VIII K 633/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę B. D. oskarżonego z art. 178a § 1 kk, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu. Apelacja obrońcy oskarżonego podnosiła zarzuty obrazy przepisów postępowania, w tym art. 186 § 1 kpk (zakaz dowodowy) oraz art. 7 kpk (zasady prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego) i art. 5 § 2 kpk (zasada in dubio pro reo). Sąd Okręgowy przyznał rację apelującemu co do naruszenia art. 186 § 1 kpk przez sąd pierwszej instancji, który oparł ustalenia faktyczne na zeznaniach policjantów relacjonujących informacje uzyskane od żony oskarżonego, która skorzystała z prawa do odmowy zeznań. Jednakże, sąd odwoławczy stwierdził, że nawet po wyłączeniu tej części materiału dowodowego, pozostałe dowody (zeznania policjantów, notatka urzędowa, protokół badania trzeźwości, opinia biegłego) były wystarczające do przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego czynu. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk zostały uznane za niezasadne, a sąd odwoławczy podkreślił, że wątpliwości, o których mowa w art. 5 § 2 kpk, muszą być nieusuwalne i pojawić się po wyczerpaniu możliwości dowodowych, a nie wynikać z subiektywnej oceny dowodów przez strony. W konsekwencji, sąd utrzymał wyrok w mocy i zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze oraz opłatę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakazu dowodowego z art. 186 § 1 kpk oraz zasady oceny dowodów (art. 7 kpk) i in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk) w sprawach karnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu dowodowego przez sąd I instancji, ale utrzymania wyroku z uwagi na pozostały materiał dowodowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wykorzystanie przez sąd pierwszej instancji zeznań funkcjonariuszy Policji, relacjonujących informacje uzyskane od osoby bliskiej oskarżonemu (żony), która następnie skorzystała z prawa do odmowy zeznań, stanowi naruszenie zakazu dowodowego z art. 186 § 1 kpk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykorzystanie takich zeznań stanowi naruszenie zakazu dowodowego z art. 186 § 1 kpk, gdyż zakaz ten należy rozumieć materialnie, obejmując wszelkie formy przekazania informacji przez osobę bliską organom ścigania, a nie tylko formalne zeznania.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że zakaz dowodowy z art. 186 § 1 kpk ma na celu realną ochronę wartości leżących u jego podstaw i powinien być interpretowany szeroko, obejmując nie tylko formalne zeznania, ale także wstępne rozpytania czy inne formy przekazania informacji przez osobę bliską, nawet jeśli skorzystała ona później z prawa do odmowy zeznań. Literalna interpretacja przepisu czyniłaby zakaz iluzorycznym.
Czy naruszenie zakazu dowodowego z art. 186 § 1 kpk przez sąd pierwszej instancji, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, skutkuje koniecznością uniewinnienia oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie zakazu dowodowego nie zawsze prowadzi do uniewinnienia, jeśli pozostały materiał dowodowy, po wyłączeniu wadliwego dowodu, jest wystarczający do przypisania oskarżonemu winy.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że mimo naruszenia zakazu dowodowego, pozostałe dowody w sprawie były wystarczające do utrzymania wyroku skazującego. Wskazano, że ocena dowodów musi być wszechstronna, a zanegowanie oceny dowodów nie może ograniczać się do stwierdzenia, że wiarygodne powinny być tylko dowody korzystne dla oskarżonego.
Czy ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji, oparta na zasadach prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego (art. 7 kpk), była prawidłowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy nie znalazł uchybień w ocenie dowodów przez sąd I instancji, który zestawił dowody i nadał im walor wiarygodności zgodnie z art. 7 kpk. Wyjaśnienia oskarżonego uznano za niewiarygodne w świetle pozostałego materiału dowodowego, a zeznania policjantów za wiarygodne, mimo upływu czasu od zdarzenia.
Czy w sprawie istnieją nieusuwalne wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego zgodnie z zasadą in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie zaistniały żadne nieusuwalne wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy wyjaśnił, że zasada in dubio pro reo ma zastosowanie dopiero po wyczerpaniu możliwości dowodowych i gdy wątpliwość nadal istnieje. W sytuacji, gdy ustalenia faktyczne zależą od oceny dowodów, ewentualne zastrzeżenia skarżącego rozstrzygane są na płaszczyźnie art. 7 kpk. W tej sprawie sąd I instancji dysponował wystarczającymi dowodami do poczynienia trafnych ustaleń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 186 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz dowodowy należy rozumieć w sensie materialnym, obejmując wszelkie formy przekazania informacji przez osobę bliską organom ścigania, a nie tylko formalne zeznania. Wykładnia ta ma na celu realną ochronę wartości leżących u podstaw zakazu.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów musi być dokonywana w oparciu o zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo ma zastosowanie do nieusuwalnych wątpliwości nasuwających się organowi procesowemu po wyczerpaniu możliwości dowodowych, a nie do wątpliwości stron czy subiektywnej oceny dowodów.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 182 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo do odmowy składania zeznań przez osobę bliską.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez oskarżonego w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego.
k.p.k. art. 616 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres kosztów sądowych.
t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dz. U. z 2013, poz. 663 ze zm. art. 1 § § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym
Ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zakazu dowodowego z art. 186 § 1 kpk przez sąd pierwszej instancji poprzez wykorzystanie zeznań policjantów relacjonujących informacje od żony oskarżonego, która skorzystała z prawa do odmowy zeznań.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk poprzez sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego ocenę zeznań świadków K. W. i G. K. oraz notatki urzędowej. • Obraza przepisów postępowania, tj. art. 5 § 2 kpk poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie istnieją nieusuwalne wątpliwości.
Godne uwagi sformułowania
zakaz dowodowy nie oznacza wprawdzie wyłączenia możliwości przesłuchiwania osób trzecich na okoliczności, o których zeznawała osoba, która skorzystała następnie z prawa do odmowy zeznań, nawet gdy są to świadkowie ze słuchu, czerpiący swoje informacje od tego, który skorzystał z uprawnienia wskazanego w przepisie art. 182 § 1 kpk. • użyty w art. 186 § 1 kpk termin „zeznania” należy rozumieć w sensie materialnym, jako przekazanie informacji przez świadka podmiotowi wykonującemu czynności procesowe w ramach szeroko rozumianego postępowania karnego, dla celów tego postępowania. • interpretacja oparta wyłącznie o literalne brzmienie art. 186 § 1 kpk i użytego tam sformułowania „zeznanie” kłóci się z ratio legis powołanego przepisu, czyniąc objęty nim zakaz iluzorycznym, a nadto może tworzyć oczywistą pokusę obchodzenia go przez organy ściągania. • obowiązek dokonywania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego analizę dotyczy nie tylko sądu orzekającego, ale także skarżącego. • zanegowanie oceny dowodów, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie może przynieść oczekiwanych rezultatów jeśli ogranicza się do stwierdzenia, że walorem wiarygodności winny być obdarzone wyłącznie dowody korzystne dla oskarżonego, w tym nade wszystko wyjaśnienia samego oskarżonego. • w przepisie art. […]
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu dowodowego z art. 186 § 1 kpk oraz zasady oceny dowodów (art. 7 kpk) i in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk) w sprawach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu dowodowego przez sąd I instancji, ale utrzymania wyroku z uwagi na pozostały materiał dowodowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędy proceduralne sądu niższej instancji, jednocześnie utrzymując wyrok skazujący dzięki solidnemu materiałowi dowodowemu. Jest to przykład złożoności prawa karnego procesowego.
“Sąd odwoławczy skorygował błąd sądu I instancji, ale utrzymał wyrok za jazdę po alkoholu. Kluczowa była interpretacja zakazu dowodowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.