VIII Ka 59/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uznając oskarżonego za winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. zamiast z § 4, z uwagi na zatarcie wcześniejszego skazania.
Oskarżony W.B. został pierwotnie skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jako recydywista (art. 178a § 4 k.k.). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora, stwierdził, że wcześniejsze skazanie oskarżonego uległo zatarciu. W związku z tym, sąd zmienił kwalifikację prawną czynu na art. 178a § 1 k.k., uznał oskarżonego za winnego, utrzymał karę pozbawienia wolności w zawieszeniu i grzywnę, a także środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Sprawa dotyczyła oskarżonego W.B., który został pierwotnie skazany przez Sąd Rejonowy za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, kwalifikując czyn z art. 178a § 4 k.k. ze względu na uprzednie skazanie za podobne przestępstwo. Prokurator wniósł apelację, kwestionując wymiar kary. Na rozprawie odwoławczej prokurator zmodyfikował apelację, wnosząc o zmianę kwalifikacji prawnej czynu na art. 178a § 1 k.k. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że wcześniejsze skazanie oskarżonego (sygn. akt VIII K 559/11) uległo zatarciu z mocy prawa zgodnie z art. 76 § 1 k.k. Z uwagi na zatarcie skazania, sąd był zobowiązany do działania z urzędu na podstawie art. 440 k.p.k., aby zapobiec rażącej niesprawiedliwości. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uznając oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat. Pozostałe rozstrzygnięcia, w tym kara grzywny i środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, zostały utrzymane w mocy. Oskarżony został zwolniony od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wcześniejsze skazanie uległo zatarciu, czyn nie może być kwalifikowany z art. 178a § 4 k.k., a jedynie z art. 178a § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że wcześniejsze skazanie oskarżonego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa zgodnie z art. 76 § 1 k.k. Zgodnie z art. 178a § 4 k.k., kwalifikacja czynu jako recydywy jest uzależniona od istnienia prawomocnego skazania w momencie popełnienia nowego czynu. Ponieważ skazanie uległo zatarciu, warunek ten nie został spełniony, co wymagało zmiany kwalifikacji prawnej na art. 178a § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie kwalifikacji prawnej czynu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy sprawca czynu z § 1 był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo popełnił czyn w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Przepis określający podstawową odpowiedzialność za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zmiany lub uchylenia orzeczenia rażąco niesprawiedliwego przez sąd odwoławczy.
k.k. art. 76 § 1
Kodeks karny
Zatarcie skazania z mocy prawa po upływie określonego czasu od zakończenia okresu próby lub wykonania kary.
Pomocnicze
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
Określa okres próby przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności.
k.k. art. 71 § 1
Kodeks karny
Podstawa orzekania grzywny.
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
Podstawa orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środka karnego.
k.k. art. 63 § 2
Kodeks karny
Podstawa zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.
k.p.k. art. 425 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wniesienia apelacji.
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
Zakres zaskarżenia apelacją.
k.p.k. art. 427 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne apelacji.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zmiana lub uchylenie orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji na niekorzyść oskarżonego.
k.k. art. 76 § 2
Kodeks karny
Warunki zatarcie skazania w przypadku orzeczenia grzywny lub środka karnego.
k.k. art. 49 § 2
Kodeks karny
Podstawa orzekania świadczenia pieniężnego.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Zastosowanie przepisów o kosztach w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatarcie wcześniejszego skazania oskarżonego, co uniemożliwia kwalifikację czynu z art. 178a § 4 k.k. Obowiązek sądu odwoławczego do działania z urzędu w celu zapobieżenia rażącej niesprawiedliwości (art. 440 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
zatarcie skazania rażąca niesprawiedliwość zmiana orzeczenia na korzyść oskarżonego nieprawidłowa kwalifikacja prawna czynu
Skład orzekający
Przemysław Wasilewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania (art. 76 k.k.) w kontekście recydywy w przestępstwach komunikacyjnych (art. 178a § 4 k.k.) oraz obowiązków sądu odwoławczego w przypadku rażącej niesprawiedliwości (art. 440 k.p.k.)."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji zatartych skazań i ich wpływu na kwalifikację prawną czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie stanu prawnego (w tym zatarcia skazania) dla właściwej kwalifikacji czynu i wymiaru kary. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Czy zatarcie skazania chroni przed zarzutem recydywy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Ka 59/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2015 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Przemysław Wasilewski Protokolant Aneta Chardziejko przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku Bożeny Romańczuk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 roku sprawy W. B. oskarżonego o czyn z art. 178a § 4 k.k. ; na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 26 listopada 2014 roku, sygnatura akt VIII K 336/14 I. Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że oskarżonego W. B. uznaje za winnego tego, że w dniu 22 września 2014 roku o godzinie 22:06 w miejscowości K. S. , gmina S. , prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki S. (...) o nr rej. (...) , znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,60 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu to jest czynu z art. 178 a § 1 k.k. i na podstawie art. 178a § 1 k.k. skazuje w/w i wymierza mu karę pozbawienia wolności 1 (jednego) roku. II. Na podstawie art. 69 § 1, 2 k.k. , art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu na okres próby wynoszący 3 lata; III. W pozostałym zakresie wyrok utrzymuje w mocy. IV. Zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE W. B. został oskarżony o to, że: w dniu 22 września 2014 roku o godzinie 22:06 w miejscowości K. S. gmina S. w ruchu lądowym prowadził samochód osobowy marki S. (...) o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,60 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu, będąc uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem Sądu za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości (sygn. akt VIII K 559/11) tj. o czyn z art. 178a § 4 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 26 listopada 2014 roku oskarżony W. B. został uznany za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. został skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1, 2 i 4 k.k. , art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono oskarżonemu na okres próby wynoszący 3 lata. Na podstawie art. 71 § 1 k.k. wymierzono oskarżonemu grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych przyjmując, iż jedna stawka dzienna grzywny równoważna jest kwocie 10 złotych. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat z wyłączeniem uprawnień do kierowania ciągnikiem rolniczym z przyczepami mieszczącymi się w kategorii ,,T”. Na podstawie art. 63 § 2 k.k. na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 22 września 2014 roku. Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 280 złotych tytułem opłaty i obciążono go pozostałymi kosztami procesu. Apelację od powyższego orzeczenia na podstawie art. 425 § 1 i 2 k.p.k. i art. 444 k.p.k. w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego wniósł prokurator. Na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. , art. 437 § 1 i 2 k.p.k. i art. 438 pkt k.p.k. orzeczeniu zarzucił: rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego W. B. za zarzucane mu przestępstwo poprzez orzeczenie kary 1 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata próby, orzeczenie kary grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki równej 10 zł, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat z wyłączeniem kategorii „T”, podczas gdy powyższy wymiar kary i środka karnego nie uwzględnia należycie stopnia winy i społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonemu czynu i nie odpowiada celom kary w zakresie prewencji indywidualnej i ogólnej w szczególności w aspekcie wychowawczym i zapobiegawczym, nie czyni też zadość poczuciu sprawiedliwości. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze poprzez orzeczenie za przypisany oskarżonemu czyn z art. 178a § 4 k.k. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Na rozprawie odwoławczej w dniu 23 marca 2015 roku prokurator zmodyfikował apelację na korzyść oskarżonego w ten sposób, że wniósł o wyeliminowanie z opisu czynu znamion odnoszących się do art. 178a § 4 k.k. , zakwalifikowanie czynu przypisanego oskarżonemu z art. 178a § 1 k.k. i utrzymanie wyroku w pozostałej części w mocy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja rzecznika oskarżenia po zmodyfikowaniu na rozprawie odwoławczej okazała sie zasadna. Sąd Odwoławczy dokonując totalnej kontroli sprawy w której zapadł przedmiotowy wyrok stwierdził, iż w sprawie o sygn. VIII K 559/11 Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim, stanowiącej o znamieniu przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zarzucanego oskarżonemu w niniejszym postępowaniu nastąpiło zatarcie skazania. Nawet gdyby nie doszło na rozprawie do wyrażenia przez oskarżyciela publicznego zmodyfikowanego stanowiska, Sąd Odwoławczy byłby zobowiązany do działania z urzędu. Zgodnie z art. 440 k.p.k. jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe podlega ono zmianie na korzyść oskarżonego albo uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. "Rażąca niesprawiedliwość" musi być nie tylko "oczywistą" (a więc "widoczną na pierwszy rzut oka", "niewątpliwą"), ale też ma wyrażać poważny "ciężar gatunkowy" uchybienia, które legło u podstaw wydania orzeczenia dotkniętego "rażącą niesprawiedliwością". Dotyczy to nie każdej "niesprawiedliwości" wydanego orzeczenia, a jedynie takiej, której nie można pogodzić chociażby z zasadą rzetelnego procesu. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2014 r., IV KK 437/13, LEX nr 1478714). W niniejszej sprawie tego rodzaju uchybienie z pewnością miało miejsce, stąd koniecznym stała się zmiana orzeczenia Sądu I Instancji na korzyść oskarżonego. Oskarżony W. B. stanął pod zarzutem tego, że w dniu 22 września 2014 roku o godzinie 22:06 w miejscowości K. S. gmina S. w ruchu lądowym prowadził samochód osobowy marki S. (...) o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,60 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu, będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości (sygn. akt VIII K 559/11) tj. o czyn z art. 178a § 4 k.k. Zgodnie z art. 178a § 4 k.k. jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.informacje o jednostce Oznacza to, że przewidziana w tym przepisie modyfikacja sankcji karnej uzasadniona jest okolicznościami poprzedzającymi określony czyn, które zostały szczegółowo opisane w treści tego przepisu w tym w szczególności zaistnieniem okoliczności prawomocnego skazania za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tak jak to miało miejsce w niniejszym stanie faktycznym. Tymczasem analizując sprawę o sygn. VIII K 559/11 Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z 27 grudnia 2011 r. należy zauważyć, że wyrok niniejszy uległ już zatarciu. Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 76 § 1 k.k. skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby . Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu - Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5 . Należy wskazać, że wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. VIII K 559/11 oskarżony W. B. został skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat. Wymierzono oskarżonemu grzywnę w wysokości 120 stawek dziennych przyjmując, iż jedna stawka dzienna grzywny jest równoważna kwocie 10 złotych. Orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem uprawnień do kierowania ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami), mieszczących się w kategorii „T” na okres 1 roku. Na podstawie art. 63 § 2 k.k. na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 25 listopada 2011 r. Na podstawie art. 49 § 2 k.k. orzeczono od oskarżonego na rzecz (...) w S. świadczenie pieniężne w kwocie 300 złotych. Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 240 złotych tytułem opłaty i obciążono go pozostałymi kosztami procesu. Niniejszy wyrok uprawomocnił się w dniu 5 stycznia 2012 r. Skazany uiścił grzywnę i świadczenie pieniężne, co wynika z akt sprawy o sygn. VIII K 559/11. Oznacza to, że 2 letni okres próby wraz z 6 miesięcznym okresem (po upływie okresu próby) upłynął 5 lipca 2014 r. i z tym dniem skazanie objęte wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. VIII K 559/11 uległo już zatarciu. Innymi słowy w dacie czynu objętego niniejszym postępowaniem, zatem w dniu 22 września 2014 r., oskarżony W. B. nie był już prawomocnie skazany wyrokiem Sądu za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości, a to warunkowało przypisanie mu znamion właściwych dla zachowań określonych w art. 178a § 4 k.k. Z uwagi na powyższe koniecznym stała się zmiana opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej na art. 178a § 1 k.k. , co miało wpływ również na to, że wymierzone przez Sąd I Instancji w stosunku do oskarżonego: kara 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat jak i kara 100 stawek dziennych grzywny, przyjmując iż jedna stawka dzienna grzywny równoważna jest kwocie 10 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat z wyłączeniem uprawnień do kierowania ciągnikiem rolniczym z przyczepami mieszczącymi się w kategorii „T” okazały się współmierne do stopnia zawinienia oskarżonego, jak również uwzględniające stopień społecznej szkodliwości czynu oraz spełniające cele zapobiegawcze i wychowawcze kary. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok, uznał oskarżonego W. B. za winnego tego, że w dniu 22 września 2014 roku o godzinie 22:06 w miejscowości K. S. , gmina S. , prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki S. (...) o nr rej. (...) , znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,60 mg/dm 3 alkoholu w wydychanym powietrzu tj. czynu z art. 178 a § 1 k.k. i na podstawie art. 178 a § 1 k.k. skazał i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1, 2 k.k. , art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 3 lata, w pozostałym zakresie wyrok został utrzymany w mocy. Na mocy art. 624 § 1 k.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze uznając, iż przemawiają za tym względy słuszności.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI