VIII Ko 2/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca D. D. złożył wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania stosowanego w trzech różnych postępowaniach. Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę, analizując poszczególne okresy aresztowania. W odniesieniu do pierwszego okresu aresztowania (maj-czerwiec 2011 r.), sąd odrzucił wniosek, powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 kpc, gdyż kwestia odszkodowania była już prawomocnie osądzona w innej sprawie, w której zasądzono 2000 zł zadośćuczynienia. W przypadku drugiego okresu aresztowania (lipiec-sierpień 2015 r.), sąd oddalił wniosek, uznając, że roszczenie nie było zasadne. Sąd wskazał, że tymczasowe aresztowanie było stosowane z powodu niestawiennictwa wnioskodawcy na rozprawy, co wyłączało negatywne przesłanki stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego. Ponadto, postępowanie w części zostało umorzone z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowania środka zabezpieczającego. Trzeci okres aresztowania (październik 2016 r. - styczeń 2017 r.) został uznany za niewątpliwie niesłuszny. Sąd stwierdził naruszenie przepisów kpk, w szczególności art. 258 § 1 i § 3 oraz art. 259 § 1 pkt 1 kpk, wskazując na brak właściwego zainteresowania ze strony sądu stanem zdrowia psychicznego podejrzanego oraz potencjalne zagrożenie dla jego życia i zdrowia. W związku z tym, sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz D. D. kwotę 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Sąd uznał tę kwotę za adekwatną, biorąc pod uwagę 73 dni izolacji, okres świąteczny oraz warunki odbywania kary, jednocześnie odrzucając żądanie odszkodowania za utracone mienie z powodu braku dowodów. Pozostałe żądania wnioskodawcy zostały oddalone jako nadmiernie wygórowane. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia psychicznego aresztowanego i naruszenia przepisów kpk dotyczących stosowania środków zapobiegawczych.
Konkretne okoliczności sprawy, w tym stan zdrowia psychicznego wnioskodawcy i specyficzne naruszenia przepisów kpk, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie tego orzeczenia do podobnych przypadków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tymczasowe aresztowanie stosowane wobec D. D. w okresie od 29 października 2016 r. do 10 stycznia 2017 r. było niewątpliwie niesłuszne w rozumieniu art. 552 § 4 kpk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne z uwagi na naruszenie przepisów rozdziału 28 kpk, w szczególności art. 258 § 1 i § 3 oraz art. 259 § 1 pkt 1 kpk, ze względu na brak właściwego zainteresowania stanem zdrowia psychicznego podejrzanego i potencjalne zagrożenie dla jego życia i zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stosowanie tymczasowego aresztowania naruszyło przepisy kpk, ponieważ sąd nie wziął pod uwagę stanu zdrowia psychicznego podejrzanego i nie ocenił właściwie ryzyka dla jego życia i zdrowia, co stanowiło względną przesłankę negatywną stosowania tymczasowego aresztowania.
Czy wnioskodawcy przysługuje odszkodowanie i zadośćuczynienie za wcześniejsze okresy tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w pozostałej części wniosek został oddalony lub odrzucony.
Uzasadnienie
W odniesieniu do pierwszego okresu aresztowania, wniosek odrzucono z powodu prawomocnego osądzenia sprawy. W odniesieniu do drugiego okresu, wniosek oddalono, uznając, że areszt był stosowany zasadnie z powodu niestawiennictwa wnioskodawcy na rozprawy, a postępowanie zostało umorzone z powodu niepoczytalności.
Jaka jest adekwatna wysokość zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Adekwatną kwotą zadośćuczynienia jest 10 000 złotych.
Uzasadnienie
Sąd ocenił wysokość zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę 73 dni izolacji, okres świąteczny, warunki odbywania kary oraz negatywne przeżycia, jednocześnie kierując się zasadą odpowiedniości i realnej wartości ekonomicznej, unikając symboliczności i wzbogacenia się pokrzywdzonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| adw. A. M. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do żądania odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 259 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Względna przesłanka negatywna stosowania tymczasowego aresztowania – poważne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia oskarżonego.
k.p.k. art. 258 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ogólne przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 258 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Szczególna przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania – obawa popełnienia nowego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
k.p.k. art. 554 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie obciążają Skarb Państwa.
k.p.k. art. 618 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Określa koszty związane z pomocą prawną udzieloną z urzędu.
k.k. art. 99 § § 1
Kodeks karny
Podstawa do zastosowania środka zabezpieczającego.
k.k. art. 39 § pkt 3
Kodeks karny
Wymienia środki zabezpieczające.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania przepisów ustawy.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tymczasowe aresztowanie było stosowane z obrazą przepisów rozdziału 28 k.p.k., w szczególności art. 258 § 1 i § 3 oraz art. 259 § 1 pkt 1 k.p.k., ze względu na brak właściwego zainteresowania stanem zdrowia psychicznego podejrzanego i potencjalne zagrożenie dla jego życia i zdrowia.
Odrzucone argumenty
Żądanie odszkodowania za utracone mienie (odzież, zegarek) z powodu braku dowodów. • Żądanie zadośćuczynienia za wcześniejsze okresy aresztowania, które były już prawomocnie osądzone lub stosowane zasadnie.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • każdy niesłuszny pobyt w izolacji zawsze godzi w jedno z podstawowych dóbr prawnych każdego człowieka, jakim jest jego wolność osobista • zadośćuczynienie nie może mieć z jednej strony charakteru symbolicznego, gdyż ma być surogatem rzeczywistej rekompensaty za krzywdę, a więc musi mieć realną ekonomicznie wartość; nie może też jednak prowadzić do wzbogacania się pokrzywdzonego pod pretekstem rekompensowania mu krzywd.
Skład orzekający
Maciej Gruszczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia psychicznego aresztowanego i naruszenia przepisów kpk dotyczących stosowania środków zapobiegawczych."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym stan zdrowia psychicznego wnioskodawcy i specyficzne naruszenia przepisów kpk, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie tego orzeczenia do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praw człowieka – odszkodowania za niesłuszne pozbawienie wolności, z dodatkowym elementem stanu zdrowia psychicznego wnioskodawcy, co nadaje jej ludzki i społeczny wymiar.
“10 000 zł zadośćuczynienia za 73 dni aresztu. Sąd uznał pozbawienie wolności za 'niewątpliwie niesłuszne'.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
koszty_pomocy_prawnej: 336 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.