VIII K 42/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację oskarżonego J. S. od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, zmienił zaskarżone orzeczenie. Główną zmianą było uchylenie punktu dotyczącego obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego (...) S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Sąd Okręgowy uzasadnił tę decyzję tym, że roszczenia tej spółki wobec oskarżonego były już przedmiotem dwóch postępowań cywilnych przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu (sygn. akt X GC 17/19 i X GC 835/19), a w jednej z tych spraw wydano nawet nieprawomocny wyrok zasądzający kwotę ponad 147 tys. zł. Zgodnie z art. 415 § 1 zd. 2 Kodeksu postępowania karnego, sąd karny nie może orzec obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie osądzone. W pozostałym zakresie wyrok sądu pierwszej instancji, utrzymujący w mocy skazanie oskarżonego za przestępstwa z art. 284 § 2 kk w związku z art. 91 § 1 kk, został utrzymany w mocy. Sąd odwoławczy uznał zarzuty apelacji za niezasadne, w tym zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego. Sąd odwoławczy podkreślił, że oskarżony dobrowolnie zawarł umowy leasingu, naruszył ich warunki, oddając pojazdy osobom trzecim bez zgody leasingodawców i zatajając ten fakt, a jego tłumaczenia dotyczące przekazania pojazdów K. W. były niewiarygodne. Oskarżonego zwolniono również z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze oraz nie wymierzono mu opłaty za II instancję, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną i brak majątku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 415 § 1 zd. 2 kpk dotyczącego zakazu kumulacji orzekania o naprawieniu szkody w postępowaniu karnym i cywilnym.
Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie jest już przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie osądzone.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd karny może orzec obowiązek naprawienia szkody, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd karny nie może orzec obowiązku naprawienia szkody, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 415 § 1 zd. 2 kpk, który stanowi klauzulę antykumulacyjną, zakazującą orzekania o tej samej szkodzie w różnych postępowaniach i kumulowania tytułów egzekucyjnych.
Czy błędna ocena wyjaśnień oskarżonego przez sąd pierwszej instancji stanowi obrazę przepisów postępowania (art. 7 kpk)?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji w sposób wystarczający uwzględnił dyrektywy procesowe, wymienił dowody wiarygodne i niewiarygodne oraz przedstawił argumentację za swoją oceną.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonego, a jego ocena była zgodna z art. 7 kpk. Wyjaśnienia oskarżonego próbującego przerzucić odpowiedzialność na inne osoby zostały uznane za niewiarygodne.
Czy wydanie przez sąd cywilny wyroku zasądzającego należność stanowi przeszkodę do skazania w postępowaniu karnym za czyn objęty tymi roszczeniami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku cywilnego o charakterze kompensacyjnym nie stanowi przeszkody procesowej dla wydania orzeczenia skazującego w sprawie karnej, gdyż sąd gospodarczy nie bada, czy zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie cywilne rozstrzyga o podstawie prawnej obowiązku zapłaty (charakter kompensacyjny), podczas gdy postępowanie karne bada, czy zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa, w tym wymaga zamiaru kierunkowego (animus rem sibi habendi).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) S.A. | spółka | pokrzywdzony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 91 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania obowiązku naprawienia szkody, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie osądzone.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Odpowiednie zastosowanie przepisów o kosztach za postępowanie przed sądem I instancji do kosztów postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwolnienia oskarżonego z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Podstawa do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia pokrzywdzonego (...) S.A. są przedmiotem postępowania cywilnego, co wyłącza możliwość orzekania obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym na podstawie art. 415 § 1 zd. 2 kpk.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7 kpk) poprzez błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego. • Wniosek o umorzenie postępowania / uniewinnienie.
Godne uwagi sformułowania
klauzula antykumulacyjna • animus rem sibi habendi • nieudolną próbę uniknięcia odpowiedzialności karnej • nadmierna uciążliwość
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 § 1 zd. 2 kpk dotyczącego zakazu kumulacji orzekania o naprawieniu szkody w postępowaniu karnym i cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie jest już przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie osądzone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje istotną interakcję między postępowaniem karnym a cywilnym w zakresie naprawienia szkody, co jest kluczowe dla praktyków. Wyjaśnia ważną zasadę procesową.
“Czy można dochodzić odszkodowania w sądzie karnym, jeśli sprawa toczy się już w cywilu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.