Orzeczenie · 2012-08-17

VIII K 438/09

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2012-08-17
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymiWysokaokręgowy
wekselpodrobieniefałszerstwoakt oskarżeniapokrzywdzonydobro prawnekodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę z subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez E.S. przeciwko J.D. i M.S. Mróz o czyn z art. 310 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., postanowił umorzyć postępowanie. Podstawą umorzenia było stwierdzenie braku przesłanek procesowych, a mianowicie uznanie, że E.S. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że dla uznania kogoś za pokrzywdzonego kluczowe jest bezpośrednie naruszenie lub zagrożenie jego dobra prawnego, chronionego przez konkretny przepis prawa karnego materialnego. W przypadku przestępstwa z art. 310 k.k., którego przedmiotem ochrony jest obrót pieniędzmi i papierami wartościowymi, sąd uznał, że dobro prawne ma charakter ogólny i brak jest indywidualnego pokrzywdzonego. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego wskazujące na wąską interpretację pojęcia pokrzywdzonego. W związku z tym E.S. nie była uprawniona do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd zaznaczył, że E.S. jest indywidualnie pokrzywdzona w równolegle toczącym się postępowaniu dotyczącym czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. Ponadto, sąd rozważył drugą przesłankę umorzenia – brak znamion przestępstwa. Stwierdzono, że wypełnienie weksla niezgodnie z deklaracją wekslową i puszczenie go w obieg nie stanowiło podrobienia ani przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 310 k.k., gdyż blankiet weksla był autentyczny. Zastosowanie art. 270 § 2 k.k. również zostało wykluczone, ponieważ sąd uznał, że wypełnienie piątego weksla na kwotę wynikającą z zadłużenia nie było niekorzystne dla dłużnika. Sąd nie dopatrzył się również przesłanki z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (toczenie się innego postępowania), uznając, że powiązane sprawy dotyczą innych zdarzeń i podmiotów. Kosztami postępowania obciążono oskarżycielkę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, a także definicja podrobienia dokumentu w kontekście weksli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wypełniania weksli i subsydiarnego aktu oskarżenia. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy osoba, której dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, może być uznana za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. i wnieść subsydiarny akt oskarżenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pokrzywdzonym może być tylko osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, a dobro to stanowi przedmiot ochrony indywidualnej normy prawa karnego materialnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym pojęcie pokrzywdzonego należy interpretować wąsko, wymagając bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego, które jest indywidualnie chronione przez przepis prawa karnego. W przypadku przestępstw przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, dobro prawne ma charakter ogólny, co wyklucza istnienie indywidualnego pokrzywdzonego.

Czy wypełnienie weksla niezgodnie z deklaracją wekslową i puszczenie go w obieg, przy autentycznym blankiecie, stanowi przestępstwo podrobienia dokumentu z art. 310 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podrobienie dokumentu polega na stworzeniu fałszywego przedmiotu, a przerobienie na wprowadzeniu zmian do autentycznego dokumentu. Wypełnienie autentycznego blankietu weksla niezgodnie z deklaracją nie jest podrobieniem ani przerobieniem w rozumieniu art. 310 k.k.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił podrobienie i przerobienie dokumentu od wypełnienia blankietu. Stwierdził, że w analizowanej sytuacji blankiet weksla był autentyczny, a ingerencja dotyczyła jedynie jego wypełnienia, co nie spełnia definicji podrobienia ani przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 310 k.k.

Czy wypełnienie weksla niezgodnie z wolą wystawcy, prowadzące do mniej korzystnego zobowiązania, może być kwalifikowane z art. 270 § 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 270 § 2 k.k. chroni dokumenty wypełnione lub użyte niezgodnie z wolą podpisanego. Jednakże w tej konkretnej sprawie sąd uznał, że wypełnienie weksla na kwotę wynikającą z zadłużenia nie było niekorzystne dla dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd rozważył możliwość zastosowania art. 270 § 2 k.k., który obejmuje przypadki wypełnienia dokumentu niezgodnie z wolą wystawcy. Jednakże, po analizie okoliczności wypełnienia piątego weksla, sąd doszedł do wniosku, że nie można przypisać oskarżonym popełnienia tego przestępstwa, gdyż wypełnienie było zgodne z kwotą zadłużenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaoskarżony
M. S. Mrózosoba_fizycznaoskarżony
E. S.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny
K. L.osoba_fizycznawnioskodawca o wystąpienie w charakterze oskarżyciela posiłkowego

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania w przypadku, gdy wniesienie aktu oskarżenia przez osobę nieuprawnioną.

k.p.k. art. 55 § 1

Kodeks postępowania karnego

Uprawnienie pokrzywdzonego do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.

k.p.k. art. 49 § 1

Kodeks postępowania karnego

Definicja pokrzywdzonego jako osoby, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

k.k. art. 310 § 1 i 2

Kodeks karny

Przestępstwo podrobienia lub przerobienia pieniędzy albo papierów wartościowych.

k.k. art. 270 § 2

Kodeks karny

Przestępstwo wypełnienia lub użycia dokumentu niezgodnie z wolą podpisanego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania w przypadku braku znamion czynu zabronionego.

k.p.k. art. 632 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania oskarżycielkę.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów (współzawodnictwo przepisów).

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo fałszowania dokumentów.

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo usiłowania.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

E.S. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. z uwagi na brak bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia jej dobra prawnego. • Dobro prawne chronione przez art. 310 k.k. ma charakter ogólny, co wyklucza istnienie indywidualnego pokrzywdzonego. • Wypełnienie autentycznego blankietu weksla niezgodnie z deklaracją nie stanowi podrobienia ani przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 310 k.k. • Wypełnienie weksla na kwotę wynikającą z zadłużenia nie było niekorzystne dla dłużnika, co wyklucza kwalifikację z art. 270 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

pokrzywdzonym może być zatem jedynie ten, kogo przestępstwo dotyka bezpośrednio, naruszając lub zagrażając w taki sposób jego dobru prawnemu, chronionemu przez naruszony przez sprawcę przepis. • w niniejszej sprawie, z uwagi na charakter przestępstwa brak jest pokrzywdzonego indywidualnego, jako że rodzajowym przedmiotem ochrony, jest zgodnie z brzmieniem tytułu Rozdziału XXXVII obrót pieniędzmi i papierami wartościowymi, a więc dobro prawne ogólnej natury. • Podrobieniem dokumentu jest stworzenie nowych, fałszywych przedmiotów o takich cechach, aby można je było uważać za autentyczne, zaś przerobieniem - wprowadzenie do autentycznych weksli takich zmian, których wcześniej nie posiadały.

Skład orzekający

Maria Turek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, a także definicja podrobienia dokumentu w kontekście weksli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypełniania weksli i subsydiarnego aktu oskarżenia. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych związanych z prawem do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia i definicją pokrzywdzonego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo, analiza znamion przestępstwa fałszerstwa weksla jest interesująca z perspektywy prawa karnego materialnego.

Kto jest pokrzywdzonym w sprawie o fałszerstwo weksla? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst