer konta (...) ; d) – przez (...) (...) / (...) , (...) M. a R. , (...) Nr.: (...) numer konta: - (...) - (...) 2. prowadzonych na rzecz innych podmiotów, których beneficjentami są G. G. lub A. K. przez (...) / (...) , (...) D. , BAK-Nr: (...) numer konta: - (...) – właściciel konta H. B. - beneficjent G. G. ; - (...) - właściciel konta H. B. - beneficjent G. G. i A. K. ; - (...) właściciel konta H. B. - beneficjent G. G. ; - (...) - właściciel konta H. B. - beneficjent G. G. i A. K. ; 3. prowadzonych na rzecz innych podmiotów, do których pełnomocnictwo posiada G. G. : a) - przez (...) / (...) , (...) D. , BAK-Nr: (...) numer konta: - (...) – właściciel konta A. G. ; - (...) - właściciel konta A. G. ; b) – przez (...) / (...) , (...) K. am R. . BAK Nr.: (...) numer konta (...) – właściciel konta (...) GmbH; c) - przez (...) / (...) , (...) M. , BAK- Nr.: (...) numer konta: - (...) właściciel konta (...) ; - (...) właściciel konta (...) - (...) właściciel konta (...) - (...) właściciel konta (...) - (...) właściciel konta (...) - (...) właściciel konta (...) d) - przez (...) / H. 119, (...) B. , BAK- Nr.: (...) numer konta: - (...) właściciel konta (...) - (...) właściciel konta (...) - (...) właściciel konta (...) e) - przez (...) / (...) , (...) F. . BAK-Nr.: (...) numer konta: - (...) właściciel konta D. G. - (...) właściciel konta D. G. - (...) właściciel konta D. G. - (...) właściciel konta D. G. f) - (...) / (...) . (...) B. , BAK- Nr.: (...) numer konta (...) właściciel konta (...) / 4. Prowadzonych dla (...) przez (...) / (...) (...) B. , BAK- Nr.: (...) numer konta: - (...) - (...) 5. Prowadzonych dla (...) GmbH przez (...) / (...) , (...) B. . BAK_Nr.: (...) numer konta (...) ; 6. Prowadzonych dla (...) GmbH: a) - przez (...) / (...) , (...) K. .BAK- Nr.: (...) numer konta (...) ; b) - przez (...) GmbH / (...) (...) K. .BAK-Nr.: (...) numer konta (...) c) - przez (...) / (...) 2, (...) S. . BAK_Nr.: (...) numer konta: - (...) - (...) . Podkreślenia wymaga, iż polski sąd posiada kompetencje jurysdykcyjne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tylko w odniesieniu do tego terytorium może stosować n.in. prawo bankowe szczególnie w odniesieniu do art. 106 b ustawy – prawo bankowe . Wynika to z ugruntowanej na podstawie prawa międzynarodowego jurysdykcji sądowej danego państwa. Działalność instytucji bankowych na terenie Republiki Federalnej Niemiec natomiast nie reguluje wyżej przywołana ustawa, a zastosowanie znajdą ustawy przyjęte przez Ustawodawcę niemieckiego. Także w innym trybie postępowania ( obowiązującym na terytorium RFN) aniżeli uregulowano to w ustawodawstwie polskim może odbywać się zwolnienie z tajemnicy bankowej. Sąd polski nie jest upoważniony do ingerowania swoimi orzeczeniami w regulacje zagraniczne i kompetencje władz niemieckich. Zatem o uzyskanie wnioskowanych dowodów Prokurator winien wnioskować bezpośrednio do władz niemieckich. I to właściwy organ władzy sądowniczej niemieckiej będzie kompetentny do wypowiedzenia się w przedmiocie tajemnicy bankowej oraz zgromadzenia i przesłania w postepowaniu przygotowawczym wnioskowanych dokumentów. Na marginesie zaznaczyć należy, iż przywołana przez prokuratora podstawa prawna z art. 589 ze §2 kpk dotyczy wykonania a nie wydania europejskiego nakazu dochodzeniowego i dotyczy odmiennej sytuacji – tj. wykonania wniosku państwa członkowskiego, zatem nie zachodzi potrzeba stosowania tego przepisu per analogiam, ponieważ Ustawodawca w sposób jasny rozgraniczył obie sytuacje. Również zgodna z tym tokiem rozumowania jest regulacja § 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 maja 2018 r. ( Dz. Urzędowy Ministra Sprawiedliwości poz.173.2018) zmieniającego zarządzenie w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sadowych oraz innych działów administracji sądowej – z której wynika, iż w kwestii wydania END nie jest potrzebne rozpoczęcie nowego postępowania sądowego i rejestracji sprawy w tym zakresie w repertorium KOP. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę