VIII K 348/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uniewinnił oskarżoną od zarzutu przywłaszczenia środków z majątku wspólnego, uznając, że wypłata pieniędzy na utrzymanie siebie i dzieci nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 284 kk.
Oskarżona K. K. (1) została oskarżona o przywłaszczenie 59 270,19 zł z majątku wspólnego małżonków. Sąd Rejonowy w Toruniu uniewinnił ją, stwierdzając, że wypłata środków na bieżące potrzeby rodziny, w tym utrzymanie dzieci, nie stanowi przywłaszczenia w rozumieniu art. 284 kk, zwłaszcza gdy nie było zamiaru trwałego powiększenia własnego majątku kosztem małżonka. Koszty postępowania obciążono pokrzywdzonego.
Sąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę z oskarżenia W. K. (1) przeciwko K. K. (1) o przywłaszczenie kwoty 59 270,19 zł z majątku wspólnego małżonków. Oskarżona wypłaciła te środki z kont bankowych i lokaty w dniach 10 i 11 stycznia 2018 roku. Sąd, uniewinniając oskarżoną, oparł się na definicji przywłaszczenia z art. 284 § 1 kk, która wymaga nie tylko bezprawnego rozporządzenia rzeczą, ale także zamiaru włączenia jej do swojego majątku i powiększenia stanu posiadania. Sąd uznał, że wypłata środków przez oskarżoną miała na celu zapewnienie utrzymania sobie i dzieciom, co nie wypełnia znamion przestępstwa, zwłaszcza że nie było zamiaru trwałego powiększenia własnego majątku kosztem małżonka. Podkreślono, że pieniądze te stanowiły część majątku wspólnego, a ewentualne rozliczenia miały nastąpić w postępowaniu o podział majątku. Sąd zwrócił również uwagę, że pokrzywdzony sam dokonał wypłaty części środków z konta. W konsekwencji sąd uniewinnił oskarżoną, a zryczałtowane wydatki postępowania ponosi pokrzywdzony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wypłata środków na utrzymanie rodziny, gdy małżonek nie pracuje i nie posiada innych środków, nie wypełnia znamion przywłaszczenia, ponieważ brak jest zamiaru trwałego powiększenia własnego majątku kosztem drugiego małżonka. Pieniądze te stanowią majątek wspólny i podlegają rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
K. K. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | oskarżona |
Przepisy (2)
Główne
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
Przywłaszczeniem jest bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą lub prawem majątkowym znajdującym się w posiadaniu sprawcy, przez włączenie jej do swojego majątku i powiększenie w ten sposób swojego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby. Wymaga to tzw. animus rem sibi habendi – zamiaru zatrzymania cudzego mienia dla siebie lub dla innej osoby bez tytułu prawnego. W przypadku mienia wspólnego małżonków, niezbędne jest ustalenie zamiaru powiększenia własnego majątku kosztem małżonka.
Pomocnicze
k.p.k. art. 632 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania w przypadku uniewinnienia oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypłata środków z majątku wspólnego na bieżące utrzymanie rodziny, w tym dzieci, przez niepracującego małżonka, nie wypełnia znamion przywłaszczenia z art. 284 kk z uwagi na brak zamiaru trwałego powiększenia własnego majątku kosztem drugiego małżonka. Pieniądze stanowiące majątek wspólny podlegają rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku, a nie w procesie karnym, jeśli nie ma zamiaru przywłaszczenia. Pokrzywdzony sam dokonał wypłaty części środków z konta.
Odrzucone argumenty
Oskarżona przywłaszczyła pieniądze z majątku wspólnego bez zgody i wiedzy pokrzywdzonego.
Godne uwagi sformułowania
przywłaszczeniem jest tylko bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą, albo prawem majątkowym znajdującymi się w posiadaniu sprawcy, przez włączenie jej do swojego majątku i powiększenie w ten sposób swojego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby. brak jest podstaw by K. K. (1) dokonała wypłaty pieniędzy z innych przyczyn aniżeli wyłącznie w celu aniżeli zapewnienia sobie i dzieciom środków utrzymania. nie można mówić o zamiarze oskarżonej przywłaszczenia wspólnych pieniędzy, które stanowiły składnik również jej mienia i które mogą być jej przyznane postanowieniem Sądu w postępowaniu o podział majątku.
Skład orzekający
Paweł Marcinkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 284 kk w kontekście majątku wspólnego małżonków i wypłat na utrzymanie rodziny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru trwałego powiększenia majątku i celu utrzymania rodziny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudno jest odróżnić zwykłe rozporządzanie majątkiem wspólnym od przestępstwa przywłaszczenia, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej.
“Czy wypłata pieniędzy na dzieci to kradzież? Sąd wyjaśnia granice przywłaszczenia majątku wspólnego.”
Dane finansowe
WPS: 59 270,19 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: VIII K 348/19 WYROK Dnia 13 sierpnia 2020 roku Sąd Rejonowy w Toruniu VIII Wydział Karny w składzie: Przewodniczący Sędzia Paweł Marcinkiewicz Protokolant stażysta Michalina Piórkowska po rozpoznaniu dnia 10 sierpnia 2020 roku sprawy: z oskarżenia W. K. (1) przeciwko K. K. (1) c. S. i K. ur. (...) w T. oskarżonej o to, że: w dniach 10 i 11 stycznia 2018 roku, w T. , wypłaciła gotówkowo i przywłaszczyła z kont bankowych i lokat pieniądze w łącznej kwocie 59 270,19 zł., które należały do majątku wspólnego stron, bez zgody i wiedzy pokrzywdzonego: w dniu 10 stycznia 2018 kwotę 20 000 zł. (rachunek bieżący (...) ); w dniu 11 stycznia 2018 kwotę 39 270, 19 zł. (lokata w banku (...) ) suma łączna 59 270, 19 zł., tj. o czyn z art. 284 kk ORZEKA: I. Uniewinnia oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu; II. zryczałtowane wydatki postępowania ponosi pokrzywdzony W. K. (1) . UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt VIII K 348/19 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. K. K. (1) W dniach 10 i 11 stycznia 2018 roku, w T. , wypłaciła gotówkowo i przywłaszczyła z kont bankowych i lokat pieniądze w łącznej kwocie 59 270,19 zł., które należały do majątku wspólnego stron, bez zgody i wiedzy pokrzywdzonego: w dniu 10 stycznia 2018 kwotę 20 000 zł. (rachunek bieżący (...) ); w dniu 11 stycznia 2018 kwotę 39 270, 19 zł. (lokata w banku (...) ) suma łączna 59 270,19 zł. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty K. K. (1) i W. K. (1) pozostawali w związku małżeńskim, w którym obowiązywał ustrój ustawowej wspólności majątkowej. K. K. (1) i W. K. (1) posiadali dwa rachunki bankowe w Banku (...) i Banku (...) , jak również lokaty, na których zgromadzili oszczędności w łącznej wysokości 96 000 zł. W dniu 10 stycznia 2018 roku K. K. (1) wypłaciła z rachunku bieżącego (...) kwotę 20 000 zł, zaś w dniu 11 stycznia 2018 roku z lokaty Banku (...) kwotę 39 270,19 zł. Kobieta dokonała wypłaty środków w celu zapewnienia sobie i dzieciom utrzymania i zapewnienia bieżących potrzeb, pozostawiając na wspólnym koncie kwotę w łącznej wysokości blisko 37 000 zł. W. K. (1) bez wiedzy i zgody K. K. (1) rozdysponował kwotą ok. 23 000 zł objętą ustrojem ustawowej wspólności majątkowej. wyjaśnienia K. K. (1) 48v..-50v., zeznania W. K. (1) 50 v.-51 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. K. K. (1) W dniach 10 i 11 stycznia 2018 roku, w T. , wypłaciła gotówkowo i przywłaszczyła z kont bankowych i lokat pieniądze w łącznej kwocie 59 270,19 zł., które należały do majątku wspólnego stron, bez zgody i wiedzy pokrzywdzonego: w dniu 10 stycznia 2018 kwotę 20 000 zł. (rachunek bieżący (...) ); w dniu 11 stycznia 2018 kwotę 39 270, 19 zł. (lokata w banku (...) ) suma łączna 59 270,19 zł. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty K. K. (1) przywłaszczyła pieniądze objęte ustrojem ustawowej wspólności majątkowej. wyjaśnienia K. K. (1) 48v.-50v. OCena DOWOdów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.1 Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonej za wiarygodne i uznał je za przydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż pokrzywdzona nie kwestionowała, iż wypłaciła pieniądze w kwocie wskazanej w subsydiarnym akcie oskarżenia, które podlegały pod ustrój ustawowej wspólności majątkowej. Powyższa kwestia jest na gruncie niniejszej sprawy bezsporna. W ocenie Sądu brak podstaw by zakwestionować, iż celem jaki przyświecał oskarżonej, która wypłaciła ww. kwotę było zabezpieczenie środków na utrzymanie swoje i dzieci. K. K. (2) przez okres trwania małżeństwa nie pracowała, tym samym nie posiadała środków na utrzymanie siebie i dzieci. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła stwierdzić, iż budżetem rodzinnym zajmował się W. K. (2) , który skrupulatnie rozliczał byłą żonę z poczynionych przez nią wydatków. Mając na uwadze powyższe, jak również burzliwy charakter relacji pomiędzy oskarżoną, a jej byłym mężem brak jest podstaw by K. K. (1) dokonała wypłaty pieniędzy z innych przyczyn aniżeli wyłącznie w celu aniżeli zapewnienia sobie i dzieciom środków utrzymania. Sąd przyznał również zeznaniom oskarżyciela subsydiarnego przymiot prawdziwości. Jak wskazano przy ocenie wiarygodności wyjaśnień oskarżonej, bezsporne jest okoliczność, iż pieniądze zostały przez oskarżoną wypłacone. Przyczyną, która legła u podstaw jej uniewinnienia jest jednak to, iż znamiona przestępstwa nie zostały wypełnione, do czego Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☒ 3.5. Uniewinnienie I K. K. (1) Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia W rozumieniu przepisu art. 284 § 1 kk przywłaszczeniem jest tylko bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzanie rzeczą ruchomą, albo prawem majątkowym znajdującymi się w posiadaniu sprawcy, przez włączenie jej do swojego majątku i powiększenie w ten sposób swego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby. Nie wystarczy tu samo rozporządzenie cudzym mieniem jak własnym, lecz musi temu towarzyszyć tzw. animus rem sibi habendi , zamiar zatrzymania cudzego mienia ruchomego dla siebie lub dla innej osoby, bez żadnego ku temu tytułu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1978 r., sygn. VKR 197/77, OSNPG 1978/6/64). Dodatkowo należy wskazać, że stosownie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1998 r., sygn. III KKN 154/97, Prok. i Pr.-wkł.1999/5/5 do przypisania zaś przywłaszczenia mienia wchodzącego w skład wspólnoty majątkowej małżeńskiej niezbędne jest zwłaszcza ustalenie, że sprawca, zabierając samowolnie i sprzedając ruchomości należące do tej wspólnoty, miał zamiar powiększenia swojego majątku kosztem małżonki. Natomiast Sąd Apelacyjny w Poznaniu wskazał, iż małżonek może ponosić odpowiedzialność karną z art. 284 § 1 kk w takim przypadku, gdy dopuszcza się rozporządzania mieniem należącym do majątku wspólnego w taki sposób, że czyni to z zamiarem powiększenia swego majątku kosztem majątku drugiego małżonka, np. sprzedaje określoną rzecz ruchomą, postępuje w taki sposób, by ta rzecz nie mogła być w przyszłości przedmiotem podziału majątku wspólnego (wyrok S.A. w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2012 r., II AKa 258/12, LEX nr 1307474). Takie przypadki przywłaszczenia dotyczą w głównej mierze sytuacji zadysponowania mieniem ruchomym w postaci rzeczy indywidualnie oznaczonych w taki sposób, że na skutek dyspozycji mieniem taki składnik mienia nie może być przedmiotem podziału majątkowego. Jako przykład można wskazać sprzedaż przez jednego z małżonków rzeczy mającej znaczenie pamiątkowe, której uzyskanie przez drugiego małżonka w toku postępowania o podział majątku na skutek sprzedaży nie będzie możliwe. W niniejszej sprawie przedmiotem przestępstwa miałyby być wspólne pieniądze a ściślej – określona kwota pieniędzy. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1972 r., V KRN 421/72, OSNKW 1973, z. 5, poz. 61 działanie małżonka nie ma charakteru przestępnego , nawet jeżeli działa on bez wymaganej zgody albo wręcz wbrew woli drugiego z małżonków , ale nie ma zamiaru powiększenia swego majątku kosztem jego drugiego z małżonków. W niniejszej sprawie nie można mówić o zamiarze oskarżonej przywłaszczenia wspólnych pieniędzy, które stanowiły składnik również jej mienia i które mogą być jej przyznane postanowieniem Sądu w postępowaniu o podział majątku. Nie można mówić o trwałym powiększeniu majątku oskarżonej kosztem W. K. (1) skoro po jej stronie może zaistnieć obowiązek spłaty W. K. (1) a to czy się z tego obowiązku wywiąże, pozostaje aktualnie niewiadomą. Z relacji stron wynikało jednak, że w istocie spór dotyczy kilkunastu tysięcy złotych, które oskarżona posiada i w razie konieczności może zwrócić W. K. (1) . Oskarżona dokonała wypłaty jedynie części zgromadzonych na rachunkach bankowych i lokatach środków. Co istotne oskarżona nie uchyla się przed dokonaniem rozliczenia z byłym mężem w zakresie majątku zgromadzonego wspólnie w trakcie trwania małżeństwa i deklaruje uregulowanie zwrot wszystkich należności, które ewentualnie przekraczają jej udział w majątku wspólnym. Ubocznie należy wskazać, iż oskarżyciel subsydiarny traci z pola widzenia, iż po dokonaniu wypłaty pieniędzy z rachunków bankowych przez oskarżoną, W. K. (1) również dokonał takiej wypłaty pieniędzy z konta w wysokości ok. 23 000 zł. Uznając argumentację oskarżyciela i jego pełnomocnika za słuszną, należało by zatem przyjąć, iż również oskarżyciel dopuścił się przestępstwa przywłaszczenia mienia. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 632 ust. 1 kpk . Podpis
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI