VIII K 438/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę z subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez E.S. przeciwko J.D. i M.S. Mróz o czyn z art. 310 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., postanowił umorzyć postępowanie. Podstawą umorzenia było stwierdzenie braku przesłanek procesowych, a mianowicie uznanie, że E.S. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że dla uznania kogoś za pokrzywdzonego kluczowe jest bezpośrednie naruszenie lub zagrożenie jego dobra prawnego, chronionego przez konkretny przepis prawa karnego materialnego. W przypadku przestępstwa z art. 310 k.k., którego przedmiotem ochrony jest obrót pieniędzmi i papierami wartościowymi, sąd uznał, że dobro prawne ma charakter ogólny i brak jest indywidualnego pokrzywdzonego. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego wskazujące na wąską interpretację pojęcia pokrzywdzonego. W związku z tym E.S. nie była uprawniona do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd zaznaczył, że E.S. jest indywidualnie pokrzywdzona w równolegle toczącym się postępowaniu dotyczącym czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. Ponadto, sąd rozważył drugą przesłankę umorzenia – brak znamion przestępstwa. Stwierdzono, że wypełnienie weksla niezgodnie z deklaracją wekslową i puszczenie go w obieg nie stanowiło podrobienia ani przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 310 k.k., gdyż blankiet weksla był autentyczny. Zastosowanie art. 270 § 2 k.k. również zostało wykluczone, ponieważ sąd uznał, że wypełnienie piątego weksla na kwotę wynikającą z zadłużenia nie było niekorzystne dla dłużnika. Sąd nie dopatrzył się również przesłanki z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (toczenie się innego postępowania), uznając, że powiązane sprawy dotyczą innych zdarzeń i podmiotów. Kosztami postępowania obciążono oskarżycielkę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, a także definicja podrobienia dokumentu w kontekście weksli.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypełniania weksli i subsydiarnego aktu oskarżenia. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, której dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, może być uznana za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. i wnieść subsydiarny akt oskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pokrzywdzonym może być tylko osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, a dobro to stanowi przedmiot ochrony indywidualnej normy prawa karnego materialnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym pojęcie pokrzywdzonego należy interpretować wąsko, wymagając bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego, które jest indywidualnie chronione przez przepis prawa karnego. W przypadku przestępstw przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, dobro prawne ma charakter ogólny, co wyklucza istnienie indywidualnego pokrzywdzonego.
Czy wypełnienie weksla niezgodnie z deklaracją wekslową i puszczenie go w obieg, przy autentycznym blankiecie, stanowi przestępstwo podrobienia dokumentu z art. 310 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podrobienie dokumentu polega na stworzeniu fałszywego przedmiotu, a przerobienie na wprowadzeniu zmian do autentycznego dokumentu. Wypełnienie autentycznego blankietu weksla niezgodnie z deklaracją nie jest podrobieniem ani przerobieniem w rozumieniu art. 310 k.k.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił podrobienie i przerobienie dokumentu od wypełnienia blankietu. Stwierdził, że w analizowanej sytuacji blankiet weksla był autentyczny, a ingerencja dotyczyła jedynie jego wypełnienia, co nie spełnia definicji podrobienia ani przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 310 k.k.
Czy wypełnienie weksla niezgodnie z wolą wystawcy, prowadzące do mniej korzystnego zobowiązania, może być kwalifikowane z art. 270 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 270 § 2 k.k. chroni dokumenty wypełnione lub użyte niezgodnie z wolą podpisanego. Jednakże w tej konkretnej sprawie sąd uznał, że wypełnienie weksla na kwotę wynikającą z zadłużenia nie było niekorzystne dla dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd rozważył możliwość zastosowania art. 270 § 2 k.k., który obejmuje przypadki wypełnienia dokumentu niezgodnie z wolą wystawcy. Jednakże, po analizie okoliczności wypełnienia piątego weksla, sąd doszedł do wniosku, że nie można przypisać oskarżonym popełnienia tego przestępstwa, gdyż wypełnienie było zgodne z kwotą zadłużenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. S. Mróz | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. S. | osoba_fizyczna | oskarżyciel subsydiarny |
| K. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca o wystąpienie w charakterze oskarżyciela posiłkowego |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku, gdy wniesienie aktu oskarżenia przez osobę nieuprawnioną.
k.p.k. art. 55 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uprawnienie pokrzywdzonego do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja pokrzywdzonego jako osoby, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.
k.k. art. 310 § 1 i 2
Kodeks karny
Przestępstwo podrobienia lub przerobienia pieniędzy albo papierów wartościowych.
k.k. art. 270 § 2
Kodeks karny
Przestępstwo wypełnienia lub użycia dokumentu niezgodnie z wolą podpisanego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku braku znamion czynu zabronionego.
k.p.k. art. 632 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania oskarżycielkę.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów (współzawodnictwo przepisów).
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo fałszowania dokumentów.
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo usiłowania.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
E.S. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. z uwagi na brak bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia jej dobra prawnego. • Dobro prawne chronione przez art. 310 k.k. ma charakter ogólny, co wyklucza istnienie indywidualnego pokrzywdzonego. • Wypełnienie autentycznego blankietu weksla niezgodnie z deklaracją nie stanowi podrobienia ani przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 310 k.k. • Wypełnienie weksla na kwotę wynikającą z zadłużenia nie było niekorzystne dla dłużnika, co wyklucza kwalifikację z art. 270 § 2 k.k.
Godne uwagi sformułowania
pokrzywdzonym może być zatem jedynie ten, kogo przestępstwo dotyka bezpośrednio, naruszając lub zagrażając w taki sposób jego dobru prawnemu, chronionemu przez naruszony przez sprawcę przepis. • w niniejszej sprawie, z uwagi na charakter przestępstwa brak jest pokrzywdzonego indywidualnego, jako że rodzajowym przedmiotem ochrony, jest zgodnie z brzmieniem tytułu Rozdziału XXXVII obrót pieniędzmi i papierami wartościowymi, a więc dobro prawne ogólnej natury. • Podrobieniem dokumentu jest stworzenie nowych, fałszywych przedmiotów o takich cechach, aby można je było uważać za autentyczne, zaś przerobieniem - wprowadzenie do autentycznych weksli takich zmian, których wcześniej nie posiadały.
Skład orzekający
Maria Turek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, a także definicja podrobienia dokumentu w kontekście weksli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypełniania weksli i subsydiarnego aktu oskarżenia. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych związanych z prawem do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia i definicją pokrzywdzonego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo, analiza znamion przestępstwa fałszerstwa weksla jest interesująca z perspektywy prawa karnego materialnego.
“Kto jest pokrzywdzonym w sprawie o fałszerstwo weksla? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.