VIII Ka 327/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Białymstoku, VIII Wydział Karny Odwoławczy, wyrokiem z dnia 16 września 2016 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 25 lutego 2016 r. (sygn. akt III K 336/14), którym M. N. (1) został uznany za winnego popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk oraz przestępstwa z art. 586 ksh. Oskarżony, będąc wspólnikiem i Prezesem Zarządu (...) Sp. z o.o., miał doprowadzić (...) Sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez zamówienie drzwi na kwotę 29 574,02 zł, nie mając zamiaru zapłaty, mimo trudnej sytuacji finansowej swojej spółki. Dodatkowo, zaniechał złożenia wniosku o upadłość swojej firmy, mimo powstania ku temu przesłanek prawnych. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał jednak zarzuty apelacji za niezasadne, wskazując na prawidłową ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy i utrwalone orzecznictwo. Sąd odwoławczy szczegółowo analizował kwestię zamiaru oszukańczego, analizując sytuację finansową spółki oskarżonego i jego działania mające na celu wprowadzenie w błąd kontrahenta. Podobnie odrzucono zarzuty dotyczące niezłożenia wniosku o upadłość, wskazując na świadomość oskarżonego co do złej kondycji finansowej spółki. W konsekwencji, zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy, a oskarżony obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion oszustwa w kontekście trudnej sytuacji finansowej spółki i działań mających na celu uwiarygodnienie kontrahenta. Określenie momentu powstania obowiązku złożenia wniosku o upadłość.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i stanu prawnego z okresu orzekania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wprowadzenie w błąd członka zarządu pokrzywdzonej spółki nastąpiło poprzez wyrobienie w nim przekonania o wypłacalności firmy, mimo jej trudnej sytuacji finansowej, co wypełnia znamiona oszustwa z art. 286 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie oskarżonego polegające na zamówieniu towaru mimo braku realnej możliwości zapłaty, przy jednoczesnej wpłacie niewielkiej zaliczki i zapewnieniach o poprawie sytuacji, stanowiło wprowadzenie w błąd.
Uzasadnienie
Sąd analizował całokształt okoliczności towarzyszących zaciąganiu zobowiązania, w tym trudną sytuację finansową spółki oskarżonego, brak płynności, niespłacone zobowiązania wobec innych kontrahentów oraz działania mające na celu uwiarygodnienie obietnicy zapłaty. Wskazano, że wpłata zaliczki i zapewnienia miały na celu ukrycie faktycznej kondycji finansowej i wywołanie błędnego przeświadczenia o możliwości zapłaty.
Czy oskarżony, jako Prezes Zarządu spółki, miał świadomość powstania przesłanek do złożenia wniosku o upadłość i czy zaniechanie tego obowiązku wypełnia znamiona czynu z art. 586 ksh?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżony miał świadomość złej kondycji finansowej spółki i utraty płynności finansowej, co uzasadniało obowiązek złożenia wniosku o upadłość.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że oskarżony, jako Prezes Zarządu, miał pełną świadomość sytuacji finansowej spółki, w tym utraty płynności od października 2009 roku i niespłacania wymagalnych zobowiązań. Analiza finansowa spółki, w tym prawomocne nakazy zapłaty i oświadczenie o zaległościach podatkowych, potwierdziła niewypłacalność. Zaniechanie złożenia wniosku o upadłość w terminie 30 dni od powstania przesłanek (utraty płynności) stanowiło naruszenie art. 586 ksh.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Sp. z o.o. w G. | spółka | pokrzywdzony podmiot |
| (...) Sp. z o.o. w P. | spółka | pokrzywdzony podmiot |
| J. J. | osoba_fizyczna | członek zarządu pokrzywdzonej spółki |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczy oszustwa, polegającego na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd lub wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania.
ksh art. 586
Kodeks spółek handlowych
Przepis nakłada na członków zarządu obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w terminie 30 dni od powstania warunków uzasadniających upadłość.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
u.p.u.n. art. 10
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.u.n. art. 21 § pkt 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie materiału dowodowego.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy zasady stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.
k.k. art. 85
Kodeks karny
Dotyczy zasad orzekania kary łącznej.
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy zasad orzekania kary łącznej.
k.k. art. 69 § § 1 i § 2
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności.
k.p.k. art. 438 § pkt 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstaw apelacji.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
u.o.p.k. art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.p.u. art. 11 § ust. 2
Ustawa Prawo upadłościowe
Określa przesłanki niewypłacalności dłużnika będącego osobą prawną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obraza art. 286 § 1 kk poprzez jego zastosowanie, gdy zachowanie oskarżonego nie wypełniło znamienia wprowadzenia w błąd. • Obraza art. 7 i 410 kpk poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy ustaleniu wprowadzenia w błąd. • Błąd w ustaleniach faktycznych co do wiedzy oskarżonego o sytuacji finansowej spółki warunkującej konieczność złożenia wniosku o upadłość. • Obraza art. 424 § 1 kpk poprzez zbyt ogólne uzasadnienie wyroku w zakresie czynu z art. 586 ksh.
Godne uwagi sformułowania
możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd wadliwej oceny dowodów • przy ustaleniu zamiaru sprawcy oszustwa należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności • wpłata w dacie złożenia kolejnego zamówienia kwoty 10 tysięcy złotych za uprzednio nabyty towar, miało wzbudzić w przedstawicielu pokrzywdzonej spółki przeświadczenie, że (...) sp. z o. o. będzie tym razem w stanie terminowo uregulować należność • nie informując kontrahenta o faktycznym braku perspektyw na poprawę kondycji i sytuacji finansowej, która umożliwi opłacenie nie tylko bieżącego, ale również zaległych zamówień, w sposób świadomy wprowadzał go w błąd • nie sposób przyjmować, jakoby rola oskarżonego sprowadzała się rzekomo li tylko do biernego figurowania w rejestrze jako Prezes Zarządu bez jakiejkolwiek kontroli na co przeznaczane są jego prywatne środki.
Skład orzekający
Dariusz Niezabitowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa w kontekście trudnej sytuacji finansowej spółki i działań mających na celu uwiarygodnienie kontrahenta. Określenie momentu powstania obowiązku złożenia wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i stanu prawnego z okresu orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak działania biznesowe, nawet pozornie drobne jak wpłata zaliczki, mogą być interpretowane jako celowe wprowadzanie w błąd w kontekście złej kondycji finansowej firmy. Dotyczy również ważnego obowiązku zarządu spółki.
“Czy wpłata zaliczki i zapewnienia o płatności chronią przed zarzutem oszustwa, gdy firma jest na skraju bankructwa?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.