VIII K 658/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zobowiązując oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę 496 zł, korygując błąd sądu pierwszej instancji, który nie orzekł o obowiązku naprawienia szkody mimo uzgodnień stron.
Oskarżony M.S. został skazany za oszustwo i podrobienie dokumentu, polegające na przedłożeniu fałszywego zaświadczenia o zatrudnieniu w celu uzyskania pożyczki, czym naraził firmę na szkodę w wysokości 496 zł. Sąd Rejonowy warunkowo zawiesił karę pozbawienia wolności i grzywnę, ale nie orzekł o obowiązku naprawienia szkody. Prokurator wniósł apelację, wskazując na ten błąd. Sąd Okręgowy, uznając apelację za trafną, zmienił wyrok, zobowiązując oskarżonego do zapłaty 496 zł na rzecz pokrzywdzonej spółki, jednocześnie zwalniając go od kosztów postępowania odwoławczego z uwagi na błąd sądu pierwszej instancji.
Sprawa dotyczy wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, który rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto. Oskarżony M.S. został pierwotnie uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo) i art. 270 § 1 k.k. (fałszerstwo dokumentu) w zbiegu z art. 11 § 2 k.k. Czyn polegał na przedłożeniu podrobionego zaświadczenia o zatrudnieniu w celu uzyskania pożyczki, co doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem firmy (...) spółka z o.o. w kwocie 496 zł. Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata próby oraz karę grzywny. Kluczowym problemem była jednak niezamieszczenie w wyroku obowiązku naprawienia szkody, mimo że było to uzgodnione między prokuratorem a oskarżonym i wskazane we wniosku o skazanie bez rozprawy. Prokurator w apelacji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, wnosząc o uchylenie wyroku. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, ale zamiast uchylać wyrok, postanowił go zmienić. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę 496 zł na rzecz pokrzywdzonej spółki. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy. Sąd Okręgowy zwolnił również oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego, uznając, że korekta orzeczenia była wynikiem błędu sądu pierwszej instancji, a obciążanie oskarżonego kosztami tej pomyłki byłoby niesłuszne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd nie jest związany wnioskiem prokuratora w całości; może go uwzględnić, ale ma prawo odmówić lub skierować sprawę na posiedzenie w celu zmiany wniosku. W przypadku błędu sądu pierwszej instancji polegającego na nieorzeczeniu uzgodnionego obowiązku naprawienia szkody, sąd odwoławczy może skorygować wyrok.
Uzasadnienie
Instytucje dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej (art. 335 i 387 k.p.k.) przewidują, że wniosek jest wiążący dla sądu, jeżeli go podzieli. Sąd ma jednak prawo odmówić wydania wyroku skazującego lub skierować sprawę na posiedzenie w celu zmiany wniosku, jeśli jest on niezgodny z prawem lub materiałem dowodowym. W tej sprawie sąd pierwszej instancji przeoczył konieczność orzeczenia uzgodnionego obowiązku naprawienia szkody, co sąd odwoławczy uznał za błąd, który można naprawić poprzez zmianę wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Prokurator
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) spółka z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| Prokuratura Okręgowa | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.
Pomocnicze
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 44 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 343 § 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 335 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 387 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 635
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 2 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 3 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 17 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja prokuratora była trafna z powodu nieorzeczenia obowiązku naprawienia szkody. Sąd odwoławczy może zmienić wyrok, aby naprawić błąd sądu pierwszej instancji polegający na nieorzeczeniu uzgodnionego obowiązku naprawienia szkody. Oskarżony powinien zostać zwolniony z kosztów postępowania odwoławczego, jeśli jego przeprowadzenie było wynikiem błędu sądu.
Godne uwagi sformułowania
instytucje prawne przewidziane w art. 335 k.p.k. i w art. 387 k.p.k. są określane w judykaturze i doktrynie jako tzw. „dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej” Sąd nie jest związany porozumieniem stron warunkującym wniosek prokuratora, może go bowiem uwzględnić ale wcale nie musi Sąd Rejonowy natomiast, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przeoczył konieczność orzeczenia uzgodnionego obowiązku Względy słuszności sprzeciwiają się zatem by koszty tej pomyłki miał ponosić oskarżony.
Skład orzekający
Ewa Taberska
przewodniczący-sprawozdawca
Hanna Bartkowiak
sędzia
Dariusz Śliwiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja związania sądu wnioskiem o skazanie bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) w kontekście obowiązku naprawienia szkody oraz możliwość korygowania błędów sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy bez uchylania wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu sądu pierwszej instancji w postępowaniu w trybie art. 335 k.p.k. i nie orzekania obowiązku naprawienia szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błąd sądu niższej instancji, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, że nawet w postępowaniu uproszczonym (bez rozprawy) sąd ma pewną autonomię.
“Błąd sądu pierwszej instancji naprawiony przez sąd odwoławczy: obowiązek zapłaty 496 zł.”
Dane finansowe
WPS: 496 PLN
naprawienie szkody: 496 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2014r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Taberska ( spr.) Sędziowie SSO Hanna Bartkowiak SSO Dariusz Śliwiński Protokolant prot. sąd. M. W. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Artura Domańskiego po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014r. sprawy M. S. oskarżonego z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto w P. z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt VIII K 658/14 1. Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązuje oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz firmy (...) spółka z o.o. kwoty 496 zł (czterysta dziewięćdziesiąt sześć złotych) 2. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy. 3. Zwalnia oskarżonego od zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. D. Ś. E. H. B. UZASADNIENIE M. S. został oskarżony o to, że w dniu 8 kwietnia 2011 roku w P. na ul. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przedłożył podrobione zaświadczenie o zatrudnieniu przedstawicielowi firmy (...) sp. z o.o. czym doprowadził ww. firmę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym w postaci pieniędzy w kwocie 496 złotych, wprowadzając tym samym w błąd pracownika (...) sp. z o.o. , co do zamiaru wywiązania się z umowy pożyczki nr (...) z dnia 8 kwietnia 2011 roku na szkodę wymienionej spółki tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk Sąd Rejonowy Poznań S. w P. wyrokiem z dnia 16 września 2014 r.sygn. akt VIII K 658/14: 1. Oskarżonego M. S. uznał za winnego zarzucanego mu czynu popełnionego w sposób wyżej opisany, to jest przestępstwa z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 33 § 2 kk wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wymiarze 70 (siedemdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) złotych 2. Na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 (dwóch) lat tytułem próby. 3. Na podstawie art. 44 § 2 kk orzekł przepadek dowodu rzeczowego w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 7 kwietnia 2011 roku, przechowywanego w aktach sprawy na k. 31 poprzez pozostawienie go w aktach sprawy. 4. Na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 290,00 zł, a na podstawie art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1973 r. Nr 27 poz. 152 z późn. zmianami) wymierzył mu opłatę w kwocie 260 złotych. Apelację od powyższego wyrok złożył prokurator i zarzucił naruszenie przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia w postaci art. 343 § 6 kpk w zw. z art. 335 § 1 kpk polegająca na nie orzeczeniu obowiązku naprawienia szkody, co nie może mieć miejsca w sytuacji skazania oskarżonego wyrokiem na posiedzeniu, na którym uwzględniono wniosek prokuratora w trybie art. 335 kpk , którego elementem było zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody. Podnosząc ten zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się trafną jednakże, zdaniem Sądu Okręgowego, wystarczającą była w niniejszej sprawie zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego na podstawie art. 46 § 1 kk środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody. Na wstępie jednak należy się zgodzić z Sądem I instancji, iż zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy wystarcza do przypisania oskarżonemu zarówno winy jak i sprawstwa odnośnie przypisanego mu czynu. Po wtóre podkreślić trzeba, iż instytucje prawne przewidziane w art. 335 k.p.k. i w art. 387 k.p.k. są określane w judykaturze i doktrynie jako tzw. „dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej”, przy czym w pierwszym przypadku chodzi o skazanie oskarżonego na wniosek Prokuratora bez przeprowadzenia rozprawy, zaś w drugim – na wniosek oskarżonego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Oba te uregulowania, chociaż pod pewnymi względami różnią się (np. co do możliwości proponowanego rozstrzygnięcia o karze – w art. 387 k.p.k. przewidziane zostały szersze możliwości sugerowanego rozstrzygnięcia), to jednak w każdym przypadku przewidują, że wniosek o skazanie jest dla danego sądu wiążący, jeżeli go podzieli i zdecyduje o skazaniu oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy ( art. 335 § 1 k.p.k. ) lub bez przeprowadzania postępowania dowodowego ( art. 387 § 1 k.p.k. ). Oczywistym jest jednak, że Sąd nie jest związany porozumieniem stron warunkującym wniosek prokuratora, może go bowiem uwzględnić ale wcale nie musi; pozostaje to całkowicie w kompetencji sądu orzekającego. Sąd orzekający zatem widząc, iż wniosek o wydanie wyroku skazującego jest to czy to niezgodny z przepisami oprawa, czy to nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym może albo odmówić wydania wyroku skazującego albo skierować sprawę na posiedzenie, w trakcie którego dążyć będzie do zmiany wniosku. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy słusznie nie znalazł podstaw do kwestionowania uzgodnień między prokuratorem a oskarżonym, mających swoje odzwierciedlenie w treści protokołu wyjaśnień oskarżonego i powtórzonych w akcie oskarżenia. Wśród tych uzgodnień była także zgodna oskarżonego na zobowiązanie go do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, który to obowiązek prokurator wskazał w akcie oskarżenia jako obowiązek z art. 46 § 1 kk i oskarżony ani też jego obrońca, prawidłowo zawiadomienie o terminie posiedzenia, nie zakwestionowali konieczności jego orzeczenia. Sąd Rejonowy natomiast, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przeoczył konieczność orzeczenia uzgodnionego obowiązku, lecz obowiązku tego nie zakwestionował: „Sąd nie zawarł jednak w wyroku orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody. Zgodnie z ustaleniami pomiędzy oskarżonym M. S. a Prokuratorem w zakresie wymiaru kar i środków karnych, zaakceptowanymi przez Sąd, na podstawie art. 46 § 1 kk Sąd winien był zobowiązać oskarżonego M. S. do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej spółki kwoty 496 złotych.” – K. 159 -160. Reasumując zatem Sąd Okręgowy uznał, iż argumentacja przytoczona w uzasadnieniu apelacji zasługiwała w całości na akceptację, jednakże Sąd Okręgowy nie widział potrzeby uchylenia zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania i poprzestał na jego zmianie, co zresztą także zasugerował oskarżyciel na rozprawie odwoławczej. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz firmy (...) spółka z o.o. kwoty 496 zł (czterysta dziewięćdziesiąt sześć złotych) W pozostałym zakresie natomiast zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Sąd Okręgowy zwolnił przy tym oskarżonego od obowiązków zapłaty kosztów postępowania odwoławczego nie wymierzając mu w tym opłaty ( art. 635 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) uznając, iż korekta orzeczenia, a więc potrzeba przeprowadzenia postępowania odwoławczego jest wynikiem li tylko ewidentnego błędu Sądu Rejonowego. Względy słuszności sprzeciwiają się zatem by koszty tej pomyłki miał ponosić oskarżony. D. Ś. E. H. B.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI