VIII Ka 92/15

Sąd Okręgowy w BiałymstokuBiałystok2015-04-08
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuŚredniaokręgowy
jazdą mimo zakazuart. 244 k.k.warunkowe zawieszenie karyprognoza kryminologicznaapelacja prokuratorakara pozbawienia wolnościsąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, uchylając warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności dla oskarżonego za jazdę mimo zakazu, uznając, że jego wielokrotna karalność i lekceważenie prawa wykluczają pozytywną prognozę kryminologiczną.

Prokurator zaskarżył wyrok sądu rejonowego, który warunkowo zawiesił wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności dla P. Z. za jazdę samochodem mimo sądowego zakazu. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, uznając karę za rażąco niewspółmierną z powodu wadliwej prognozy kryminologicznej. Podkreślono wielokrotną karalność oskarżonego, w tym za podobne przestępstwa, oraz jego lekceważenie prawa, co wykluczało możliwość warunkowego zawieszenia kary.

Sąd Okręgowy w Białymstoku rozpoznał apelację prokuratora dotyczącą wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Białymstoku, który skazał P. Z. za popełnienie przestępstwa z art. 244 k.k. (jazda pojazdem mechanicznym pomimo obowiązującego zakazu) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat. Prokurator zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej kary, argumentując, że wielokrotna karalność oskarżonego, w tym za naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów, świadczy o braku pozytywnej prognozy co do zapobieżenia powrotowi do przestępstwa i przemawia za wymierzeniem kary bez warunkowego zawieszenia. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, stwierdzając, że orzeczona kara była rażąco niewspółmierna z powodu wadliwej prognozy kryminologicznej sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że oskarżony był wielokrotnie karany, w tym dwukrotnie za przestępstwa z art. 244 k.k. w ostatnim okresie, a czyn popełnił w okresie próby. Sąd Okręgowy uznał, że w tych okolicznościach warunkowe zawieszenie kary nie spełni celów wychowawczych i zapobiegawczych, a jedyną karą mogącą skłonić go do refleksji jest kara izolacyjna. Jednocześnie sąd odwoławczy uznał, że wymiar kary 6 miesięcy pozbawienia wolności jest prawidłowy i nie budzi zastrzeżeń. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, uchylając orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy. Oskarżonego zwolniono od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku sprawcy wielokrotnie karanego za naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów, który dopuścił się nowego przestępstwa w okresie próby, warunkowe zawieszenie wykonania kary jest niewłaściwe z powodu braku pozytywnej prognozy kryminologicznej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wielokrotna karalność oskarżonego, jego lekceważenie prawa oraz popełnienie nowego przestępstwa w okresie próby wykluczają możliwość osiągnięcia celów kary poprzez jej warunkowe zawieszenie. W takich okolicznościach jedyną karą mogącą zapobiec powrotowi do przestępstwa jest kara izolacyjna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w zaskarżonej części

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
P. Z.osoba_fizycznaoskarżony
prokuratororgan_państwowyoskarżyciel

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.k. art. 69 § §1 i 2

Kodeks karny

Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary, jeżeli jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Sąd bierze pod uwagę postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa.

k.k. art. 70 § §1 pkt 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 425 § §1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 444

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § §2

Kodeks postępowania karnego

Apelację co do kary uważa się za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia o karze.

k.p.k. art. 427 § §1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § §1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt.4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 53 § §1 i 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu z powodu wadliwej prognozy kryminologicznej. Wielokrotna karalność oskarżonego, w tym za naruszenie zakazu sądowego prowadzenia pojazdów, świadczy o braku pozytywnej prognozy co do zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Popełnienie nowego przestępstwa w okresie próby i lekceważenie zasad porządku prawnego wyklucza możliwość warunkowego zawieszenia kary.

Odrzucone argumenty

Argumenty sądu pierwszej instancji wskazujące na młody wiek oskarżonego oraz posiadanie na utrzymaniu dziecka jako podstawę do warunkowego zawieszenia kary.

Godne uwagi sformułowania

Nie każda różnica w ocenie wymiaru kary może uzasadniać zarzut rażącej niewspółmierności kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k., ale tylko taka, która jest natury zasadniczej, to znaczy jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. Niewspółmierność rażąca to znaczna, „bijąca w oczy” różnica między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. W tych okolicznościach stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym oskarżony wyciągnie właściwe wnioski ze swego zachowania i wobec tego nie istnieje potrzeba stosowania kary o charakterze izolacyjnym nie może zyskać akceptacji. W realiach niniejszej sprawy jedyną karą, która może skłonić go do refleksji nad swoim dotychczasowym postępowaniem, ewentualnie zapobiec ponownemu wejściu da drogę przestępstw jest kara o charakterze izolacyjnym.

Skład orzekający

Krzysztof Kamiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewspółmierności kary w kontekście warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, zwłaszcza w przypadku sprawców recydywistów lub popełniających przestępstwa w okresie próby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale stanowi ugruntowane stanowisko w kwestii oceny prognozy kryminologicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędną ocenę sądu niższej instancji w kwestii warunkowego zawieszenia kary, podkreślając znaczenie prognozy kryminologicznej dla sprawców z problemami z prawem.

Sąd nie zawiesił kary za jazdę mimo zakazu. Dlaczego? Kluczowa jest prognoza kryminologiczna.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ka 92/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Krzysztof Kamiński Protokolant Katarzyna Grecka z udziałem prokuratora Wiesławy Sawośko-Grębowskiej, po rozpoznaniu w dniu 08.04.2015 r. sprawy P. Z. oskarżonego o czyn z art. 244 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2014 r. (sygn. akt XV K 1131/14): I. Wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, że uchyla orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności (pkt. II części dyspozytywnej). II. W pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy. III. Zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i obciąża nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE P. Z. został oskarżony o to, że w dniu 03.09.2014 r. około g. 13:40 w B. na ul. (...) poruszał się po drodze publicznej samochodem marki (...) o nr rej. (...) pomimo obowiązującego go zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wydanego przez Sąd Rejonowy w Białymstoku w dniu 05.09.2013 r. i obowiązującego do dnia 05.09.2014 r. – sygn. akt VII K 471/13 tj. o czyn z art. 244 k.k. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem zaocznym z dnia 8 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. akt XV K 1131/14 oskarżonego P. Z. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 244 k.k. skazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. , art. 70§1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby 4 (czterech) lat. Zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w całości. Powyższy wyrok, na zasadzie art. 425§1 i 2 k.p.k. , art. 444 k.p.k. , art. 447§2 k.p.k. w części dotyczącej orzeczenia o karze w stosunku do P. Z. , na jego niekorzyść, zaskarżył prokurator. Na zasadzie art. 427§1 i 2 k.p.k. , art. 437§1 i 2 k.p.k. , art. 438 pkt.4 k.p.k. zarzucił mu rażącą niewspółmierność kary wymierzonej wobec oskarżonego P. Z. w postaci kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby wynoszący 4 lata, w sytuacji gdy właściwości i warunki osobiste sprawcy, jego dotychczasowy sposób życia, w tym uprzednia wielokrotna karalność m.in. za naruszenie zakazu sądowego prowadzenia pojazdów świadczą o braku pozytywnej prognozy co do zapobieżenia powrotowi do przestępstwa przez oskarżonego i przemawiają za wymierzeniem wobec niego kary bez zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze wymierzonej P. Z. poprzez wymierzenie mu kary w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Nie każda różnica w ocenie wymiaru kary może uzasadniać zarzut rażącej niewspółmierności kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. , ale tylko taka, która jest natury zasadniczej, to znaczy jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. Niewspółmierność rażąca to znaczna, „bijąca w oczy” różnica między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną ( m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2003 r., II AKa 163/03, OSA 2003/11/113 ). Należy zgodzić się z apelującą, iż orzeczona przez Sąd I instancji wobec oskarżonego kara jest rażąco niewspółmierna z powodu wadliwej prognozy kryminologicznej, która nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w realiach niniejszej sprawy. Zgodnie z treścią art. 69§1 i 2 k.k. sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary (w tym kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 2 lat), jeżeli jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Oskarżony P. Z. był wielokrotnie karany sądownie, w tym w ostatnim okresie dwukrotnie za przestępstwa z art. 244 k.k. , w tym raz na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Przedmiotowego czynu dopuścił się po upływie niespełna dwóch 2 i pół miesiąca od uprawomocnienia się wyroku skazującego za czyn z art. 244 k.k. (w sprawie o sygn. akt VIII K 309/14) i następnego dnia po uprawomocnieniu się wyroku skazującego za czyn z art. 244 k.k. (w sprawie o sygn., akt XV K 618/14). Nadto w okresie próby orzeczonej w sprawie o sygn. akt VIII K 309/14. Zachowaniem swoim wykazał nie tylko wyjątkowo rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego, ale nadto całkowite niezrozumienie naganności swego dotychczasowego postępowania (dowodzi tego też jego postawa podczas postępowania karnego, a zwłaszcza brak żalu bądź skruchy z powodu popełnienia przestępstwa). W tych okolicznościach stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym oskarżony wyciągnie właściwe wnioski ze swego zachowania i wobec tego nie istnieje potrzeba stosowania kary o charakterze izolacyjnym nie może zyskać akceptacji. W realiach niniejszej sprawy jedyną karą, która może skłonić go do refleksji nad swoim dotychczasowym postępowaniem, ewentualnie zapobiec ponownemu wejściu da drogę przestępstw jest kara o charakterze izolacyjnym. Powyższego poglądu nie są w stanie zmienić argumenty Sądu I instancji wskazujące na młody wiek oskarżonego oraz posiadanie na utrzymaniu dziecka. Zauważyć bowiem należy, że P. Z. w chwili czynu miał ukończone (...) lata i (m.in. z racji uprzedniej wielokrotnej karalności) był w pełni świadomy konsekwencji swego zachowania, a nadto nigdzie nie pracuje. Dlatego należało orzec, jak w pkt. I sentencji niniejszego wyroku. Dodać należy, że nie budzi zastrzeżeń wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności (zgodnie z treścią art. 447§2 k.p.k. apelację co do kary uważa się za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia o karze). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wymierzając karę 6 miesięcy pozbawienia wolności wziął pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, o których mowa w art. 53§1 i 2 k.k. , w tym m.in. stopień winy oskarżonego i społecznej szkodliwości czynu oraz uprzednią, wielokrotną karalność sądową. Kara ta, orzeczona w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, mieści się w granicach sądowego uznania i całą pewnością nie jest niewspółmierna, a zwłaszcza w stopniu rażącym. Nie stwierdzając innych uchybień w zaskarżonym zakresie, należało orzec, jak w pkt. II sentencji niniejszego wyroku. Na mocy art. 624§1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, albowiem uiszczenie ich byłoby dla niej zbyt uciążliwe (nie pracuje, nie posiada majątku, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI