VIII Ka 194/14

Sygn. akt VIII Ka 194/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący : SSO Grażyna Zawadzka - Lotko Protokolant : Aneta Chardziejko przy udziale Prokuratora Jerzego Duńca po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2014 roku sprawy K. M. oskarżonego o czyn z art. 224 § 2 kk w zb z art. 222 § 1 kk w zb z art. 226 § 1 kk w zw z art. 57a § 1 kk i P. M. oskarżonego o czyn z art. 224 § 2 kk w zb z art. 222 § 1 kk w zb z art. 226 § 1 kk w zw z art. 57a § 1 kk w zw z art. 64 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2014 roku, sygn. akt III K 1437/13 I. Zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że za podstawę wymiaru kary obu oskarżonym przyjmuje art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 224 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. II. W pozostałym zakresie wyrok utrzymuje w mocy. III. Zwalnia oskarżonych od ponoszenia opłaty i od pozostałych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE K. M. został oskarżony, o to, że: w dniu 13 października 2013r ok. godz. 09:20 w W. na ul. (...) , stosował wobec funkcjonariuszy Policji: sierż. sztab. W. K. i st. post. A. S. groźby pozbawienia życia oraz przemoc wobec st. post. A. S. w postaci odpychania i szarpania za umundurowanie, podczas i w związku z przeprowadzaną przez tych funkcjonariuszy interwencją w celu zmuszenia ich do zaniechania tej czynności, a ponadto znieważył ich poprzez używanie wobec nich słów powszechnie uważanych za obelżywe, przy czym czyn ten popełnił publicznie i bez powodu, okazując rażące lekceważenie porządku prawnego tj. o czyn z art. 224 § 2 kk w zb. z art. 222 § 1 kk w zb. z art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk . P. M. został oskarżony, o to, że: w dniu 13 października 2013r ok. godz. 09:20 w W. na ul. (...) , stosował wobec funkcjonariuszy Policji: sierż. sztab. W. K. i st. post. A. S. groźby pozbawienia życia oraz przemoc wobec sierż. sztab. W. K. w postaci odpychania i szarpania za umundurowanie, podczas i w związku z przeprowadzaną przez tych funkcjonariuszy interwencją w celu zmuszenia ich do zaniechania tej czynności, a ponadto znieważył ich poprzez używanie wobec nich słów powszechnie uważanych za obelżywe, przy czym czyn ten popełnił publicznie i bez powodu, okazując rażące lekceważenie porządku prawnego, przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyśle przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 224 § 2 kk w zb. z art. 222 § 1 kk w zb. z art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 roku oskarżonego K. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na mocy art. 224 § 2 kk w zb. z art. 222 § 1 kk w zb. z art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk skazał go, zaś na mocy art. 224 § 2 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności. Na mocy art. 69 § 1 i 2 i 4 kk , art. 70 § 1 pkt 1 kk , art. 72 § 1 pkt 5 kk , art. 73 § 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu K. M. na okres próby wynoszący 4 (cztery) lata, zobowiązując go do powstrzymania się od nadużywania alkoholu i oddał go w tym czasie pod dozór. Oskarżonego P. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na mocy art. 224 § 2 kk w zb. z art. 222 § 1 kk w zb. z art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk skazał go, zaś na mocy art. 224 § 2 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności. Na mocy art. 57 a § 2 kk orzekł wobec oskarżonych K. M. i P. M. nawiązki na rzecz pokrzywdzonych A. S. i W. K. w kwotach po 500 (pięćset) złotych. Na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej wobec P. M. kary pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymania oskarżonego w dniach od 13.10.2013r. do 14.10.2013r. Zwolnił oskarżonych od ponoszenia opłaty i odstępuje od obciążania ich kosztami procesu. Na zasadzie art. 425 § 1 i § 2 kpk oraz art. 444 kpk powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonych K. M. i P. M. zaskarżył prokurator. Powołując się na art. 427 § 1 i 2 kpk , art. 437 § 1 i 2 kpk oraz art. 438 pkt 1 kpk prokurator zarzucił wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 224 § 1 kk poprzez niewskazanie go jako podstawy prawnej wymiaru kary orzeczonej wobec K. M. i P. M. , podczas gdy podstawę tą winny stanowić art. 224 § 2 kk w zw. z art. 224 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk . Powołując powyższy zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wskazanie jako podstawy wymiaru kary orzeczonej wobec obu oskarżonych art. 224 § 2 kk w zw. z art. 224 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora jest zasadna i w całości zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przede wszystkim stwierdzić, iż Sąd I instancji w oparciu o właściwie oceniony i przeanalizowany materiał dowodowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Dokonał przy tym właściwej analizy wszystkich ujawnionych w sprawie dowodów, ocenił je zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczeniem życiowym, słusznie uznając, że bezspornymi dowodami winy oskarżonego są zeznania świadków, w tym pokrzywdzonych, które szeroko zostały opisane i poddane procesowej weryfikacji, czego wynikiem jest słuszny wyrok, zaś sposób rozumowania sądu został przedstawiony w prawidłowo napisanym uzasadnieniu. Z uwagi na brak zastrzeżeń apelującego co do poczynionych ustaleń faktycznych, bardziej szczegółowa analiza wyroku w tym zakresie jest bezcelowa. Mając na uwadze treść zarzutu prokuratora należy podkreślić, że obraza przepisów prawa materialnego (error iuris) może polegać na błędnej wykładni przepisu, zastosowaniu niewłaściwego przepisu lub zastosowaniu go w niewłaściwy sposób, zastosowaniu danego przepisu, mimo zakazu określonego rozstrzygania, lub niezastosowaniu normy, której stosowanie było obowiązkowe. Podzielić zatem należy tezę, że naruszenie prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu (niezastosowaniu) w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2008 roku, V KK 89/08, OSNwSK 2008/1/1183 ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż wniosek prokuratora zmierzający do zmiany podstawy prawnej wymiaru kary orzeczonej wobec obu oskarżonych jest jak najbardziej słuszny i prawidłowy. Otóż generalnie należy wskazać, że mnożenie przepisów w wyroku sądu powinno zostać ograniczone do niezbędnego minimum, co z pewnością wpływa na zwięzłość i tym samym zrozumiałość treści zapadłego orzeczenia, szczególnie w odbiorze osób nie mających na co dzień styczności z teorią prawa. Przyjęta w wyroku Sądu Rejonowego podstawa wymiaru kary obu oskarżonym byłaby jednak całkowicie zrozumiała w wypadku gdyby obaj sprawcy zostali oskarżeni wyłącznie o popełnienie przestępstwa z art. 224 § 2 k.k. Wówczas wymiar kary oparty o tenże przepis, który odsyła do sankcji z § 1 zapewne byłby wystarczający. W przedmiotowej sprawie K. M. i P. M. popełnili jednak przestępstwo wyczerpujące znamiona trzech przepisów kodeksu karnego . Należy wskazać, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy uznał, iż zachowanie oskarżonych stanowi jedno przestępstwo kwalifikowane z wymienionych w akcie oskarżenia przepisów, pozostających w zbiegu kumulatywnym ( art. 11 § 2 k.k. ). Zgodnie z art. 11 § 3 k.k. Sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego najsurowszą karę. Czyn z art. 226 § 1 k.k. zagrożony jest karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku, z art. 222 § 1 k.k. zagrożony jest karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat, natomiast czyn z art. 224 § 2 k.k. nie zawiera sankcji. Mając na uwadze, iż w wypadku określonym w art. 11 § 2 k.k. Sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą, słusznie Sąd Rejonowy nie wymienił w podstawie wymiaru kary art. 222 § 1 k.k. oraz art. 226 § 1 k.k. Co jednak istotne, uwadze Sądu I instancji umknęła okoliczność, którą trafnie podniósł skarżący, że art. 224 § 2 k.k. nie zawiera elementu pozwalającego na traktowanie go jako samodzielnej podstawy wymiaru kary, tj. sankcji i w tym zakresie odwołuje się do § 1 przedmiotowego przepisu – „ tej samej karze (co w § 1 ) podlega (…) ”. W tym stanie rzeczy przyjęta przez Sąd I instancji podstawa wymiaru kary z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. nie mogła się ostać. Bowiem nie jest możliwe porównanie poszczególnych sankcji przewidzianych w obu powołanych przepisach ustaw, które swoim zachowaniem oskarżeni wyczerpali. W takiej sytuacji w ocenie Sądu odwoławczego, w przypadku kumulatywnej kwalifikacji czynu należy w podstawie prawnej wymiaru kary wprost wskazać przepis przewidujący karę najsurowszą spośród wszystkich przepisów branych pod uwagę przez Sąd. Reasumując powyższe Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że za podstawę wymiaru kary oskarżonym K. M. i P. M. przyjął art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 224 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. W pozostałym zakresie wyrok w zaskarżonej części jako prawidłowy, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy, orzekając jak w sentencji. O zwolnieniu od opłaty i pozostałych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze Sąd orzekł na mocy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r., Nr 49 poz. 223 ze zm.) i art. 624 § 1 kpk , kierując się względami słuszności.