VIII Ka 960/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za wykroczenie szalbierstwa (wyłudzenie przejazdów komunikacją miejską) i zwolnił obwinioną od kosztów sądowych.
Obwiniona D.S. została skazana przez Sąd Rejonowy za dwukrotne wyłudzenie przejazdów komunikacją miejską bez zamiaru uiszczenia należności, mimo wcześniejszych kar za podobne wykroczenia. W apelacji obwiniona argumentowała, że jeździła do szkoły i nie miała pieniędzy na bilety, a także kwestionowała swoją odpowiedzialność jako niepełnoletnia. Sąd Okręgowy odrzucił apelację, uznając, że wiek obwinionej pozwalał na odpowiedzialność, a brak środków nie zwalnia z obowiązku posiadania biletu. Utrzymano karę grzywny i zwolniono z kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy w Białymstoku rozpatrywał apelację obwinionej D.S. od wyroku Sądu Rejonowego, który uznał ją za winną dwukrotnego wykroczenia szalbierstwa (art. 121 § 1 k.w.) polegającego na wyłudzeniu przejazdów komunikacją miejską bez zamiaru uiszczenia należności. Obwiniona miała na koncie również wcześniejsze kary za podobne naruszenia. W apelacji D.S. podnosiła, że podróżowała autobusem do szkoły, nie miała środków na zakup biletów i kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie była jeszcze pełnoletnia w momencie popełnienia czynów. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Stwierdzono, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez Sąd Rejonowy, a zebrane dowody (protokoły kontrolerów, zawiadomienie o wykroczeniu) jednoznacznie potwierdzają popełnienie zarzucanych czynów. Sąd podkreślił, że dla odpowiedzialności za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. nie ma znaczenia cel podróży ani przyczyna braku biletu. Odnosząc się do kwestii wieku, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 8 k.w., odpowiedzialność ponosi osoba, która ukończyła 17 lat, co w przypadku D.S. (urodzonej 11 kwietnia 1994 r.) było spełnione w datach popełnienia wykroczeń (styczeń i marzec 2012 r.). Kara grzywny w wysokości 200 zł została uznana za adekwatną i nie rażąco niewspółmierną, zwłaszcza że obwiniona wcześniej wyrażała gotowość dobrowolnego poddania się karze. Sąd odwoławczy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, a obwinioną zwolnił od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego ze względu na jej sytuację majątkową, zgodnie z art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.w.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak środków finansowych nie zwalnia z obowiązku posiadania ważnego biletu i nie stanowi podstawy do uniewinnienia od zarzutu szalbierstwa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla odpowiedzialności za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. nie jest istotny cel podróży ani przyczyna braku ważnego biletu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie utrzymania wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Gmina B. | instytucja | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 121 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wykroczenia szalbierstwa, czyli wyłudzenia przejazdu lub usługi.
k.w. art. 8
Kodeks wykroczeń
Określa wiek odpowiedzialności za wykroczenia (ukończone 17 lat).
Pomocnicze
k.w. art. 9 § § 2
Kodeks wykroczeń
Dotyczy odpowiedzialności za wykroczenia popełnione w ciągu roku po uprzednim nieuiszczeniu kar.
k.w. art. 24 § § 1
Kodeks wykroczeń
Określa granice kary grzywny (od 20 do 5000 złotych).
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach o wykroczenia.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowań w sprawach o wykroczenia.
k.p.w. art. 119
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach o wykroczenia.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.w. art. 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowań w sprawach o wykroczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalony stan faktyczny przez Sąd I instancji jest prawidłowy. Dowody (protokoły kontrolerów, zawiadomienie o wykroczeniu) jednoznacznie potwierdzają popełnienie wykroczenia. Wiek obwinionej (ukończone 17 lat) pozwala na odpowiedzialność za wykroczenia. Brak środków finansowych nie zwalnia z obowiązku posiadania biletu. Kara grzywny w wysokości 200 zł jest adekwatna i nie rażąco niewspółmierna.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obwinionej o braku środków na bilety z powodu dojazdów do szkoły. Argumentacja obwinionej o braku odpowiedzialności z powodu niepełnoletności (w momencie popełnienia czynu).
Godne uwagi sformułowania
Z punktu widzenia odpowiedzialności sprawcy wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. nie jest istotny ani cel jego podróży, ani przyczyna nie posiadania przez niego ważnego biletu. Należy stanowczo podkreślić, iż zgodnie z art. 8 k.w. na zasadach określonych w kodeksie wykroczeń odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat.
Skład orzekający
Marzanna Chojnowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności za wykroczenie szalbierstwa w komunikacji miejskiej oraz zasad odpowiedzialności nieletnich powyżej 17 roku życia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów o wykroczeniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia, ale pokazuje, że nawet brak środków finansowych nie zwalnia z odpowiedzialności prawnej. Interpretacja wieku odpowiedzialności jest standardowa.
“Brak pieniędzy na bilet to nie wymówka – sąd wyjaśnia, kiedy odpowiadasz za wykroczenie.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Ka 960/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Marzanna Chojnowska Protokolant: Aneta Chardziejko Bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu w dniu 07.02 2013 roku sprawy D. S. obwinionej czyn z art. 121 § 1 kw na skutek apelacji wniesionej przez obwinioną od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 24 lipca 2012 roku, sygnatura akt XIII W 2486 /12 I. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. II. Zwalnia obwinioną od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE D. S. stanęła pod zarzutem tego, że: I. w dniu 5 stycznia 2012 roku o godz. 11:35 w B. na ul. (...) bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła po raz kolejny przejazd w komunikacji zbiorowej na linii nr 8 pomimo tego, że w ciągu ostatniego roku nie uiściła dwukrotnie nałożonych w dniach 17.09.2011 roku i 17.10.2011 roku kar taryfowych, czym działała na szkodę Gminy B. tj. o wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. II. w dniu 20 marca 2012 roku o godz. 14.30 w B. na ul. (...) bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła po raz kolejny przejazd w komunikacji zbiorowej na linii nr 8 pomimo tego, że w ciągu ostatniego roku nie uiściła dwukrotnie nałożonych w dniach 17.10.2011 roku i 5.01.2012 roku kar taryfowych, czym działała na szkodę Gminy B. tj. o wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 lipca 2012 roku w sprawie sygn. akt XIII W 2486/12 obwinioną uznał za winną popełnienia zarzucanych jej wykroczeń i za to na podstawie art. 121 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył jej karę grzywny w wysokości 200 (dwustu) złotych. Zwolnił obwinioną od ponoszenia kosztów sądowych. Powyższy wyrok zaskarżyła obwiniona D. S. . W uzasadnieniu apelacji wskazała, iż zamieszkuje przy ulicy (...) , zaś uczy się w Liceum Ogólnokształcącym mieszczącym się przy ulicy (...) . Musiała zatem dojeżdżać do szkoły, a nie miała pieniędzy na zakup biletów. Na potwierdzenie powyższego skarżąca podkreśliła, iż oba przypisane jej wykroczenia dotyczą przejazdów autobusem linii nr (...) , którym z ulicy (...) bez przesiadki dojeżdżała do szkoły. Dodała również, iż nigdzie nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów, stąd nie wie dlaczego policjant we wniosku o ukaranie napisał, że posiada dochód w wysokości 500 złotych. Zdaniem skarżącej z racji tego, że w tym czasie nie była pełnoletnia – nie powinna ponosić odpowiedzialności za cudze błędy. W konsekwencji wniosła o umorzenie kary grzywny (k. 19). Bezpośrednio na rozprawie apelacyjnej w dniu 07 lutego 2013 roku obwiniona D. S. wniosła o uniewinnienie od popełnienia zarzucanych jej wykroczeń (k. 38). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obwinionej jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Badając zasadność rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się błędów w zakresie ustalonego stanu faktycznego. Analiza akt sprawy oraz uzasadnienia Sądu I instancji prowadzi do wniosku, że Sąd orzekający poprawnie ustalił stan faktyczny, który oparł na ujawnionych w sprawie dowodach. Zaskarżony wyrok Sąd wyczerpująco uzasadnił, poddając całokształt ujawnionego w sprawie materiału dowodowego wnikliwej analizie, przeprowadzonej z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, co pozostaje w zgodzie z dyspozycją art. 7 k.p.k. stosowanego w sprawach o wykroczeniach w oparciu o art. 8 k.p.w. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest fakt, iż D. S. w dniach 5 stycznia 2012 roku i 20 marca 2012 roku poruszała się w B. autobusami komunikacji publicznej linii nr 8 bez ważnego biletu za przejazd, co skutkowało nałożeniem na nią opłat właściwych i dodatkowych zgodnie z obowiązującym cennikiem, których obwiniona nie uiściła. Powyższe wprost wynika z załączonych do akt sprawy protokołów kontrolera, własnoręcznie przez nią podpisanych oraz z zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia (k. 1, 4 – 5). Z takich samych dokumentów, tyle że datowanych na dzień 17 września 2011 roku i 17 października 2011 roku wynika, iż również w tych dniach stwierdzono fakt naruszenia przez w/wymienioną taryfy przewozowej (k. 2 – 3). Powyższe dowody w postaci protokołów kontrolera i zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia jednoznacznie potwierdzają, iż D. S. wyłudziła w dniach 5 stycznia 2012 roku i 20 marca 2012 roku przejazdy autobusami komunikacji publicznej, pomimo tego, że w ciągu roku dwukrotnie nie uiściła nałożonych na nią kar pieniężnych. Oczywistym jest zatem, iż swoimi zachowaniami w tych dniach wyczerpała znamiona wykroczenia szalbierstwa określonego w art. 121 § 1 k.w., do których popełnienia sama z resztą się przyznała (k. 7v). W tym miejscu wskazać należy, iż z punktu widzenia odpowiedzialności sprawcy wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. nie jest istotny ani cel jego podróży, ani przyczyna nie posiadania przez niego ważnego biletu. Tym samym powoływane przez skarżącą okoliczności, że poruszała się autobusami do szkoły i że jedynym powodem braku ważnych biletów był brak pieniędzy na dokonanie ich zakupu, nie mogły skutkować uniewinnieniem obwinionej od popełnienia przypisanych jej wykroczeń. Podobnie Sąd Okręgowy nie uwzględnił twierdzeń D. S. , że nie może ona ponosić odpowiedzialności za popełnione wykroczenia, albowiem w czasie ich popełnienia nie była pełnoletnia. Należy stanowczo podkreślić, iż zgodnie z art. 8 k.w. na zasadach określonych w kodeksie wykroczeń odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat. Z zestawienia daty urodzin obwinionej (11 kwietnia 1994) z datami popełnienia wykroczeń (5 stycznia 2012 roku i 20 marca 2012 roku) jednoznacznie wynika, iż powyższy warunek został spełniony. Zdaniem Sądu odwoławczego nie budzi również żadnych wątpliwości orzeczona wobec obwinionej kara. Należy podkreślić, iż grzywna w kwocie 200 złotych wymierzona przez Sąd I instancji jest w istocie rzeczy karą najłagodniejszego rodzaju, jaką można zastosować wobec sprawcy wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. zagrożonego karą aresztu, ograniczenia wolności albo właśnie grzywny. Również wysokość orzeczonej grzywny, przy uwzględnieniu dolnej i górnej granicy jej wymiaru określonej w art. 24 § 1 k.w. (od 20 złotych do 5.000 złotych) przemawia za uznaniem, iż nie można jej uznać za rażąco niewspółmierną. O taki jej wymiar wniosła z resztą sama obwiniona podczas przesłuchania w dniu 05 czerwca 2012 roku, kiedy to wyraziła chęć i gotowość dobrowolnego poddania się karze (k. 7v). Sąd Okręgowy przychyla się do argumentacji Sądu Rejonowego, iż grzywna w takim wymiarze jest wystarczająca, aby zmobilizować obwinioną do przestrzegania w przyszłości prawa i powstrzymać ją od kontynuowania procederu polegającego na wyłudzaniu przejazdów środkami komunikacji publicznej. Końcowo zaznaczyć należy, iż w trakcie przesłuchania D. S. w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia, w/wymieniona wskazała jako źródło utrzymania prace dorywcze, zaś swoje dochody z tego tytułu oszacowała na kwotę 500 złotych. Obwiniona osobiście podpisała protokół dokumentujący powyższe informacje (k. 7 – 7v). W tym stanie rzeczy niczym nieuzasadnione są twierdzenia skarżącej, iż nie wie dlaczego policjant sporządzający wniosek o ukaranie powołał się na omówione okoliczności. Uwzględniając powyższe rozważania i ustalenia, podzielając jednocześnie stanowisko Sądu Rejonowego co do orzeczonej wobec obwinionej kary i nie dopatrując się w niej rażącej niewspółmierności – Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji swojego wyroku. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.w. zwalniając obwinioną od ich ponoszenia z uwagi na jej sytuację majątkową.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI