VIII K 18/13

Sygn. akt VIII K 18/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2017 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Roszkowska-Matusik Protokolant: prot. sąd. Maciej Gembarzewski sekr. sąd. Monika Grzegorczuk, sekr. sąd. Dariusz Markowski, prot. sąd. Bartosz Budziński, prot. sąd. Sylwester Leńczuk, sekr. sąd. Aleksandra Jędral w obecności Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie: Wojciecha Łuniewskiego, Joanny Augustyniak, Katarzyny Calów – Jaszewskiej, po rozpoznaniu w dniach: 6.11.2014 r., 5.12.2014 r., 11.12.2014 r., 3.02.2015 r., 11.02.2015 r., 20.02.2015 r., 24.02.2015 r., 3.03.2015 r., 17.04.2015 r., 7.05.2015 r., 17.06.2015 r., 25.06.2015 r., 23.07.2015 r., 15.09.2015 r., 23.09.2015 r. , 20.10.2015 r., 25.11.2015 r., 21.01.2016 r., 2.03.2016 r., 5.04.2016 r., 3.11.2016 r. 16.12.2016 r., 19.01.2017 r., 31.01.2017 r. , sprawy: 1. G. W. (1) syna F. i G. z d. M. , urodzonego (...) w S. oskarżonego o to, że: w okresie od dnia 23.07.2007 r. do dnia 03.09.2007 r. w W. działając w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z A. M. (1) jako zastępca Dyrektora Biura Łączności i Informatyki (...) i członek Komisji przetargowej, z racji czego zajmując się sprawami majątkowymi, świadomie nadużywając swoich uprawnień i niedopełniając obowiązków opisanych w Regulaminie Organizacyjnym Biura Łączności i Informatyki (...) § 1 pkt. 10, § 2 pkt. f); § 4 ust. 1; § 6 pkt. 2, 3; § 8 pkt. 1 oraz § 4 pkt. 1 ust. 2 Wytycznych nr 224 Komendanta (...) z dn. 19.10.2006 r. w sprawie organizacji w Komendzie (...) postępowań o udzielenie zamówień publicznych prowadzonych na podstawie ustawy – Prawo zamówień publicznych , a także § 1 pkt. 4 ust. 3 Regulaminu pracy komisji przetargowej zawarł w dniu 03.09.2007 r. w imieniu Komendanta (...) z naruszeniem przepisu art. 67 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych po przeprowadzeniu postępowania o zamówienie publiczne nr (...) w trybie z wolnej ręki, jako zamówienie uzupełniające, umowę nr (...) z (...) Sp. z o.o. na rozbudowę i utrzymanie platformy teleinformatycznej (...) o wartości 21.599.856 PLN brutto, sporządzając w tym celu Opis Przedmiotu Zamówienia niebędący opisem rozszerzenia dostawy i niezgodny z przedmiotem zamówienia podstawowego, sporządzając następnie wniosek z dnia 20.08.2007 r. o zatwierdzenie trybu z wolnej ręki, gdzie świadomie zawarł nierzetelne oceny i nieprawdziwe informacje mające uzasadnić odstąpienie od wyboru wykonawcy w trybie przetargu nieograniczonego a ponadto w załączniku nr 3 do wniosku z dn. 23.07.2007 r. o wszczęcie postępowania o zamówienie publiczne naruszając dyspozycję art. 32 ust. 1 ww. Ustawy zawyżył, co najmniej o kwotę 4 ,5 mln PLN szacunkową cenę zakupu licencji oprogramowania, doprowadzając do nieuzasadnionego wydatkowania ww. środków, czym działał na szkodę interesu publicznego przez udaremnienie realizacji zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego oraz wyrządzając szkodę w majątku Skarbu Państwa w kwocie co najmniej 4,5 mln PLN; tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 296 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k ; 2. A. M. (1) syna H. i J. z d. N. , urodzonego (...) w O. oskarżonego o to, że: w okresie od dnia 23.07.2007 r. do dnia 03.09.2007 r. w W. działając w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z G. W. (1) jako Naczelnik Wydziału Administracji Sieci Biura Łączności i Informatyki (...) i członek Komisji przetargowej, z racji czego zajmując się sprawami majątkowymi, świadomie nadużywając swoich uprawnień i niedopełniając obowiązków opisanych w Regulaminie Organizacyjnym Biura Łączności i Informatyki (...) § 1 pkt. 10, § 2 pkt. f); § 4 ust. 1; § 6 pkt. 2, 3; § 8 pkt. 1 oraz § 4 pkt. 1 ust. 2 Wytycznych nr 224 Komendanta (...) z dn. 19.10.2006 r. w sprawie organizacji w Komendzie (...) postępowań o udzielenie zamówień publicznych prowadzonych na podstawie ustawy – Prawo zamówień publicznych , a także § 1 pkt. 4 ust. 3 Regulaminu pracy komisji przetargowej zawarł w dniu 03.09.2007 r. w imieniu Komendanta (...) z naruszeniem przepisu art. 67 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych po przeprowadzeniu postępowania o zamówienie publiczne nr (...) w trybie z wolnej ręki, jako zamówienie uzupełniające, umowę nr (...) z (...) Sp. z o.o. na rozbudowę i utrzymanie platformy teleinformatycznej (...) o wartości 21.599.856 PLN brutto, sporządzając w tym celu Opis Przedmiotu Zamówienia niebędący opisem rozszerzenia dostawy i niezgodny z przedmiotem zamówienia podstawowego, sporządzając następnie wniosek z dnia 20.08.2007 r. o zatwierdzenie trybu z wolnej ręki, gdzie świadomie zawarł nierzetelne oceny i nieprawdziwe informacje mające uzasadnić odstąpienie od wyboru wykonawcy w trybie przetargu nieograniczonego a ponadto w załączniku nr 3 do wniosku z dn. 23.07.2007 r. o wszczęcie postępowania o zamówienie publiczne naruszając dyspozycję art. 32 ust. 1 ww. Ustawy zawyżył, co najmniej o kwotę 4 ,5 mln PLN szacunkową cenę zakupu licencji oprogramowania, doprowadzając do nieuzasadnionego wydatkowania ww. środków, czym działał na szkodę interesu publicznego przez udaremnienie realizacji zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego oraz wyrządzając szkodę w majątku Skarbu Państwa w kwocie co najmniej 4,5 mln PLN; tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 296 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k ; O R Z E K A: 1. oskarżonych G. W. (1) i A. M. (1) uniewinnia od popełnienia zarzucanego im czynu; 2. na podstawie art. 632 pkt. 2 k.p.k. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz każdego z oskarżonych kwotę po 3.300 zł (trzy tysiące trzysta złotych), tytułem zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy. Sygn. akt VIII K 18/13 UZASADNIENIE G. W. (1) stanął w niniejszej sprawie pod zarzutem tego, że w okresie od dnia 23.07.2007 r. do dnia 03.09.2007 r. w W. działając w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z A. M. (1) jako zastępca Dyrektora Biura Łączności i Informatyki (...) i członek Komisji przetargowej, z racji czego zajmując się sprawami majątkowymi, świadomie nadużywając swoich uprawnień i niedopełniając obowiązków opisanych w Regulaminie Organizacyjnym Biura Łączności i Informatyki (...) § 1 pkt. 10, § 2 pkt. f); § 4 ust. 1; § 6 pkt. 2, 3; § 8 pkt. 1 oraz § 4 pkt. 1 ust. 2 Wytycznych nr 224 Komendanta (...) z dn. 19.10.2006 r. w sprawie organizacji w Komendzie (...) postępowań o udzielenie zamówień publicznych prowadzonych na podstawie ustawy – Prawo zamówień publicznych , a także § 1 pkt. 4 ust. 3 Regulaminu pracy komisji przetargowej zawarł w dniu 03.09.2007 r. w imieniu Komendanta (...) z naruszeniem przepisu art. 67 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych po przeprowadzeniu postępowania o zamówienie publiczne nr (...) w trybie z wolnej ręki, jako zamówienie uzupełniające, umowę nr (...) z (...) Sp. z o.o. na rozbudowę i utrzymanie platformy teleinformatycznej (...) o wartości 21.599.856 PLN brutto, sporządzając w tym celu Opis Przedmiotu Zamówienia niebędący opisem rozszerzenia dostawy i niezgodny z przedmiotem zamówienia podstawowego, sporządzając następnie wniosek z dnia 20.08.2007 r. o zatwierdzenie trybu z wolnej ręki, gdzie świadomie zawarł nierzetelne oceny i nieprawdziwe informacje mające uzasadnić odstąpienie od wyboru wykonawcy w trybie przetargu nieograniczonego a ponadto w załączniku nr 3 do wniosku z dn. 23.07.2007 r. o wszczęcie postępowania o zamówienie publiczne naruszając dyspozycję art. 32 ust. 1 ww. Ustawy zawyżył, co najmniej o kwotę 4 ,5 mln PLN szacunkową cenę zakupu licencji oprogramowania, doprowadzając do nieuzasadnionego wydatkowania ww. środków, czym działał na szkodę interesu publicznego przez udaremnienie realizacji zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego oraz wyrządzając szkodę w majątku Skarbu Państwa w kwocie co najmniej 4,5 mln PLN; tj. pod zarzutem czynu z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 296 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. A. M. (1) stanął zaś pod zarzutem tego, że w okresie od dnia 23.07.2007 r. do dnia 03.09.2007 r. w W. działając w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z G. W. (1) jako naczelnik Wydziału Administracji Sieci Biura Łączności i Informatyki (...) i członek Komisji przetargowej, z racji czego zajmując się sprawami majątkowymi, świadomie nadużywając swoich uprawnień i niedopełniając obowiązków opisanych w Regulaminie Organizacyjnym Biura Łączności i Informatyki (...) § 1 pkt. 10, § 2 pkt. f); § 4 ust. 1; § 6 pkt. 2, 3; § 8 pkt. 1 oraz § 4 pkt. 1 ust. 2 Wytycznych nr 224 Komendanta (...) z dn. 19.10.2006 r. w sprawie organizacji w Komendzie (...) postępowań o udzielenie zamówień publicznych prowadzonych na podstawie ustawy – Prawo zamówień publicznych , a także § 1 pkt. 4 ust. 3 Regulaminu pracy komisji przetargowej zawarł w dniu 03.09.2007 r. w imieniu Komendanta (...) z naruszeniem przepisu art. 67 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych po przeprowadzeniu postępowania o zamówienie publiczne nr (...) w trybie z wolnej ręki, jako zamówienie uzupełniające, umowę nr (...) z (...) Sp. z o.o. na rozbudowę i utrzymanie platformy teleinformatycznej (...) o wartości 21.599.856 PLN brutto, sporządzając w tym celu Opis Przedmiotu Zamówienia niebędący opisem rozszerzenia dostawy i niezgodny z przedmiotem zamówienia podstawowego, sporządzając następnie wniosek z dnia 20.08.2007 r. o zatwierdzenie trybu z wolnej ręki, gdzie świadomie zawarł nierzetelne oceny i nieprawdziwe informacje mające uzasadnić odstąpienie od wyboru wykonawcy w trybie przetargu nieograniczonego a ponadto w załączniku nr 3 do wniosku z dn. 23.07.2007 r. o wszczęcie postępowania o zamówienie publiczne naruszając dyspozycję art. 32 ust. 1 ww. Ustawy zawyżył, co najmniej o kwotę 4 ,5 mln PLN szacunkową cenę zakupu licencji oprogramowania, doprowadzając do nieuzasadnionego wydatkowania ww. środków, czym działał na szkodę interesu publicznego przez udaremnienie realizacji zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego oraz wyrządzając szkodę w majątku Skarbu Państwa w kwocie co najmniej 4,5 mln PLN; tj. pod zarzutem czynu z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 296 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W 2007 roku w Komendzie (...) prowadzono szereg postępowań o udzielenie zamówień publicznych związanych z szeroko rozumianą teleinformatyzacją (...) , w tym z zakupem odpowiedniego sprzętu i oprogramowania. Było to spowodowane wyznaczonym już terminem wejścia Polski do strefy Schengen, co miało nastąpić 21.12.2007 r. Już w 2006 r. w (...) podjęto przy tym decyzję o budowie własnego systemu teleinformatycznego SG, który miał zastąpić świadczone w tym zakresie SG przez (...) S.A. usługi outsourcingowe na mocy umowy z (...) S.A. o nr 193, której koniec przypadał na listopad 2007 roku. Ustalono, że (...) zbuduje własną platformę teleinformatyczną, w podziale na trzy komponenty, zastępując tym samym dotychczasową umowę z (...) S.A. na obsługę łączy. Decyzję taką podjęto aby uniezależnić się od (...) S.A. , która w ówczesnym czasie była monopolistą i narzucała warunki zamówienia oraz aby zejść z kosztów, jakie obciążały SG z tytuły dzierżawy systemów od (...) S.A. Zdawano sobie sprawę, że powiązanie tych trzech zamówień będzie obarczone ryzykiem, że niepowodzenie jednego przedsięwzięcia wpłynie negatywnie na realizację pozostałych, ale uznano, że pozostawienie takiego status quo jaki istniał od 2002 r., kiedy to (...) S.A. realizowała całość przedsięwzięć dla SG, w kalkulacji spowodowałoby zwiększoną ilość środków finansowych w stosunku do tych, które będą wydatkowane w ramach podziału zamówienia na trzy części. (k. 2104, k. 2105 – zeznania L. B. (1) ). Jednym z tych postępowań było postępowanie o sygn. (...) którego przedmiotem była rozbudowa i utrzymanie platformy teleinformatycznej SG, m.in. rozbudowa systemu telekopiowego SG, zwiększenie mocy obliczeniowej systemu teleinformatycznego SG, dostawa urządzeń dostępowych wraz z ich konfiguracją, centralizacja systemu poczty elektronicznej SG, integracja telefonów IP z systemem telekopiowym SG, wykonanie systemu zarządzania strukturą teleinformatyczną oraz systemu ochrony antywirusowej, antyspamowej platformy informatycznej SG. Zakładało ono także zakup sprzętu kopiowego, komputerowego, części zamiennych i oprogramowania. Zamówienie to zostało udzielone w dniu 09.08.2007 r. Przetarg ten wygrała firma (...) , która zresztą jako jedyna do tegoż przetargu przystąpiła. Wynikiem tegoż postępowania było podpisanie umowy nr (...) , której przedmiotem była dostawa platformy teleinformatycznej, w skład której weszły różne podsystemy funkcjonalne oraz aplikacje, w tym systemy zarządzania infrastrukturą telekomunikacyjną . W Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia nr 24/07 przewidziano możliwość zamówienia uzupełniającego w wysokości 20% zamówienia podstawowego. Kolejnym postępowaniem było postępowanie o sygn. (...) – jego przedmiotem był zakup sprzętu teleinformatycznego oraz usług serwisowych i gwarancyjnych do niego. Na sfinansowanie tegoż zamówienia przeznaczono kwotę 114,2 mln złotych. To postępowanie zostało unieważnione przez Zespół Arbitrów przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych, w wyniku rozpoznania protestu jednego z oferentów – firmy (...) , wobec stwierdzenia, że opis przedmiotu zamówienia preferował jednego wykonawcę, tj. firmę (...) . Sprzęt firmy (...) był w owym czasie szeroko wykorzystywany przez (...) . Generalnie w (...) w 2007 r. celem zbudowania jednej platformy teleinformatycznej przeprowadzono trzy postępowania w przetargach nieograniczonych, tj. w/w dwa zamówienia (nr 23/07 i 24/07), jak też postępowanie o nr (...) – których to celem (łącznie) była pełna teleinformatyzacja (...) . Przeprowadzenie takich postępowań miało na celu przyszłe wejście Polski do strefy Schengen. Wobec unieważnienia postępowania o nr 23/07 – w (...) zaczęto szukać rozwiązań dla wyjścia z tej sytuacji. Uznano przy tym, iż ponowienie tegoż postępowania w przetargu nieograniczonym, z uwagi na zbyt krótki czas jaki już wówczas dzielił Polskę od wejścia do strefy Schengen, nie powinno mieć miejsca (był to czas około 6 miesięcy). W tym zakresie odbyły się liczne rozmowy z udziałem Komendanta Głównego SG, jak też pracowników Biura Łączności i Informatyki (BŁiI) (...) oraz członków zespołu ds. zamówień publicznych (...) . Na tych spotkaniach ustalono, iż wyjściem z tej sytuacji będzie zastąpienie unieważnionego przetargu zamówieniami uzupełniającymi, przy wykorzystaniu treści umów podstawowych, gdzie takie zamówienia uzupełniające zostały przewidziane. Wówczas też ówczesny Dyrektor (...) M. M. (1) sporządził pismo wskazujące na powyższe rozwiązanie, które przesłał do Zastępcy Komendanta (...) L. B. (1) (vide k. 841 – pismo, k. 1313 - notatka). L. B. (1) zaakceptował proponowane rozwiązanie, co przez wszystkich funkcjonariuszy SG niższego szczebla (w tym przedstawicieli BŁiI KGSG) było uznawane za wiążące. Faktyczny skutek tej akceptacji, z tej też racji, że powołana następnie komisja przetargowa nie zaproponowała innego trybu zamówienia, był taki, że realizacja zamówienia nr 57/07 w trybie postępowania uzupełniającego nastąpiła (k. 2105v, k. 2110 – 2110v zeznania L. B. (1) ). W (...) podjęto decyzję o objęciu w/w postępowaniem uzupełniającym do postępowania nr (...) następujących potrzeb: wykonania koncepcji oraz projektu technicznego rozbudowy platformy teleinformatycznej oraz jej konfiguracji, dostawy wraz z montażem urządzeń telekomunikacyjnych do jednostek organizacyjnych SG, świadczenie usługi serwisu technicznego uruchomionej platformy w okresie 12 miesięcy od daty odbioru końcowego etapu I platformy, dostawę pakietów gwarancyjnych oraz konsultację techniczną (vide k. 498 i nast. projekt umowy). Wobec powyższego ustalono konieczność przeprowadzenia tegoż kolejnego postępowania, które toczyło się pod sygn. (...) , a którego przedmiot określono jako „rozbudowa i utrzymanie platformy teleinformatycznej SG – kontrakt uzupełniający”. Zamówienie to zostało udzielone firmie (...) w dniu 03.09.2007 r., jako zamówienie uzupełniające do zamówienia (...) . Wybór trybu postępowania w sprawie przeprowadzenia postępowania i udzielenie zamówienia zostały poprzedzone wyznaczeniem na członków zespołu ds. opracowania dokumentacji przetargowej A. M. (1) i M. G. (3) (decyzja Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 18.07.2007 r.). Merytoryczny nadzór nad pracami zespołu sprawował natomiast G. W. (1) . Zespół opracował SIWZ i OPZ. Następnie w dniu 23.07.2007 r. G. W. zwrócił się z wnioskiem z dnia 23.07.2007 r. do Dyrektora Zespołu do spraw zamówień publicznych (...) o wszczęcie postępowania rozbudowa i utrzymanie platformy teleinformatycznej SG – kontrakt uzupełniający (vide k. 170 załącznik nr 2 tom I). Wskazał tu, iż wartość zamówienia bez podatku VAT to 17.704.800 zł, zaś kwota jaką zamawiający może przeznaczyć na realizację zamówienia to 21.599.856 zł. G. W. (1) wytypował siebie i A. M. (1) do prac w komisji przetargowej. Wskazał w tym wniosku, iż w związku z faktem, że w dniu 12 listopada 2007 r. przestaje obowiązywać pięcioletnia umowa nr (...) z (...) S.A. , która zabezpiecza funkcjonowanie kompletnego systemu telekomunikacyjnego SG oraz unieważnieniem postępowania przetargowego nr 23/07 – zachodzi pilna potrzeba zrealizowania w zamian nowych projektów, które pozwolą zapewnić prawidłową funkcjonalność w/w systemu. W załączniku do ww. wniosku G. W. powołując się na wyliczenia dokonane przez A. M. (1) wskazał wstępną kalkulację kosztów zamówienia (złącznik nr 3). W dniu 09.08.2007 r. (czyli w dniu udzielenia zamówienia podstawowego nr 24/07 Dyrektor BŁiI KGSG wystąpił do Z-cy Komendanta Głównego SG o akceptację dla uruchomienia postępowania o udzielenie zamówienia. Po akceptacji wniosek został przekazany do (...) ds. zamówień Publicznych (...) . Tam został zaakceptowany przez J. Z. Dyrektora Zespołu (...) . Funkcję dyrektora tegoż zespołu pełniła wówczas K. F. , ale tego dnia była ona nieobecna w pracy. W dniu 17.08.2007 r. komisja zobowiązała G. W. i A. M. do przygotowania wniosku o zatwierdzenie trybu zamówienia z wolnej ręki. Wniosek taki został przedstawiony w dniu 20.08.2007 r. i został podpisany przez T. N. – starszego specjalistę do spraw zamówień publicznych. Uzasadnienie merytoryczne do tego wniosku sporządzili G. W. (1) i A. M. (1) (k. 325 – 329 załącznik nr 2 tom I). W treści tegoż wniosku jako podstawę zamówienia uzupełniającego, zgodnie z wcześniejszymi uzgodnieniami dokonanymi z Zastępcą Komendanta Głównego SG – L. B. (1) , wskazano art. 67 ust. 1 pkt. 7 prawa zamówień publicznych . Podano w nim tytułem uzasadnienia, że w dniu 9.08.2007 r. SG podpisała umowę z (...) Polska na uruchomienie i utrzymanie platformy teleinformatycznej, która zastąpi obecnie eksploatowany system oparty na wykorzystywaniu infrastruktury teleinformatycznej (...) S.A. Wskazano nadto, iż w związku z rozszerzeniem zakresu przedsięwzięć wynikających z procesu przystosowywania SG do zabezpieczania zewnętrznej granicy UE – konieczna jest dalsza rozbudowa platformy teleinformatycznej o dostawę dodatkowych urządzeń telekomunikacyjnych, rozbudowa mocy obliczeniowej o dodatkowe serwery oraz dostawę specjalizowanego oprogramowania. Wskazano także, że ponadto wymagane jest rozszerzenie zakresu prac związanych z uruchomieniem platformy teleinformatycznej. Wskazano również, że wnioskowane zamówienie uzupełniające, rozumiane jako dodanie do systemu dodatkowych elementów powiększających jego funkcjonalność, przez co system staje się bardziej kompletny, związane jest z rozszerzeniem dostawy (uzupełnieniem o nowe elementy zwiększające funkcjonalność systemu) realizowanej w ramach kontraktu podstawowego, na który wykonawca zamówienia podstawowego udzielił stosowanej gwarancji, odbywać się będzie w trakcie wykonywania tego zamówienia. Stwierdzono w tym wniosku również, że powyższe powoduje, że zamówienia uzupełniającego nie można udzielić innemu wykonawcy, gdyż skutkowałoby to utratą gwarancji (lub otrzymaniem gwarancji nie obejmującej swym zakresem całego systemu). Przy czym udzielenie zamówienia innemu wykonawcy może się także wiązać z koniecznością nabycia urządzeń i sprzętu o innych cechach i parametrach technicznych, a także wiąże się z niebezpieczeństwem realizacji konfiguracji całego systemu, przez inny, iż w zamówieniu podstawowym podmiot, co spowoduje nieproporcjonalnie duże trudności w użytkowaniu i dozorze platformy teleinformatycznej, nie tylko na etapie realizacji zamówienia, ale także podczas późniejszej eksploatacji. Wniosek ten zatwierdził pełnomocnik Komendanta Głównego SG – płk Z. N. w dniu 20.08.2007 r. W dniu 23.08.2007 r. przesłano zaproszenie do negocjacji do firmy (...) (k. 489), które podpisał pełnomocnik Komendanta Głównego SG – płk SG Z. N. . W dniu 03.09.2007 r. G. W. w wyniku realizacji w/w zamówienia uzupełniającego zawarł z (...) sp. z o.o. umowę nr (...) . Na realizację tej umowy wydatkowano kwotę 21.581.132,11 zł (k. 12 załącznika Nr 2). O wszczęciu postępowania uzupełniającego nr 57/07 został zawiadomiony Urząd Zamówień Publicznych – w dniu 14.01.2008 r. Urząd ten jednak nie prowadził postępowania kontrolnego tegoż zamówienia, uznając w oparciu o przesłane dokumenty, że informacje zawarte w nadesłanym zawiadomieniu wskazują na możliwość prawidłowego wszczęcia postępowania uzupełniającego (k. 646 – pismo UZP, k. 647 – kopia notatki z UZP). W okresie od 10 sierpnia 2009 r. do 12 lutego 2010 r. zespół kontrolny z Inspektoratu Nadzoru i Kontroli Komendanta Głównego SG – przeprowadził kontrolę doraźną w BŁiI KGSG oraz w Zespole (...) , w zakresie postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Kontrolą objęto m.in. postępowania o numerach: (...) , (...) , (...) oraz umowy zawarte w wyniku postępowań przetargowych, m.in. umowę nr (...) i umowę nr (...) . W wyniku tej kontroli w odniesieniu do postępowania o nr (...) z dnia 9 sierpnia 2007 r. na rozbudowę i utrzymanie platformy teleinformatycznej SG stwierdzono, że opis przedmiotu zamówienia tego postępowania zawierał niedozwolone zapisy i był tożsamy z opisem przedmiotu zamówienia (tożsamość przedmiotowa – zakupy tego samego rodzaju) unieważnionego wyrokiem zespołu Arbitrów z dnia 14.06.2007 r. postępowania (...) na rozbudowę i utrzymanie systemu telekopiowego SG. Stwierdzono, że funkcjonariusze BŁiI KGSG naruszyli zapisy art. 67 ust. 1 pkt. 7 ustawy prawo zamówień publicznych , w ten sposób, że w ramach zamówienia „z wolnej ręki” dokonali zakupu produktów teleinformatycznych wyspecyfikowanych w unieważnionym w/w postępowaniu . W odniesieniu zaś do umowy nr (...) (zawartej w wyniku realizacji zamówienia nr 24/07) stwierdzono, że BŁiI KGSG na podstawie tej umowy dokonało zakupu modułu SAP o wartości 115.948,80 zł brutto, zaś licencje wchodzące w skład modułu SAP zostały zakupione przez wykonawcę pomimo tego, że nie zostały ujęte przez zamawiającego zapisami umowy (w tym zakresie sprawa została wyłączona do odrębnego postępowania – vide k. 903). Stwierdzono także, iż pomimo braku podpisu wyznaczonych funkcjonariuszy BŁiI KGSG na protokole z testów zarządzania majątkiem trwałym i zgłoszeniami serwisowymi oraz brakiem wyniku testu jednej z funkcjonalności modułu SAP, w dniu 21 grudnia 2007 r. kpt. SG P. L. podpisał Protokół Odbioru Końcowego – Etap I, który stanowił podstawę do wystawienia faktury VAT za zrealizowanie przedmiotu zamówienia w zakresie Etapu I, zaś powyższe stanowiło naruszenie zawartej umowy (w tym zakresie sprawa także została wyłączona do odrębnego postępowania – vide k. 903). W odniesieniu do umowy nr (...) /BŁiI, a więc umowy zawartej w wyniku postępowania uzupełniającego prowadzonego pod nr 57/07 stwierdzono, że Etap I oraz Etap II został odebrany pomimo tego, że nie zakończono pomyślnie wszystkich testów akceptacyjnych potwierdzonych kompletem podpisanych przez strony stosownych protokołów testów, oraz że nie przestrzegano procedur przekazania i odbioru wymaganej do podpisania Protokołów Odbioru Końcowego, co stanowiło naruszenie obowiązku określonego w § 3 ust. 1 tej umowy . W trakcie tej kontroli – jeden z członków zespołu kontrolnego D. K. był inicjatorem sporządzenia pisma do ówczesnego Doradcy KGSG ds. Łączności i Informatyki – G. T. (1) , którego przedmiotem była prośba o wyrażenie opinii, c zy opisy przedmiotu zamówienia uzupełniającego nr (...) i opis przedmiotu zamówienia podstawowego nr (...) są tożsame czy też nie . Wskazano w tym piśmie, że porównanie winno być przeprowadzone w kontekście treści opisu przedmiotu zamówienia ze sprawy (...) (k. 910). Pismo to podpisał Dyrektor Inspektoratu Nadzoru i Kontroli KGSG płk SG P. P. . W odpowiedzi na to pismo płk G. T. (1) (k. 912) stwierdził, iż opis przedmiotu zamówienia uzupełniającego (nr 57/07) jest związany z opisem przedmiotu zamówienia podstawowego (nr 24/07) jedynie w zakresie modułów „CKD”, „Telefonistka” i „Sekretarka” pracujących w warstwie aplikacji (7) modelu sieciowego ISO/OSI. Skutkiem realizacji zamówienia nr 24 jest pojawienie się w sieci nowych usług, zauważalnych przez użytkowników, np. zegara sieciowego. Realizacja zaś zamówienia uzupełniającego nr 57 prowadzi do wzrostu wydajności i niezawodności sieci i jest to dostrzegalne przez użytkowników jako przyspieszenie działania i poprawa dostępności usług zależnych od sieci (np. poczty elektronicznej), ale nie tworzy nowych usług. Wskazał, iż zamówienia o nr 24 i 57 mogą być realizowane niezależnie od siebie. Wskazał także, iż opis przedmiotu zamówienia uzupełniającego jest zbieżny z opisem przedmiotu zamówienia nr (...) (unieważnionego), aczkolwiek występują między nimi pewne różnice: tj. podzielenie zamówienia na trzy etapy zamiast na dwa, uszczegółowienie wymagań stawianych wykonawcy, istotne obniżenie wymagań gwarancyjnych i serwisowych stawianych wykonawcy, rezygnacja z dywersyfikacji technologicznej, dodanie wymogu dostarczenia oprogramowania aplikacyjnego „CKD”, „Telefonistka” i „Sekretarka” oraz odstąpienie od wymogu przeszkolenia personelu zamawiającego w zakresie zastosowanych rozwiązań. W oparciu o to pismo zespół kontrolny przyjął, iż przedmioty w/w zamówień podstawowego nr 24 i uzupełniającego nr 57 nie są tożsame i w związku z tym zostały naruszone przepisy ustawy prawo zamówień publicznych , w zakresie zamówienia uzupełniającego (k. 532 – zeznania D. K. ). Względem G. Z. Dyrektora Biura Łączności i Informatyki KGSG było prowadzone postępowanie wyjaśniające przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych, wszczęte w dniu 02.09.2010 r. na skutek zawiadomienia Komendanta Głównego SG z dnia 19.08.2010 r. Przedmiotem tegoż zawiadomienia był fakt przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na rozbudowę platformy teleinformatycznej (...) (kontrakt uzupełniający) w sprawie (...) , przy zastosowaniu niedozwolonego trybu z wolnej ręki. W zawiadomieniu tym wskazano, iż zespół kontrolny (...) stanął na stanowisku, że zamówienie uzupełniające o nr (...) /07 w wyniku którego zawarto umowę nr (...) nie mieściło się i nie było kontynuacją zamówienia podstawowego o nr (...) , w wyniku którego zawarto umowę o nr (...) . Postępowanie to zostało umorzone postanowieniem Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 25.10.2010 r. wobec stwierdzenia, że w zarzucanym czynie brak jest znamion naruszenia dyscypliny finansów publicznych (vide k. 636 – 644 kopia postanowienia). W uzasadnieniu tej decyzji podano, że zamówienie uzupełniające dotyczyło zamówienia określonego w SIWZ dla zamówienia podstawowego i polegało na rozszerzeniu dostawy wynikającej z zamówienia podstawowego . Oba zamówienia dotyczyły tej samej platformy teleinformatycznej i odnosiły się do budowania ściśle ze sobą powiązanych elementów tej platformy w celu zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Zamówienie uzupełniające było komplementarne w stosunku do wszystkich warstw modelu określonego w zamówieniu podstawowym – dla serwerów, przełączników telekomunikacyjnych, czy aplikacji. Wskazano tu także, iż bez dostawy i wdrożenia urządzeń i oprogramowania pozyskanych na podstawie zamówienia uzupełniającego technicznie nie byłoby możliwe funkcjonowanie i użytkowanie urządzeń i oprogramowania dostarczonych na podstawie zamówienia podstawowego. Wskazano również w tej decyzji, iż w zakresie rozbudowy CPD – zamówienie podstawowe stanowiło o dostawie serwera, zaś zamówienie uzupełniające o dostawie przełącznika dystrybucyjnego i zsynchronizowanej konfiguracji tych urządzeń w celu ich prawidłowego uruchomienia w jednym środowisku CPD. Wskazano także, iż zamówienie podstawowe dotyczyło dostarczania urządzeń, których użytkowanie umożliwione zostało poprzez dostarczenie oprogramowania na podstawie zamówienia uzupełniającego. Podniesiono tu także, iż zamówieniem podstawowym dostarczono narzędzie systemowe do zarządzania strukturą teleinformatyczną, a zamówieniem uzupełniającym dostarczono niezbędne urządzenia sieciowe, które po zsynchronizowanym uruchomieniu umożliwiły funkcjonowanie systemu monitorowania. Zamówienie uzupełniające rozszerzało dokumentację projektową zamówienia podstawowego, w wyniku czego powstała spójna dokumentacja jednej i tej samej platformy teleinformatycznej . Komendant Główny SG nie złożył odwołania od tegoż postanowienia, a więc uzyskało ono cechę prawomocności, natomiast w dniu 27 stycznia 2011 roku Zarząd Spraw Wewnętrznych (...) wystosował zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w sprawie niniejszej – obejmując nim ppłk. G. W. (1) , kpt. SG A. M. (1) i kpt. SG P. L. . Wdrożone w 2007 r. rozwiązanie – sprowadzające się do budowy platformy teleinformatycznej SG, powiodło się na dzień przystąpienia Polski do strefy Schengen, czyli na 21 grudnia 2007 r. Zbudowana wówczas platforma teleinformatyczna bez zastrzeżeń funkcjonuje do chwili obecnej. Powyższe ustalono w oparciu o: zeznania świadków: Ł. P. (k. 881 – 833, k. 1767 – 1769), A. Z. (1) (k. 897 – 900, k. 1785 – 1787), J. O. (k. 954 – 956, k. 1917 – 1918), G. D. (k. 999 – 1002, k. 1921 – 1924), L. S. (k. 527 – 529, k. 1701 – 1703), J. R. (k. 625 – 627, k. 1703 – 1708), Z. N. (k. 628 – 629, k. 1711 – 1720), M. M. (1) (k. 765 – 768, k. 1228 – 1243, k. 1314 – 1326), K. F. (k. 772 – 774, k. 1245 – 1249, k. 1347 – 1355), W. D. (k. 7 – 8, k. 1746 – 1749), L. B. (1) (k. 2103 – 2113), G. W. (3) (k. 2131v – 2134v); opinie biegłego J. Ż. (1) (k. 1249v – 1252, k. 1950 – 1957, k. 2135 – 2139v), opinie biegłego J. W. (1) (k. 2174 – 2185, k. 2277 – 2288); jak również w oparciu o liczne dokumenty załączone do akt sprawy w postaci: SIWZ i OPZ do postępowania (...) /2007 T. II, k. 375-402, T.III, k. 403-515, umowy podstawowej nr (...) /2007 z dnia 09.08.2007 T., k. 969-980, (...) do postępowania (...) /2007- zamówienie uzupełniające T.I, załącznik nr 2 ,k. 171-295, kontrakt uzupełniający T.I., załącznik nr 2, k. 18-131; umowy nr (...) z dnia 08.09.2007 r., T.I, załącznik nr 2, k.1-146, zarządzenia nr 66 Komendanta Głównego SG w sprawie regulaminu organizacyjnego (...) T.III, k. 545-554, zarządzenia nr 18 komendanta Głównego SG w sprawie regulaminu Samodzielnego zespołu ds. zamówień publicznych KGSG ze zm. T. III, k. 559-571; wytycznych nr 57 Komendanta Głównego SG z dnia 19.03.2007 T.III, k.572-576; wytycznych nr 224 komendanta głównego SG z dnia 19.10.2006 r., T.III, k.576-598; decyzja Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 18.07.2007 r., T.IX, k. 1780, T.I., załącznik nr 2, k.306; wniosku z dnia 23.07.2007 r., T.I, załącznik nr 2, k.169; notatki z dnia 09.08.2007 r. T.VII, k. 1313; wniosku z dnia 13.08.2007 r., T.I, załącznik nr 2, k. 170; protokołu z posiedzenia komisji z dnia 17.08.2007 r., T.VII, k.1336; wniosku z dnia 20.08.2007 r., T.I, załącznik nr 2, k.325-329, T.V. k. 964-968; akt osobowych G. W. T. T.II, załącznik nr 3; akt osobowych A. M. , T.I., załącznik nr 3; wniosku o powołanie komisji przetargowej z dnia 13.08.2007 r., T. VII, k. 1335; odpisu z (...) sp. z o.o. T.VI, k.1017-1028 oraz innych dokumentów załączonych do akt sprawy, tj. kopii postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego (k. 636 – 645), zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa , T I. k. 1-4, k. 12 – 194, k. 195 – 373, k. 374 – 402, k. 403 - 515 pisma Zarządu Spraw Wewnętrznych (...) wraz z załącznikami w postaci OPZ i SWIZ dotyczące postępowań o sygnaturach: (...) /07; (...) /07 i (...) /07; k. 536 – 603 pisma Zarządu Spraw Wewnętrznych SG wraz z załącznikami; k. 605 – 623 – pisma Urzędu Zamówień Publicznych wraz z załącznikiem w postaci: Informacji o wyniku kontroli uprzedniej i protokołu kontroli uprzedniej; k. 646 – 647 – pisma Urzędu Zamówień Publicznych wraz z załącznikiem w postaci notatki urzędowej z dnia 14.01.2008 r.; k. 776 – pisma Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych; k. 777 – 779 pisma z dnia 27.04.2012 r. Zarządu Spraw Wewnętrznych SG w W. wraz z załącznikami; k. 798 – 880 ciąg dalszy załączników do pisma ZSW SG z dnia 27.04.2012 r. ; k. 896 – pisma MSW Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji z dnia 12.06.2012 r.; k. 909 – pismo z dnia 21.01.2012 r. z Inspektoratu Nadzoru i Kontroli KGSG; k. 910 – pisma z 29.01.2010 r. z Inspektoratu Nadzoru i Kontroli KGSG; k. 911 – pisma z 27.01.2010 r. Dyrektora Zespołu ds. Zamówień Publicznych KGSG; k. 912 –pisma z 17.02.2010 r. z KGSG Zespołu Stanowisk Samodzielnych; k. 958 – 980 – pisma z Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji z dnia 5.07.2012 r. wraz z załącznikami; k. 1013 – 1028; k. 1037 - 1073 – pisma (...) Polska wraz z załącznikami; k. 1168 – 1172 kopii pisma Zastępcy Komendanta Głównego SG; k. 1173 – kopii decyzji nr (...) z 5.09.2006 r. Dyrektora Biura Łączności i Informatyki KGSG; k. 1174 – 1176 kopii pisma z dnia 23.07.2007 r. Komendanta Głównego SG; k. 1177 (...) – kopii pisma z dnia 25.07.2007 r. Komendanta Głównego SG do Wiceprezesa UZP; k. 1180 -1181 – kopii pisma z 27.07.2007 r. z (...) do Wiceprezesa UZP; k. 1182 – kopii pisma z dnia 13.09.2006 r. z KGSG ; k. 1183 – 1185 – kopii pisma z 30.11.2006 r. z KGSG do Dyrektora BŁiI KGSG; k. 1186 - 1187 – kopii pisma z dnia 13.02.2007 r. pismo Dyrektora BŁiI KGSG do Dyrektora Zarządu G. (...) ; k. 1188 – kopii pisma z 14.02.2006 r. z KGSG do Dyrektora BŁiI KGSG; k. 1189 – 1193 – kopii pisma Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 16.02.2007 r. wraz z załącznikiem; k. 1194 – 1199 – kopii pisma z 5.03.2007 r. Dyrektora BŁiI KGSG do Dyrektora Zarządu G. (...) wraz z załącznikami; k. 1200 – 1201 – kopii pisma KGSG Zarządu G. do Dyrektora BŁiI KGSG; k. 1202 - kopii pisma z 8.03.2007 r. od Dyrektora Generalnego Urzędu ds. Repatriacji i Cudzoziemców; k. 1203 – kopii zarządzenia Nr 37 z dnia 16.04.2007 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji; k. 1204 – 1206 – kopii pisma z 15.03.2007 r. od Dyrektora BŁiI KGSG do Komendanta Głównego SG; k. 1207 – kalkulacji środków; k. 1208 – kopii opinii Dyrektora Biura Finansów Publicznych KGSG; k. 1209 – kopii pisma, zatytułowanego: stanowisko Zarządu G. (...) do pismo Dyrektora BŁiI KGSG z 15.03.2007 r. ; k. 1210 – 1212 – kopii pisma z 9.04.2007 r. od Dyrektora BŁiI KGSG do Zastępcy KGSG; k. 1213 – 1214 – kopii pisma z dnia 05.04.2007 r. Zastępcy Komendanta Głównego SG ; k. 1215 – 1216 – kopii pisma Zastępcy Komendanta Głównego SG z dnia 20.06.2007 r. do Podsekretarza Stanu W MSWiA; k. 1217 - 1218 – kopii pisma Dyrektora BŁiI KGSG z 12.04.2007 r. do Kierownika Samodzielnego Zespołu ds. Zamówień Publicznych KGSG; k.1219 – kopii pisma Kierownika Samodzielnego Zespołu ds. Zamówień Publicznych KGSG do Dyrektora BŁiI z 13.04.2007 r.; k. 1210 – 1221 – kopii pisma Dyrektora BŁiI KGSG z 16.04.2007 r. do Kierownika Samodzielnego Zespołu ds. Zamówień Publicznych KGSG; k. 1222 – 1224 – projektu zawiadomienia o zamiarze zawarcia umowy na czas oznaczony; k. 1225 – 1226 – kopii pisma z 16.07.2007 r. z BŁiI KGSG do Zastępcy Komendanta Głównego SG; k. 1285 - 1287 – pisma Zastępcy Komendanta Głównego SG z dnia 22.01.2015 r. wraz z załącznikami; k. 1290 – kopii pisma Zastępcy Komendanta Głównego SG z dnia 19.07.2007 r. do Podsekretarza Stanu w MSWiA; k. 1291 – kopii pisma Zastępcy Komendanta Głównego SG z dnia 27.07.2007 r. do Podsekretarza Stanu w MSWiA; k. 1292 – kopii pisma Komendanta Głównego SG z dnia 16.07.2007 r. do Dyrektora Kontroli, Skarg i Wniosków w MSWiA; k. 1293 – kopii decyzji Nr (...) z dnia 25 lipca 2007 r. Dyrektora BŁiI KGSG w sprawie powołania zespołu do opracowania dokumentacji przetargowej; k. 1294 – kopii pisma z KGSG z datą 26 lipca 2007 r. kierowane do Komendanta Oddziału SG i Komendanta Centralnego Ośrodka (...) ; k. 1295 – kopii decyzji Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie powołania zespołu do opracowania dokumentacji przetargowej; k. 1296 – kopii pisma z KGSG datowanego na 02.08.2007 r. do (...) S.A. ; k. 1297 – kopii pisma Zastępcy Departamentu Infrastruktury Teleinformatycznej MSWiA do Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 06.08.2007 r. k. 1298 – 1299 – kopii pisma z 8 sierpnia 2007 r. z MSWiA do Komendanta Głównego SG; k. 1300 – kopii pisma z dnia 17.08.2007 r. Zastępcy Komendanta Głównego SG do Kierownika jednostki organizacyjnej SG i kierownika komórki organizacyjnego (...) ; k. 1301 – kopii pisma z 8.08.2007 r. Dyrektora BŁiI KGSG do Dyrektora Biura (...) ; k. 1302 – kopii pisma zatytułowanego „informacja z realizacji postępowania i udzielenie zamówienia publicznego (...) z datą 08.08.2007 r.; k. 1303 – kopii pisma zatytułowanego „Informacja w sprawie zmiany tytułów zadań w programie modernizacji formacji bezpieczeństwa i porządku publicznego na lata 2007 – 2009” z datą 16.07.2007 r. ; k. 1304 – 1306 – kopii pisma Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 16.07.2007 r. do Dyrektora Biura (...) wraz z harmonogramem programu modernizacji; k. 1307 – 1308- kopii pisma z dnia 28.06.2007 r. Dyrektora BŁiI KGSG wraz z załącznikiem w postaci informacji z realizacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego; k. 1309 - 1312 – kopii pisma z dnia 28.06.2007 r. Dyrektora BŁiI KGSG do Dyrektora Biura (...) wraz z harmonogramem programu modernizacji formacji; k. 1313 – kopii notatki służbowej z datą 09.08.2007 r. dot. wyrażenia zgody na uruchomienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pt „Rozbudowa i utrzymanie platformy teleinformatycznej SG – zamówienie uzupełniające”; k. 1330 – 1334 – kopii wniosku nr (...) z naniesioną datą 13.03.2007 r. o wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dot. zadania pn „Rozbudowa i utrzymanie systemu telekomunikacyjnego SG” wraz z załącznikiem nr 3 stanowiącym opis sposobu i podstawy obliczenia wartości zamówienia; k. 1335 – kopii wniosku z dnia 13.08.2007 r. o powołanie komisji przetargowej (spr. Nr (...) ); k. 1336 – kopii protokołu z posiedzenia komisji przetargowej w dniu 17.08.2006 r. w sprawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nr (...) /07; k. 1337 – druku (wzoru) dodatkowego załączanego do protokołu postępowania o udzielenie zamówienia (załącznik Nr 3); k. 1392 – pisma (...) Polska z dnia 23.02.2015 r.; k. 1467 – kopii pisma z dnia 23.08.2007 r. z MSWiA do Komendanta Głównego SG; k. 1582 – kopii pisma z dnia 02.08.2007 r. Dyrektora Zespołu ds. Zamówień Publicznych (...) do Dyrektora BŁiI KGSG; k. 1583 – kopii zawiadomienia Dyrektora Zespołu ds. Zamówień Publicznych (...) z dnia 15.06.2007 r. o wyborze najkorzystniejszej oferty; k. 1614 – 1625 – kopii umowy nr (...) zawartej dnia 9.08.2007 r. na rozbudowę i utrzymanie platformy teleinformatycznej SG; k. 1626 – opisu sposobu i podstawy obliczenia wartości zamówienia; k. 1634 – kopii pisma z dnia 29.10.2007 r. Pełnomocnika Rządu ds. Przygotowania Organów Administracji Państwowej do współsprawcy z systemem SIS i systemem VIS kierowanego do G. W. (1) ; k. 1780 – kopii decyzji nr (...) Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 18.07.2007 r.; k. 1781 – 1784 – kopii sprawozdania z prac zespołu z dnia 23.07.2007 r. k. 1960 - 1962 – kopii harmonogramu programu modernizacji formacji; k. 1963 – kopii wniosku nr (...) o udzielenie zamówienia publicznego dotyczącego zadania pn. „Dostawa sprzętu telekomunikacyjnego dla (...) ”; k. 1964 – 19983 – kopii opisu przedmiotu zamówienia ( (...) ) „Dostawa sprzętu telekomunikacyjnego dla SG”; k. 1984 – 1992 – projektu umowy na dostawę urządzeń telekomunikacyjnych dla SG; k. 1993 – kopii decyzji nr (...) Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 31 lipca 2007 r. ; k. 1994 – kopii notatki służbowej z dnia 09.08.2007 r. dot. wyrażenia zgody na uruchomienie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego; k. 1995 – kopii wniosku nr 8/BŁiI/2008 Dyrektora Zespołu do spraw Zamówień Publicznych (...) ; k. 1996 – 1997 – kopii pisma z dnia 02 maja 2008 r. Dyrektora BŁiI KGSG wraz z odręcznymi zapiskami; k. 1998 – 2060 – kopii opisu przedmiotu zamówienia ( (...) ) „Dostawa Sprzętu Telekomunikacyjnego dla SG – etap II”; k. 2061 – 2062 – kopii notatki służbowej z dnia 25.04.2008 r. dot. wyrażenia zgody na uruchomienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn „Dostawa sprzętu telekomunikacyjnego dla SG – etap II wraz z odręczną adnotacją”; k. 2100 – kopii pisma Komendanta Głównego SG z dnia 21 marca 2007 r.; k. 2191 – 2194 – kopii SIWZ w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego; k. 2222 – kopii pisma (...) do Podsekretarza Stanu w MSWiA; k. 2223 – kopii pisma z dnia 24.06.2010 r. Dyrektora Biura Kadr i (...) ; k. 2224 – kopii pisma MSWiA z dnia 18 maja 2007 r. ;k. 2225 – kopii pisma Dyrektora Zespołu Zamówień Publicznych KGSG z dnia 04.06.2007 r.; k. 2226 – kopii pisma z dnia 21.05.2007 r. Dyrektora BŁiI KGSG dot. postępowania (...) na rozbudowę i utrzymanie platformy teleinformatycznej SG; k. 2227 – kopii pisma z dnia 18.05.2007 r. Dyrektora Zespołu ds. Zamówień Publicznych (...) do dyrektora BŁiI KGSG; k. 2228 – kopii decyzji nr (...) Dyrektora BŁiI KGSG z dnia 18 lipca 2007 r. w sprawie powołania zespołu do opracowania dokumentacji przetargowej oraz pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach zastrzeżonych przechowywanych w Kancelarii (...) tut. Sądu; załączniku Nr 2 – tom I i II; załączniku Nr 3 – tom I i II; załączniku Nr 4 – tom I i II oraz w oparciu o wyjaśnienia oskarżonego G. W. (4) . Oskarżony G. W. (1) , (T. IV, k. 718-729) podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego podał, że decyzja o wyborze trybu zamówienia była przesądzona decyzją Komendanta Głównego SG. Wskazał, że w SG funkcjonuje procedura, że przed formalnym wykonaniem dokumentacji dotyczącej zamówienia publicznego, Komendant Główny zasięga opinii podległych mu komórek oraz departamentów MSW i A, a następnie wyraża na nie zgodę, co jest równoznaczne z poleceniem służbowym zrealizowania wskazanego zamówienia. Taka zaś praktyka była przy każdym zamówieniu publicznym. Podał, że on nie mógł przekroczyć swoich uprawnień w zakresie zamówienia uzupełniającego nr 57, ponieważ pierwsze czynności w sprawie tego zamówienia podjął w dniu 20.08.2007 r., a zgoda na te czynności nastąpiła w dniu 10.08.2007 r. Dowodem tego jest notatka służbowa z dnia 9.08.2007 r. kierowana do Zastępcy Głównego z wnioskiem o wyrażenie zgody na wszczęcie postępowania przetargowego. Ta zgoda – polecenie, była dla niego bezwzględnie wiążąca i musiał ją wykonać. W ramach tej zgody przygotowali się do negocjacji w taki sposób, że na bazie zamówienia nr 23 dokonali weryfikacji negatywnej zakresu zamówienia, pod kątem niezbędnych na chwilę uruchomienia zamówienia nr 24 części komponentów określonych w zamówieniu nr 23. Po dokonaniu takiej negatywnej weryfikacji zakresu postępowania nr 23 pozostały niezbędne części komponentów, które były przedmiotem tego zamówienia. Jednym z komponentów mógł być skonfigurowany zestaw 2 routerów które odpowiadały za konfigurację w obszarze platformy teleinformatycznej, a po weryfikacji negatywnej stwierdzono, że żeby w ogóle sprawdzić, czy reszta komponentów objęta np. zamówieniem nr 24 poprawnie funkcjonuje, zamówili tylko jeden router, bo tylko on był niezbędny. Z punktu widzenia celowości wykonania umowy nr (...) takie zamówienie 1 routera było niezbędne dla realizacji zamówienia nr 24, a z drugiej strony, nie było tym samym przedmiotem zamówienia co w zamówieniu nr 23. Wskazał, że przed złożeniem zapytania do (...) dokonali oszacowania kosztów do wykonania zamówienia nr 24, jak również oszacowali usługi z tym związane, tj. ma na myśli szereg czynności które służyły do uruchomienia podzespołów objętych zamówieniem nr 57, na rzecz zamówienia nr 24. Wyliczyli niezbędne urządzenia, ale nie doszacowali kosztów usług. Wskazał, że on i osoby które z nim to robiły nie mieli doświadczenia. Nigdy takiego projektu wcześniej nie robili i nie wiedzieli ile mogą kosztować usługi. Cenę urządzeń mogli wyliczyć prawidłowo, bo to była cena znana. Skierowali zapytanie do (...) obejmujące wykaz niezbędnych podzespołów wraz z montażem i konfiguracją, wykonawstwem, pytając o cenę. Na to zapytanie (...) przedstawił ofertę wyższą niż posiadane na to środki. Zostało to negocjowane i (...) zrobił to zamówienie po kosztach tak, aby nie unieważnili zamówienia nr 24. Kupili tak krótką gwarancję, bo gwarancja była droga, a byli ograniczeni środkami. Nie robili przetargu nieograniczonego co do zakupu z zmówienia nr 57, gdyż taka procedura trwała by zbyt długo i Komendant po konsultacjach podjął decyzję o zamówieniu uzupełniającym. Po wskazaniu przez Komendanta trybu zamówienia zespół podjął się opracowania dokumentacji na podstawie SIWZ i OPZ zamówienia 23/07. Przedmioty i usługi z zamówienia 57/07 były niezbędne do realizacji zamówienia 24/07. Koszty usług mogły być niedoszacowane z uwagi na brak doświadczenia w tym zakresie. Po unieważnieniu zamówienia 23/07 w (...) pracował nieoficjalny zespół (Komendant Główny, M. M. (1) , K. F. i on) którego celem było wypracowanie sposobu „uratowania” tego zamówienia. Efektem tych spotkań był wniosek o zamówienie z wolnej ręki zaakceptowany przez Komendanta Głównego. Podtrzymał stanowisko co do zasadności wyboru trybu udzielenia zamówienia i wyboru oferenta. Wskazał, iż w świetle umowy nr (...) realizacja zamówienia nr 57 przez (...) była jedynie dodatkowym elementem całego procesu zaprojektowania, wykonania a w szczególności skonfigurowania i sprawdzenia platformy teleinformatycznej. Wskazał, że gdyby postępowania nr 23 , 24 i 28 były rozstrzygnięte w jednym czasie, tak jak planowano, to cały projekt teleinformatyzacji SG byłby koordynowany jednocześnie. Powstały zaś trzy projekty, które należało skoordynować tak, by się uzupełniały. To od początku było trudne, bo sam podział na trzy zamówienia był sztuczny i mógł rodzić problemy. Wskazał, iż nie pamięta kto był pomysłodawcą zamówienia uzupełniającego nr 57. Nie było jednego autora planu ratującego sytuację po unieważnieniu postępowania nr 23. Pod uwagę były brane różne rozwiązania. Spotykało się w tym celu kilka osób – Komendant Główny, dyrektor M. , pani F. , a także i on. Wskazał, że według niego warunek z art. 67 ust. 1 pkt. 7 prawa zamówień publicznych w odniesieniu do zamówienia nr 57 został spełniony, jako że nastąpiła zmiana okoliczności w stosunku do pierwotnej koncepcji. Nastąpiło opóźnienie w realizacji tej części projektu, w związku z czym niemożliwa była koordynacja zamówień u różnych wykonawców. (...) jeszcze w czasie zamówienia nr 57 nie rozpoczął prac, ale zanim by się skończył przetarg nieograniczony to już by je zaczął. Jego zdaniem taka sytuacja spowodowałaby, że nikt by się nie podjął wykonania w sytuacji, gdy część projektu zrealizowana by była przez (...) . Na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. Oskarżony G. W. (1) , uprzedzony w treści art. 175 k.p.k. , nie przyznał się do zarzucanego czynu i odmówił składania wyjaśnień przed zapoznaniem się z całością materiału dowodowego. Wobec powyższego Sąd w trybie art. 389 § 1 k.p.k. ujawnił wyjaśnienia oskarżonego G. W. (1) z k. 719 oraz z k. 914 – 920. Oskarżony potwierdził odczytane wyjaśnienia (k. 1149, t. VI). Na rozprawie w dniu 3.11.2016 r. oraz w dniu 19.01.2017 r. oskarżony G. W. (1) (k. 2243v – 2257, k. 2302v -2313v Tom XI) także złożył wyjaśnienia. Wskazał, że przed wejściem Polski do UE, jednym z wymogów było przygotowanie SG do umożliwienia ochrony granicy zewnętrznej UE, w tamtym czasie, czyli przed rokiem 2002 SG praktycznie nie dysponowała żadnymi nowoczesnymi systemami teleinformatycznymi, co było dużym uchybieniem w procesie akcesyjnym. Dlatego podjęto działania, aby system zmodernizować i zbudować od nowa. Wstępne szacunki zakładały, że potrzebne będzie ok. 150 mln zł i takich pieniędzy w tamtym czasie SG nie posiadała, podjęto decyzje o podpisaniu umowy z (...) S.A. w formie outsourcingu i na to SG uzyskała zgodę od prezesa zamówień publicznych i to na realizację tej umowy z wolnej ręki. Po podpisaniu umowy z (...) S.A. kompleksowo dostarczyła ona urządzenia, czyli komputery, telefony, a także wyposażyła SG w sieć teleinformatyczną i podstawowe narzędzia jak poczta elektroniczna i strona WWW. To wszystko umożliwiło SG w dość szybkim czasie się zmodernizować i było to pozytywnie odebrane w procesie akcesyjnym. SG na okres 2002 posiadała najnowocześniejszy system w kraju, za to też otrzymała w 2002 roku nagrodę lidera informatyki. Także w ramach tej modernizacji uruchomiono tożsame usługi dla urzędu ds. cudzoziemców, który wykonywał zadania ściśle związane z zadaniami SG. (...) S.A. cały ten system zbudowała w oparciu o urządzenia Cisco i te urządzenia w tym modelu pozostały własnością (...) S.A. Koszty utrzymania takiej umowy były relatywnie wysokie, kształtowały się na poziomie 36 mln zł rocznie. W tych środkach były koszty wynajmu tych wszystkich urządzeń. Natomiast wprowadzenie tego nowego sytemu spowodowało wewnętrzne przegrupowanie ludzi, czyli de facto rezygnację z ok. 800 pracowników, co szacowano wtedy na kwotę około 25 mln złotych rocznie. Z punktu widzenia matematycznego to działanie nie spowodowało wzrostu kosztów, dlatego że starszy system przed modernizacją też generował koszty, więc to się bilansowało. Oczywiście netto nie odzyskano pieniędzy, ponieważ braki kadrowe powodowały, że te osoby zostały przesunięte do innych zadań, więc z punktu widzenia SG nie było oszczędności, natomiast były z punktu widzenia budżetu państwa. Tuż po wejściu Polski do UE, Polska podjęła pracę nad wstąpieniem do struktur Schengen, to powodowało konieczność głębokiej modernizacji technicznej SG, było to związane z koniecznością stworzenia systemów umożliwiających kontrolę osób według standardów UE, dokładnie chodzi o przystosowanie się do systemu informatycznego Schengen. Na tą okoliczność UE przekazała SG polskiej ok. 600 mln zł. Za te pieniądze w latach 2004 – 2006 było realizowane szereg projektów teleinformatycznych a także systemów elektronicznej ochrony granicy państwa. Głównym zdaniem z punktu widzenia tej sprawy było zbudowanie centralnego węzła teleinformatycznego, w sumie za ponad 100 mln zł. Węzeł był i jest krajowym węzłem systemu SIS. Umowa outsourcingowa z (...) S.A. była zawarta do listopada 2007 r. (...) S.A. nie ukrywała, że liczyła na przedłużenie tej umowy i wiedziała, że system pod potrzeby Schengen będzie bardziej skomplikowany, a przez to droższy. W 2006 roku rozpoczęły się prace nad ustawą modernizacyjną, ustawa zakładała dofinansowanie służby w dość duże środki w latach 2007 – 2010. W związku z planowanym zakończeniem umowy z (...) S.A. zostały zaplanowane środki na budowę platformy teleinformatycznej we własnym zakresie. Panowało ogólne przeświadczenie wśród kierownictwa, że umowa outsourcingowa jest rozwiązaniem droższym i skoro jest możliwość wydatkowania środków na zakup urządzeń, to warto to zrealizować. W sumie z ustawy modernizacyjnej zaplanowano 130 mln złotych, natomiast ze środków własnych SG w latach 2007 – 2013 zaplanowano kwotę 210 mln, w sumie dawało to ok. 340 mln na zbudowanie systemu, który miał zastąpić kończącą się umowę nr (...) z (...) S.A. i przystosować SG do wymogów Schengen. W tym czasie (...) S.A. nie kryła niezadowolenia, że nie zostanie przedłużona umowa. Po podjęciu decyzji o rozpoczęciu budowy własnego sytemu, już od marca 2006 roku czyli 1,5 roku przed zakończeniem umowy z (...) S.A. rozpoczęły się prace projektowe. Nie było możliwości rozpoczęcia prac wcześniej, ponieważ przed marcem 2006 w SG nie mieli wiedzy, że będą środki z ustawy modernizacyjnej, a także ze względów technologicznych nie było możliwości wcześniej zaprojektować systemu, z uwagi na rozwój technologiczny. Następnie 5 września 2006 r. czyli po przygotowaniu takiej ogólnej koncepcji systemu dyrektor BŁiI KGSG M. M. (1) wydał decyzję nr (...) , która jest dołączona do akt sprawy na k. 1173 i w treści decyzji wskazane zostało, że będzie budowany jeden system. Czas na realizację tych prac został określony na 2 miesiące, dokumentacja miała być gotowa w listopadzie 2006 roku, czyli rok przed zakończeniem umowy z (...) SA . W trakcie prac komisji po przeanalizowaniu rynku okazało się, że tej wielkości system jest w stanie wykonać tylko (...) S.A. W tamtym okresie (...) S.A. posiadała monopol na łącza teletransmisyjne. Zaznaczył, że po zakończeniu 6 letniej umowy z zamówienia nr (...) w 2014 r., ponownie popisała umowę wieloletnią z (...) S.A. , co oznacza, że w 2014 roku dalej (...) S.A. pozostawała monopolistą. Podniósł, że (...) S.A. miała świadomość o potrzebach SG związanych z przystosowaniem do wejścia do Schengen i mogła tę sytuację wykorzystać i windować ceny. Oskarżony stwierdził, że nie ma uzasadnienia dla realizacji przetargu nieograniczonego, jeżeli z analizy rynku wynika, że jest jeden wykonawca, ponieważ lepiej negocjować warunki umowy z jednym wykonawcą niż przyjąć warunki wynikłe z przetargu nieograniczonego, których zgodnie z przepisami nie można zmienić. Wskazał, że Komendant L. B. (1) nie wyrażał zgody na rezygnację z przetargu i negocjacje z (...) S.A. i słusznie obawiał się, że (...) S.A. może windować ceny. Nakazał więc ryzykowne działanie podziału tego zamówienia na części. Taki sztuczny podział powodował wzrost kosztów całości przedsięwzięcia, dlatego że każda część musiałaby być osobno zaprojektowana, zbudowana, skonfigurowana osobnymi zasobami ludzkimi, co powodowało ogólny wzrost kosztów usług. Mimo to podział taki, przy założeniu, że (...) S.A. może faktycznie w sposób niekontrolowany podnosić ceny, miał sens ekonomiczny. Taki podział jednego sytemu na części, mógł rodzić duże problemy w użytkowaniu i dozorze, szczególnie w kwestii ustalenia odpowiedzialności za awarię. Wskazał, że system SG jest specyficzny, nawet krótka awaria systemu powoduje wstrzymanie ruchu na granicy, dlatego to było tak szczególnie podnoszone, że system musi być szczególnie niezawodny. Pojawiły się obawy, że system zaprojektowany przez 3 różne podmioty może powodować częściową niekompatybilność tych części względem siebie. Oskarżony wskazał, że decyzja o tym, czy będą negocjacje czy zakup z wolnej ręki należała do Komendanta, natomiast za sprawne koordynowanie budowy tego sytemu odpowiadał on, ewentualne niepowodzenia byłyby jemu przypisywane. W tamtym okresie to spowodowało, że uwolniono się od monopolu (...) , ale było to bardzo trudne do zrealizowania technicznie. Była dyskusja, co do ilości tych części. Podział tego zamówienia na 2 części, czyli wydzielenie łączy, nie przyniósłby zamierzonego efektu, ponieważ było prawdopodobieństwo, że dojdzie do zmowy tych dwóch firm, więc należało system podzielić na większą ilość części, natomiast każdy kolejny podział mnożył problemy techniczne, dlatego uzgodniono, że będzie to ta minimalna ilość, czyli 3 części. System był jednorodny, więc nie można było go podzielić na autonomiczne części. Podział był w pewnym sensie wartościowy, czyli stworzono trzy umowy o mniej więcej takiej samej wartości, czyli ok. 100 mln zł. Warunkiem koniecznym do powodzenia była realizacja tych trzech zamówień w tym samym czasie. Wskazał, że sytuacja pod koniec 2006 roku wyglądała tak, że w celu dokładnego określenia modelu systemu, niezbędne były dane o organizacji SG po wejściu do strefy Schengen. Podmiotem właściwym do określenia tych informacji był Zarząd G. SG. Biuro Łączności (...) zwróciło się już na początku września do Zarządu G. w celu uzyskania tej informacji. Podniósł, że do akt sprawy dołączone jest pismo na k. 1182, z którego wynika, że Zarząd G. poinformował Biuro Łączności i Informatyki KGSG, że niezbędne informacje będą przekazane do 30 września, co nie stanowiło zagrożenia dla realizacji projektu. W tym terminie Zarząd G. nie przedstawił informacji, a po następnych monitach Zarząd G. poinformował, że informacje będą dostępne 8 grudnia, to jest w piśmie z k. 1183. W tym terminie również nie otrzymali jednak tych danych, dopiero 20 lutego 2007 r., komendant zatwierdził tą koncepcję dostosowania SG do Schengen. Nadal jednak w koncepcji nie było informacji niezbędnych do opracowania opisu przedmiotu zamówienia, ponieważ koncepcja była zbyt ogólna. Po następnych monitach – 14 marca 2007 r. Zarząd G. stwierdził, że nie jest w stanie przekazać wskazanych wcześniej informacji do Biura Łączności, co jest zawarte w piśmie z k. 1200. Oskarżony wskazał, że oprócz przedstawionej korespondencji pisemnej, były ciągłe spotkania, monity ze strony Biura Łączności, które nie przynosiły żadnych efektów. Z pism tych – jak stwierdził – jednoznacznie wynika, że Biuro Łączności było zwodzone, bo gdyby od razu otrzymali informację, że Zarząd G. nie jest w stanie przedstawić żądanych danych to by interweniowali u komendanta, co dalej. Wskazał, że też jest istotne to, że Zarząd G. jest najważniejszą komórką w strukturach SG, bo odpowiada za meritum pracy SG. Biuro Łączności, jako komórka logistyczna, pomocnicza, miała tutaj słabszą pozycję u komendanta, dlatego gdy w trakcie tych monitów informowali o sytuacji komendanta to on jakby nie brał tego pod uwagę. Wskazał, że komendant twierdził, że jak zarząd będzie miał te informacje to im je przekaże. Wyjaśnił, że Komendant był o tych wszystkich problemach informowany, ponieważ wszystkie te pisma otrzymywał do wiadomości. Można to podsumować tak, że BŁiI KGSG było bezsilne w tej sytuacji. Podniósł, że chce też poruszyć kwestię urzędu ds. cudzoziemców, ponieważ do tej pory w ramach umowy nr (...) z (...) S.A. SG obsługiwała ten urząd. W tym zakresie stwierdził, że BŁiI KGSG zwróciło się w marcu 2006 roku do tegoż Urzędu z zapytaniem, czy są zainteresowani kontynuowaniem tego modelu, czyli obsługi urzędu przez SG. Ta informacja była BŁiI KGSG niezbędna do planowania sytemu. Uzyskali wtedy informację, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje budowę systemu, do którego będzie włączony Urząd d.s. Cudzoziemców. Niestety, MSWiA w efekcie nie uruchomiło tego sytemu i na początku 2007 r., pojawiały się już takie robocze informacje, że być może urząd będzie musiał być obsługiwany dalej przez SG. W związku z tym, że to była dość istotna zmiana w systemie, monitowali do Prezesa Urzędu ds. Cudzoziemców, żeby się określił formalnie czy mają budować również dla nich ten system czy nie. Dopiero 8 marca 2007 roku Prezes Urzędu d.s. Cudzoziemców przekazał prośbę do Komendanta Głównego SG o włączenie Urzędu ds. Cudzoziemców do systemu SG, co jest w aktach w piśmie na k. 1202. W związku z tym, że takie stanowisko Prezesa Urzędu ds. Cudzoziemców nie wiązało ich musieli uzyskać zgodę na takie działanie od Ministra Spraw Wewnętrznych. Minister taką zgodę wydał dopiero 16 kwietnia, ta decyzja jest załączona do akt na k. 1203. Te sprawy związane z dołączeniem Urzędu ds. Cudzoziemców w oparciu o decyzję Ministra powodowały dalsze opóźnienia w budowie systemu teleinformatycznego SG. Ze względu na niemożność określenia faktycznego kształtu granicy Komendant Główny SG dopiero 20 marca 2007 roku podjął decyzję o rozpoczęciu przetargu przy założeniu szacunkowego określenia wielkości tych lokalizacji. Podniósł, że musieli uzyskać taką pisemną zgodę, dlatego żeby w przyszłości nie narazić się na zarzut niegospodarności, ponieważ przy takim obrocie sprawy musieli zakupić większą ilość urządzeń niż faktycznie byłaby potrzebna, gdyby były znane te wielkości (ilość lokalizacji). Przyjęli wariant pesymistyczny ekonomicznie i kupili więcej urządzeń, ponieważ gdyby zakupili mniej, to mogłoby się okazać, że jakaś placówka po wejściu do Schengen nie byłaby obsługiwana, co było gorszym rozwiązaniem. Po uzyskaniu tej zgody u Komendanta SG – dnia 20 marca przekazali dokumenty do zespołu zamówień publicznych, zgodnie z właściwością do ogłoszenia przetargu. W tym czasie pojawiły się kolejne problemy organizacyjne, ponieważ dyrektor tego zespołu - pani F. – tak tworzyła przepisy wewnętrzne i nie uzgadniała ich z biurem merytorycznym, a powinna, i dokonywała modyfikacji, które zdejmowały z niej cześć odpowiedzialności za proces zamówień. I tak się tu niefortunnie złożyło, że akurat 19 marca 2007 r., pani F. wprowadziła nowe wytyczne, z których wynikało, że członkowie komisji przetargowych z biur merytorycznych muszą posiadać pełną wiedzę z zakresu zamówień publicznych i na tą okoliczność podpisać specjalne oświadczenie. To spowodowało uzasadniony sprzeciw. Członkowie komisji nie chcieli takich oświadczeń podpisywać i w tym momencie zostały sparaliżowane prace nad tymi projektami dotyczącymi platformy teleinformatycznej SG. Wskazał, że Dyrektor Biura Łączności nie mógł wymusić na swoich pracownikach tego, żeby te oświadczenia podpisali, bo sam też miał przeświadczenie, że podpisywanie takich oświadczeń jest niesprawiedliwe. Dlatego 4 kwietnia 2007 r. dyrektor M. zameldował Komendantowi Głównemu, że te wymogi z tych wytycznych powodują wstrzymanie prac. Stwierdził, że pismo w tej sprawie jest na k. 1210. Dalej wyjaśnił, że te wytyczne, decyzje związane z procesem zamówień publicznych SG wydawał komendant, więc komendant cofnął ten wymóg składania oświadczeń; to jest w piśmie załączonym do akt sprawy na k. 1213. To nie był jedyny problem w relacji Biura Łączności z Zespołem (...) . Wskazał, że do akt dołączone są pisma na k. 1217 – 1220, z których wynika, że akurat ten projekt budowy platformy teleinformatycznej był realizowany w atmosferze konfliktu. Oczywiście wszystkie projekty Biura Łączności jak i innych biur merytorycznych rodziły mnóstwo kontrowersji przy współpracy z dyrektor F. , ale z uwagi na pilność realizacji akurat tego projektu, było to uwidocznione w załączonych dokumentach. W innych przypadkach Biuro Łączności poddawało się różnym pomysłom legislacyjnym dyrektor F. . Stwierdził, że w maju i czerwcu 2007 r. trwały procedury przetargowe, które były już skrajanie opóźnione. Oskarżony odniósł się także do protestu firmy (...) w postępowaniu nr 23/07. W tym zakresie wskazał, że 16 maja 2007 wpłynął protest tej firmy na zamówienie nr 23. Dnia 14 czerwca Krajowa Izba Odwoławcza wydała wyrok o unieważnieniu tego postępowania, argumentacją była budowa sytemu w oparciu o produkty konkretnego producenta - C. . W trakcie rozprawy, w której on także uczestniczył, (...) nie przyjmowało argumentów, że SG na rok 2007 posiadała, już nowe urządzenia zakupione w latach 2004 -2007 ze środków unijnych, które były produktami firmy (...) , a wartość tych zakupionych urządzeń wahała się w okolicy ok. 150 mln. SG w tym okresie posiadała specjalistyczne systemy do monitorowania tej infrastruktury, które były dedykowane dla produktów C. . SG przeszkoliła też kilkunastu inżynierów z obsługi urządzeń C. , a koszt przeszkolenia jednej osoby tj. około 100 tys. zł. W tamtym okresie w 2007 roku urządzenia C. były ogólnie stosowane w systemach administracji publicznej. MSWIA wręcz normalnie rekomendowało zakup takich produktów. Było to związane z bardzo dobrą jakością i niezawodnością tych urządzeń. Stwierdził, iż można powiedzieć, że do dzisiaj kompletne systemy wojska w Polsce, jak też MSZ, MS, MF, ZUS, (...) , Policji, ABW i CBA w całości są wykonywane z wykorzystaniem urządzeń C. . Wskazał, że prawo zamówień publicznych w art. 29 dopuszcza wskazanie nazw własnych producenta, jeżeli specyfikacja zamówienia tego wymaga, a to właśnie miało miejsce w rozbudowie systemu SG, ponieważ nie ma technicznej możliwości rozbudowy urządzenia jednego producenta częściami innych producentów, a większość zamówień dotyczyła właśnie takiej rozbudowy lub konieczności współpracy z istniejącymi systemami zarządzania. Wskazał, że w treści tegoż protestu N. podnosił, że może odkupić wszystkie urządzenia C. i w to miejsce zamontować urządzenia firmy (...) . Było to niemożliwe ze względów formalnych, ponieważ produkty były kupione ze środków unijnych, ale nie było by też podstaw ku temu, aby jednego monopolistę zastępować innym monopolistą, bo wtedy SG musiałaby kupować tylko urządzenia firmy (...) . Firma (...) była firmą kanadyjską i dużym konkurentem firmy (...) na świecie. W Polsce w administracji publicznej, produkty tej firmy faktycznie nie były jednak wykorzystywane. Wskazał, że jego zdaniem ważne jest to, że głównym odbiorcą produktów N. w Polsce była (...) S.A. Podniósł także, iż w 2007 roku, gdy w SG posiadali już urządzenia firmy (...) , choć są to nieoficjalne informacje – firma (...) miała poważne problemy finansowe i w związku z tym sprzedawała swoje produkty poniżej kosztów produkcji. Wskazał, że ostatecznie w 2009 roku firma (...) zbankrutowała i od tego momentu jej produkty nie są modernizowane a oprogramowanie aktualizowane. Wskazał, że jego zdaniem skierowanie protestu przez firmę (...) w związku z budową platformy teleinformatycznej SG nie było przypadkowe. Firma (...) nigdy wcześniej ani później nie protestowała w (...) . Podobnie też, jako producent nie sprzedawała sama swoich produktów. Według oskarżonego – było dziwne, że akurat ten producent zaprotestował na jakieś jedno zamówienie. Stwierdził, że urządzenia C. , które zostały zakupione w 2007 roku pracują do dzisiaj, są nie bieżąco aktualizowane i modernizowane, ponieważ firma (...) funkcjonuje, dlatego gdyby w tamtym okresie dokonano wymiany na urządzenia firmy (...) , być może one nawet byłyby tańsze, ale po zbankrutowaniu N. , SG miałaby poważny problem techniczny i by musiała dokonać wymiany urządzeń, bo nie mogły by one być już modernizowane. Stworzyłoby to realne zagrożenie dla ochrony granicy państwa. Podniósł, że 20 czerwca 2007 roku komendant B. poinformował Ministra MSWiA o nieprawnym rozstrzygnięciu protestu i chęci odwołania się do Sądu, co jest w aktach w piśmie na k. 1215. Wskazał, że wtedy stanowisko SG było takie, że (...) nie miało prawa unieważnić postępowania przed jego otwarciem, ponieważ na tym etapie (...) powinno zarządzić modyfikację (...) . Unieważnienie postępowania było możliwe po otwarciu, bo wtedy już nie dało się zmodyfikować (...) . W konsekwencji komendant B. nie oddał sprawy do Sądu, bo mogłoby to wstrzymać pracę nad budową sytemu teleinformatycznego SG i nie było realne żeby uzyskać rozstrzygniecie przed wejściem Polski do Schengen. Po 14 czerwca 2007 r. posiadali już wiedzę, że przetarg na zamówienie nr 23 jest unieważniony i komendant B. organizował takie narady w swoim gabinecie. W trakcie tych spotkań uczestniczył dyrektor M. M. (1) , również dyrektor K. F. , on, pełnomocnik ds. zamówień publicznych pan N. , a także dyrektor biura prawnego. Przedmiotem tych spotkań było określenie możliwości dalszych działań w tej sytuacji. Nieuchronnie zbliżająca się data wejścia Polski do Schengen powodowała dużą nierówność, więc te spotkania były wielogodzinne i rozważano różne warianty dalszych scenariuszy działań. Komendant także, tak jak twierdził, konsultował się zewnętrznie z ministerstwem i z zewnętrznymi kancelariami prawnymi. Oskarżony wskazał, że Komendant L. B. (1) był wyjątkowo skrupulatny, ponieważ był wcześniej i obecnie pracownikiem NIKU, więc każdy najmniejszy problem rozkładał na czynniki pierwsze, co powodowało, trudną decyzyjność. Wypracowanie każdej decyzji powodowało wielogodzinne czy nawet kilkudniowe dyskusje. W tym konkretnym przypadku pojawiły się 4 warianty dalszych działań. Pierwszy wariant to powtórzenie zamówienia nr 23/07 w przetargu nieograniczonym. Było by to najprostsze rozwiązanie, ale z uwagi na brak czasu, było odrzucone na samym początku. Innym wariantem było zastosowanie art. 4 prawa zamówień publicznych , z którego wynika, że jeżeli wymaga tego interes państwa to można odstąpić od ustawy. Takie przesłanki miały miejsce, ponieważ wejście Polski do Schengen wiązało się ze zobowiązanymi międzynarodowymi, ale także rodziło ogromne oszczędności dla budżetu państwa, ponieważ wstępnie szacowano, że już w pierwszym roku funkcjonowania Polski w strefie Schengen oszczędności państwa będą wynosić ok. 1 mld zł, więc można powiedzieć, że każdy miesiąc zwłoki to było 100 mln straty. Stwierdził, że aktualnie podnoszony jest problem rozpadu strefy Schengen, są prowadzone różne analizy ekonomiczne i w tej chwili eksperci szacują, że obecnie wyjście Polski ze strefy Schengen przyniosłoby nawet straty na poziomie 20 mld złotych rocznie. Podniósł, że te informacje dzisiejsze można w pewnym sensie odnieść do sytuacji w 2007 roku, bo one potwierdzają faktyczne oszczędności, jakich budżet państwa dokonał przez wejście do strefy Schengen. Opóźnienie wejścia Polski do Schengen powodowałoby także perturbacje polegające na tym, że inne kraje również by musiały przesunąć termin tego wejścia. W tym kontekście ciężko określić straty ze strony UE, dlatego jego zdaniem tutaj art. 4 ustawy prawo zamówień publicznych miałby jak najbardziej zastosowanie. Wyjaśnił, że Komendant L. B. (1) nie wyrażał zgody na realizację zamówienia pozaustawowego, ponieważ konsekwentnie, podobnie jak pół roku wcześniej stał na stanowisku, że trzeba to zrobić w trybie konkurencyjnym. Tyle, że zmieniły się już okoliczności, bo po prostu nie było czasu. Jest przekonany, że taka decyzja Komendanta była spowodowana tym, że SG miała wcześniej podobny problem, a mianowicie w ramach funduszy Schengen budowała system radarowy wzdłuż wybrzeża tzw. (...) tj. (...) , którego wartość wynosiła ok. 150 mln złotych. Wskazał, że w związku z trudnościami w przetargu a terminami wynikającymi ze zobowiązań międzynarodowych komendant B. podjął wówczas decyzję, że system będzie budowany zgodnie z art. 4 prawo zamówień publicznych , czyli poza ustawą. Komendant sam osobiście był przewodniczącym komisji i podpisał umowę. Z tego powodu miał mnóstwo nieprzyjemności, ponieważ wielokrotnie musiał się tłumaczyć, że ochrona granicy państwowej jest ważnym interesem państwa. W konsekwencji jakoś ta sytuacja się rozeszła, system został zbudowany pozaustawowo i funkcjonuje do dzisiaj. To było zbieżne czasowo z budową systemu teleinformatycznego (...) , więc, zdaniem oskarżonego, Komendant nie chciał już więcej słyszeć o budowie poza ustawą w oparciu o art. 4 prawa zamówień publicznych . Rozważany był wariant tego programu naprawczego w ramach zamówienia z wolnej ręki w myśl art. 67 ust. 1 pkt. 3 prawa zamówień publicznych ze względu na zaistniałą sytuację, której zamawiający nie mógł przewidzieć, a czas nie pozwalał na realizację zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego. Zachodziły oczywiście takie przesłanki, ponieważ czas wejścia Polski do Schengen był nieprzesuwalny. Komendant B. jednak, jego zdaniem, pod namową dyrektor F. , nie wyraził zgody na taki wariant, ponieważ brak czasu, jaki pozostał do realizacji nie wynikał wprost z działań Biura Łączności, bo obciążał wprost Komendanta, ponieważ Komendant Główny nie był w stanie, w terminie określić rozlokowania posterunków granicznych po wejściu do Schengen. W trakcie kontroli UZP mogłyby się pojawić również zarzuty dla pani F. , ponieważ ktoś mógłby sprawdzić te wewnętrzne przepisy i wskazać ich niekonsekwencje. Zdaniem oskarżonego – K. F. miała świadomość, że jej działania opóźniły też ten proces. Dlatego też jedynym wariantem, który wtedy został, była realizacja zamówienia uzupełniającego. Tutaj także jego zdaniem sytuacja pozwalała na zastosowanie takiego trybu, planowana była rozbudowa istniejącego sytemu o dodatkowe elementy. Niestety na początku, pomimo, że ten wariant był akceptowany od samego początku, bo innego nie było, nie był on możliwy do zrealizowania, a to ze względów ekonomicznych, dlatego że trudno było zrealizować nim zamówienie za niecałe 20% jego poprzedniej wartości i zachować dotychczasowe zaplanowane funkcjonalności. Wskazał, że komendant polecił zrezygnowanie z wszelkich rozwiązań, które nie są niezbędne na dzień wejścia do Schengen. Po takiej analizie okazało się, że niezbędne urządzenia i usługi będą kosztowały 45 mln, co uniemożliwiało realizację zamówienia uzupełniającego, ponieważ kwota maksymalna, jaka była możliwa do wykorzystania to było 21,5 mln. Oskarżony wskazał, że on to osobiście realizował, więc pamięta, że przedstawił komendantowi, iż pomimo drastycznych ograniczeń funkcjonalnych nie ma możliwości zmniejszenia budżetu do 21 mln. Komendant dalej się upierał, że trzeba coś wymyśleć, żeby zrealizować to zamówienie uzupełniające, więc podjął decyzję, że siłami wszystkich oddziałów będzie ta platforma budowana i tutaj łamiąc przepisy z art. 32 ustawy prawo zamówień publicznych o sztucznym podziale zamówienia, nakazał każdemu oddziałowi SG ( a jest ich 14) wykonanie małego zamówienia za kwotę nieprzekraczającą 725 tys. zł, tj. nakazał zakupić podzespoły do platformy, bez usług, same urządzenia. Ta kwota 725 tys. umożliwiała realizację zamówienia tzw. podprogowego, czyli możliwego do realizacji w ciągu 7 dni. W takim przetargu podprogowym również nie ma protestów ani pytań, co gwarantowało zakup tych urządzeń do końca roku. Komendant nie mógł dać więcej niż 725 tys., ponieważ przy większej kwocie musiałyby być już przetarg nieograniczony. Po podliczeniu matematycznym to jest kwota ok. 10 mln złotych, jakie oddziały mogły zrealizować w ramach tego programu naprawczego. Dalej ten pomysł, nie przyniósł efektu, bo wymagane było 35 mln na realizację zamówienia, więc nie było już innego pomysłu i komendant podjął taką decyzję, która była bardzo niebezpieczna, którą w pewnym sensie wymusił na nim, jako na osobie odpowiedzialnej za funkcjonowanie sytemu, że zaplanowane urządzenia do zakupu przy takim newralgicznym systemie, tj. że część urządzeń jest urządzeniami zapasowymi i ta część urządzeń umożliwia funkcjonowanie sytemu w sytuacji przeciążenia. W związku z tym komendant nakazał zakupić tylko te aktywne urządzenia, które będą funkcjonowały na 20 grudnia 2007 r. Natomiast pozostałe urządzenia, które były niezbędne, jako urządzenia gwarantujące niezawodność oraz potrzebne w sytuacjach przeciążenia sytemu – a takie przeciążenia mogły mieć miejsce – zostaną zakupione w przetargu niegraniczonym. Przyjęto taką koncepcję, że w ramach zamówienia uzupełniającego zostaną zakupione niezbędne urządzenia do realizacji zamówienia na dzień wejścia do Schengen oraz komplet usług umożliwiający uruchomienie i konfigurację urządzeń, zakupionych w przetargu niegraniczonym. Teoretycznie, bo to był lipiec 2007 r., była możliwość zakupu za ok. 10 mln zł urządzeń, które można było w przetargu nieograniczonym rozstrzygnąć i dostarczyć te urządzenia do końca roku, dlatego że ta umowa nie wymagała prac montażowych, koncepcyjnych, konfiguracyjnych, była to tylko prosta dostawa do magazynu. Przy takich dostawach, również mniej jest pytań od oferentów, które znacząco przedłużają proces przetargowy. Podniósł oskarżony, że tutaj dość istotna jest sprawa przy szacowaniu tego zamówiona uzupełniającego. Wskazał, że nastąpiło przyjęcie takiego wariantu optymistycznego, że wykonawca zamówienia uzupełniającego, w momencie, kiedy jeszcze nie zaczął realizacji umowy podstawowej, może skalkulować usługi w ten sposób, że część pracy będzie wykonana jednymi zasobami ludzkimi. W tej materii nie miał doświadczenia, jak daleko może nastąpić kompensacja tych kosztów, czy wykonawca będzie w ogóle skłony dokonać takiej kompensacji, ale dla potrzeb zbilansowania tego zamówienia do kwoty 21,5 mln musiało dojść do redukcji kosztów o ok. 25%. To oczywiście było takie założenie optymistyczne, ale ono umożliwiło przedstawienie komendantowi kompleksowego programu naprawczego, czyli reasumując – będzie uruchomiony system do czasu wejścia do Schengen, natomiast ewentualne trudności związane z negocjacjami, co do zamówienia uzupełniającego spoczywały na nim. W tej sytuacji to zostało spisane, jako taki program naprawczy i komendant B. przekazał to do akceptacji Komendantowi Głównemu. Prace nad stworzeniem takiego modelu trwały do 17 lipca 2007 r., czyli ok. miesiąca. Komendant Główny zaakceptował takie działania, jakie jest zawarte w piśmie na k. 841 w aktach sprawy. Tak długi okres jednego miesiąc wynika z tego, że oprócz takich cyklicznych dyskusji, co zrobić, musiałby być czas na przygotowywanie różnych wariantów technicznych, zgodnie z sugestiami komendanta, bo faktycznie komendant nie orientował się technicznie, ale przedstawiał pewną koncepcję działań, które musieli przełożyć na faktyczny opis systemu. Po uzyskaniu zgody Komendant Głównego, czyli 17 lipca od razu przystąpili do realizacji tego planu naprawczego. Dyrektor M. następnego dnia już wydał decyzję nr (...) , w której nakazał przygotowanie dokumentacji do zamówienia uzupełniającego. Zaznaczył, że dyrektor powołuje zespół, żeby przygotował dokumentację przetargową. Oskarżony wskazał, że inaczej przygotowuje się dokumentację do przetargu nieograniczonego a inaczej do zamówienia uzupełniającego, ponieważ dla zamówienia uzupełniającego nie bada się rynku a ten proces jest pracochłonny. Badanie rynku polega na tym, że zwraca się do losowo wybranych firm z prośbą o przedstawienie szacunkowych kosztów przedsięwzięcia oraz z pytaniem czy tego typu zamówienia firma jest w stanie zrealizować. Na podstawie tych badań dopiero można stwierdzić czy jest jakaś konkurencja na rynku czy nie. W zamówieniu uzupełniającym nie stawia się dodatkowych wymagań wykonawcy, bo wykonawca jest znany. Dlatego realizując te decyzje zespół wiedział, że ma być przygotowane zamówienie uzupełniające. Podniósł, że tu jest też istotne, że zgodnie z treścią decyzji dyr. M. dał 5 dni na realizację tego zadania, co jest oczywiście nierealne przy tak skomplikowanym systemie. Tak, że 19 lipca 2007 r., czyli dzień po podpisaniu tej decyzji kompletna dokumentacja tego zamówienia została przekazana do MSWiA celem weryfikacji. Takie przekazanie wynikało z polecenia komendanta, że kluczowe systemy mają być uzgadniane z departamentem infrastruktury teleinformatycznej MSWIA, takie pismo jest w aktach na k. 322. Z tego wynika, że w momencie wydania decyzji, dokumentacja przetargowa była już gotowa, ponieważ była potrzebna w celu podjęcia decyzji przez Komendanta Głównego SG. W tym samym czasie, czyli 19 lipca 2007 r. komendant B. poinformował Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o przyjętym programie naprawczym. Ze względu na to, że postęp pracy nad budową sytemu SG, był kluczowy dla państwa w związku z wejściem do Schengen to Minister nakazał pełne informowanie go o postępach prac, to jest w piśmie na k. 1290. Następnie w poniedziałek 23 lipca 2007 r. do zespołu zamówień publicznych został złożony wniosek nr 17 na realizację zamówienia uzupełniającego. Taki wniosek jest przygotowany przez komórkę Biura Łączności, czyli przez wydział Biura Łączności ekonomiczno - organizacyjny odpowiedzialny za obsługę biura. Wniosek jest sformalizowany, zaewidencjonowany w specjalnym rejestrze i opatrzony numerem. Takich wniosków było kilkaset rocznie. Procedura sporządzania wniosków wyglądała w ten sposób, że jeden z pracowników tego wydziału uzyskiwał informację o zakresie zamówienia, pobierał ją z protokołu stanowiącego wynik realizacji decyzji, czyli po prostu brał część informacji z tego protokołu i wpisywał go w formularz tego wniosku, następnie naczelnik wydziału ekonomiczno - organizacyjnego, uzgadniał osoby, które będą członkami komisji i taki wniosek był w poczcie przekazany do podpisu dyrektorowi. W tym konkretnym wniosku on był wskazany do komisji, ponieważ było ogólnie wiadomym, że będzie to zamówienie uzupełniające i że będą negocjacje. Oczywiście dyrektorzy, czyli zastępcy nie brali udziału w przetargach nieograniczonych, ze względu na skale tych zamówień, byłoby to technicznie niemożliwe. Natomiast, jeżeli planowane były negocjacje to wręcz przeciwnie, wskazywany był dyrektor lub zastępca a czasami nawet komendant, ponieważ podczas negocjacji wymagana była decyzyjność. Podkreślił, że taki wniosek podpisał, ponieważ prawdopodobnie dyrektor M. był nieobecny, a sprawa była niecierpiąca zwłoki, a on był pierwszym zastępcą i to on głównie zastępował dyrektora BŁiI i dziennie podpisywał kilkadziesiąt różnych dokumentów. Przykładowo jest wniosek nr 20 z k. 1963, który też podpisał w podobnym terminie, a także podpisał decyzję nr (...) , która jest w aktach na k. 1295, gdzie w imieniu dyrektora BŁiI KGSG powołał zespół do przygotowania dokumentacji i sam siebie wyznaczył do nadzoru. Były to decyzje niecierpiące zwłoki, dokumenty podpisywał jako kierownik komórki i wyznaczał pracowników biura do pracy. Nie uważa, że takie działanie było niezgodne z prawem. Podkreślił, że nie jest możliwa sytuacja, że sam zredagował, niepostrzeżenie wyznaczył się do komisji, prowadził negocjacje i podpisał umowę, dlatego że w całym procesie było zaangażowanych kilkadziesiąt osób i to, że będzie prowadził negocjacje do zamówienia nr 57 było wiadome już 17 lipca po podjęciu decyzji o wprowadzeniu programu naprawczego, dlatego że to on był autorem koncepcji sytemu teleinformatycznego i w tamtym czasie miał największe kompetencje. W zakresie całej specyfikacji zamówienia nr 57 przy znanej kwocie, jaka jest powszechnie dostępna, jako że jest to 20% udzielonego już zamówienia podstawowego, czyli około 21,5 mln, zakupiono urządzenia niezbędne do uruchomienia systemu w tym jeden router centralny, 220 telefonów niezbędnych do uruchomienia pilotażu, podzespoły do już funkcjonujących urządzeń oraz szafy i kable. Te urządzenia umożliwiały uruchomienie sytemu, ale nie gwarantowały niezawodności. Ograniczono do możliwego minimum gwarancję, czyli do roku, dlatego że usługodawcy nie świadczą gwarancji krótszych niż rok. Koszt rocznej gwarancji był znaczącą pozycją budżetową. Natomiast nie było w tym zagrożenia, bo system był na gwarancji, a w ciągu roku było wystarczająco dużo czasu, aby tę gwarancję przedłużyć i tak się w konsekwencji stało, później SG w ramach przetargu nieograniczonego przedłużyła gwarancję. Podniósł, że jak wcześniej wspomniał pozostała kwota, jaka była dostępna dla tego zamówienia była mniejsza niż faktyczne koszty usług, ponieważ one były dość dokładnie określone dla zamówienia nr 23/07, a faktycznie w zamówieniu nr 57/07 identyczny zakres usług był kupowany, dlatego przyjęto konieczność pojawienia się kompensacji na poziomie 4 mln, ponieważ w przeciwnym razie projekt byłby droższy niż dostępny budżet. Podniósł, że w aktach jest wniosek na zamówienie nr 23 na k. 1330, z którego wynika, że wartość usług uruchomienia sytemu była szacowana na kwotę 16,3 mln złotych. Analizując to matematycznie, urządzenia kupione wraz z gwarancją roczną w zamówieniu nr 57/07 kosztowały 9,6 mln, przy założeniu, że nie będzie żadnej redukcji kosztów. Uwzględniając wcześniej obliczone koszty tych usług dla zamówienia nr 23/07, projekt kosztowałby 26 mln i dlatego redukcja kosztów usług poprzez kompensacje pewnych prac zamówienia głównego i uzupełniającego była podstawowym elementem negocjacji. Zakładano, że przy podpisaniu umowy w takim kształcie dojdzie do oszczędności ok. 4 mln złotych, natomiast nie było mowy o jakichkolwiek stratach w tym momencie. Taka teoretyczna możliwość kompensacji pojawiła się stąd, że wcześniej podzielony system na części podrożał tj. koszty usług zostały zwiększone przez ten podział. Wskazał, że on nie miał wiedzy jak firma podejdzie do kwestii kompensacji i przygotowując się do negocjacji rozważał ten problem; rozważał możliwość też dalszych kompensacji i w tym celu zlecił przygotowanie wyciągu z kalkulacji uwzględniającego licencje sytemu telefonicznego, by była to pozycja nie krytyczna. Bo wcześniej zaplanowano zakupić te licencje przez oddziały, ale on chciał przygotować się do negocjacji i liczył na to, że może jeszcze jakąś część tych licencji kupi. Dlatego wskazał na licencje, ponieważ łatwo to było dzielić, ponieważ każdy punkt licencyjny kosztuje 100 zł, więc można było wielokrotność tych 100 zł negocjować. Natomiast do tabelki w kalkulacji została przesunięta cała pozycja licencji, czyli 57 tys. licencji, bo w tamtym czasie w ogóle nie wiedział, że to będzie miało jakieś znaczenie. W tym wniosku o zamówienie, przepisy wewnętrzne SG nie wymagały w ogóle umieszczania jakiejkolwiek kalkulacji. Przepisy mówiły, że należy podać kwotę przetargu i wskazać osobę, która tej kalkulacji dokonała. Biuro Łączności często zamieszczało taki bardzo ogólny wyciąg z kalkulacji na potrzeby poglądowe i ono nie miało żadnej wartości księgowej, dlatego że prawdziwa kalkulacja dla takiego sytemu miała wiele tysięcy pozycji – był to arkusz kalkulacyjny Excel, który uwzględniał wiele czynników cenotwórczych i nie było takiej potrzeby żeby taki arkusz do tego wniosku dołączyć. Ta kalkulacja nie interesowała zespołu zamówień publicznych. Ich interesowała, jaka jest wartość zamówienia a nie składniki tego zamówienia. Dlatego że po rozstrzygnięciu przetargu wiązała ich wartość ofert, która była już wtedy oficjalna, natomiast robocze kalkulacje były zbędne i nie stanowiły żadnej wartości. Oczywiście były te kalkulacje przechowywane, ponieważ były przydatne przy realizacji innych projektów i można się było nimi posiłkować. Natomiast nie stanowiły żadnej wartości księgowej. Zaznaczył, że osobiście brał udział w tworzeniu kalkulacji dla zamówienia nr 23/07 oraz 57/07, więc miał pełną wiedzę i gdyby miał intencje do tego, o co jest oskarżony, to by założył, że nie dojdzie do kompensacji, wpisałby wartość usług na poziomie 16,3 mln, za które faktycznie zapłacili 12,5 mln, następnie uzgodniłby nieformalnie z (...) żeby w ofercie wpisali wysokość usług 16,3 mln i wtedy można by było poszukiwać tutaj 4 mln strat i w takiej sytuacji biegły G. niemiałby zastrzeżeń i wszystko by się mu zgadzało. Było natomiast wręcz odwrotnie, bo wykonawca nie wiedział jak oni to mają w wewnętrznych dokumentach skalkulowane i przedstawił rozbieżną ofertę w stosunku do ich kalkulacji. Faktycznie doszło do takiej sytuacji, że była przygotowana kalkulacja, która zakładała 4 mln oszczędności, natomiast on polecił przygotowanie takiego zastawienia, które zachowało jeszcze większą oszczędność. Jego intencją było jakby dokonanie jeszcze większej oszczędności niż to było możliwe. Natomiast sam ten zapis we wniosku, wyciąg z kalkulacji, nie miał żadnej wartości i w żaden sposób go nie wiązał podczas negocjacji, bo sam go przygotował. Wiążąca była sytuacja podczas negocjacji i wynik tych negocjacji. Odnosząc się do samego wniosku nr 17 wskazał, że realizując polecenie komendanta z 17 lipca 2007 r.– 23 lipca 2007 r. przekazali wniosek nr 17 do zespołu zamówień. Wniosek został dopiero zaakceptowany 13 sierpnia 2007 r., czyli po 22 dniach. Dlaczego dyrektor F. czy pani R. czekały tyle czasu, skoro sytuacja była wyjątkowa, dramatyczna, napięta i brakowało czasu? Przyjmując tą tezę, która jest podnoszona, że nie było wiadomo czy jest zamówienie niegraniczone czy w innej formie, to po co by czekano z zatwierdzeniem tego wniosku aż 22 dni? Przecież takie zatwierdzenie nie wymagało żadnego czasu, a to zatwierdzenie powodowało powołanie komisji, która następnie miała określić ten tryb i hipotetycznie gdyby tak właśnie miało być to powołana komisja zaraz po zatwierdzeniu wniosku stwierdziłaby, że jest to zamówienie uzupełniające, to wtedy czekano by na podpisanie umowy z (...) – tej umowy podstawowej. A gdyby stwierdziła, że jednak trzeba zrobić przetarg nieograniczony to byłby prawie miesiąc czasu więcej na realizację zamówienia. Wskazał, że w jego ocenie jedynym powodem oczekiwania przez panią R. na zatwierdzenie tego wniosku był termin podpisania umowy podstawowej, ponieważ pani R. nie mogła podpisać wniosku o zamówienie uzupełniające dla nieistniejącej umowy podstawowej i tak właśnie się stało. Umowa podstawowa została podpisana 9 sierpnia 2007 r. (czwartek), a wniosek o to zamówienie uzupełniające został podpisany 13 sierpnia 2007 r. w poniedziałek. W tym czasie, czyli 25 lipca 2007 r. uruchomiono zamówienie na dostawę tej drugiej partii urządzeń, która się nie zmieściła w zamówieniu uzupełniającym, o której wcześniej wspomniał, na kwotę 10,5 mln. Było to działanie zgodnie z decyzją Komendanta Głównego SG z 17 lipca 2007 r. Dostawa tych urządzeń w przetargu niegraniczonym, jakby od samego początku była obarczona ogromnym ryzykiem niewykonania, ale Komendant Główny założył taki plan, że może się uda to zrealizować w terminie, bo to umożliwiało w ogóle podjęcie tych działań kompleksowych. Dla tej dostawy urządzeń, przyjęto wyjątkowo krótki czas dostawy do magazynu, rozstrzygnięto ten przetarg, podpisano umowę, jest to umowa nr (...) , ale wykonawca ze względu na ten nierealny termin nie wykonał tego zadania. To było bardzo prawdopodobne, że tak będzie i tak się stało. Oczywiście wykonawca zapłacił kary umowne, ale to nie rozwiązało problemu, że nie posiadali urządzeń. Wstępnie zaplanowano, że urządzenia zostaną dostarczone do końca 2007 roku, natomiast ich montaż będzie realizowany do 15 marca 2008 r., stanowiło to drugi etap realizacji zamówienia nr 57/07. Przyjęto w programie naprawczym założenie, że od 21 grudnia 2007 r. do 15 marca 2008 r., system będzie funkcjonował bez urządzeń zapasowych. Rodziło to ogromne ryzyka, ale te ryzyka jakby dotyczyły jego osobiście, bo to on odpowiadał za funkcjonowanie sytemu i nie miał tutaj pola manewru w dyskusji z Komendantem. Komendant skwitował to w ten sposób, że jakoś sobie na pewno poradzi. Natomiast w momencie gdyby doszło do jakiejś poważnej awarii, to wtedy Komendant stwierdziłby, że on się nie zna technicznie i całą winę zrzuciłby na niego. To, że firma nie dostarczyła tych urządzeń z umowy (...) w terminie spowodowało konieczność przesunięcia terminu realizacji etapu drugiego na 30 kwietnia 2008. Sporządzony został aneks nr (...) do zamówienia 57, który przedłużał termin realizacji. To było niezależne od SG, bo wynikało z opóźnienia dostawy urządzeń. W efekcie ten termin, kiedy system nie posiadał urządzeń zapasowych wydłużył się o 1,5 miesiąca. Oczywiście funkcjonował, a SG odprawiała ludzi w ramach sytemu (...) , natomiast w sytuacji jakiejś poważniejszej awarii byłaby to po prostu katastrofa. Na szczęście w tym okresie nie było jakiś poważniejszych awarii. Po 30 kwietnia zostały uruchomione te urządzenia zapasowe i w tym momencie system działał już stabilnie i płynnie. Odnosząc się do zamówienia nr 28/07 – trzeciego komponentu planowanej platformy teleinformatycznej SG, wskazał, że 31 lipca 2007 r. Urząd Zamówień Publicznych zatwierdził kontrolę zamówienia 28/07 i wyraził zgodę na podpisanie umowy z (...) SA . Co istotne (...) S.A. jako jedyna złożyła ofertę. (...) S.A. wynosiła 82 mln zł, natomiast SG zaplanowała na to zadanie prawie 120 mln, czyli o 40 mln (...) złożyła tańszą ofertę. W momencie rozstrzygnięcia gdy się zorientowała, że jako jedyna złożyła ofertę i tak dużo tańszą, stwierdziła że nie podpisze tej umowy. Wykonawca ma prawo odstąpienia od umowy tracąc wadium, które tutaj wynosiło 1 mln złotych. W tym monecie komendant B. interweniował wszędzie gdzie mógł, bo chodziło o łącza do sytemu (...) . Komendant wystosowywał różne pisma do urzędu telekomunikacji elektronicznej, także do prezesa UZP, w aktach są załączone te pisma na. k. 1174 – 1180. Także były prowadzone rozmowy na wysokich szczeblach min. w Ministerstwie Skarbu. Próbowano wywrzeć perswazję na (...) S.A. , ponieważ ona oficjalnie twierdziła, że nie podpisze tej umowy. Przetarg był rozstrzygnięty 31 lipca 2007 r., tj. można już było tego dnia podpisać umowę. (...) S.A. w końcu po naciskach podpisała tę umowę dopiero 15 października 2007 r., tj. w ostatnim dniu, kiedy mogła podpisać, bo po tym dniu przetarg byłby unieważniony. Takie działanie (...) S.A. spowodowało to, że rozjechał się jeszcze bardziej harmonogram realizacji jednoczesnej tych 3 projektów i dlatego SG musiała podpisać z (...) umowę nr (...) z wolnej ręki na półroczne usługi telekomunikacyjne, które niwelowały te rozbieżności terminów. Zaznaczył, że brak wiedzy po stronie (...) o planowanym budżecie SG na usługi planowane w zamówieniu nr 28 świadczy o pełnej szczelności sytemu zamówień publicznych SG w tamtym okresie. W przeciwnym razie (...) SA z powodzeniem mogłaby złożyć ofertę o 40 mln droższą i taka umowa zgodnie z prawem zostałaby podpisana. Podobnie gdyby on miał złe intencje, o jakie jest oskarżony, mógłby poinformować (...) SA o tym budżecie, bo sam ten budżet określił na etapie przygotowań projektowych, a stało się inaczej. SG niepotrzebnie nie wydatkowała 40 mln złotych. Dopiero 10 sierpnia, czyli po 25 dniach od zatwierdzenia tej koncepcji naprawczej, komendant B. podpisał notatkę wyrażającą zgodę na wszczęcie tego zamówienia nr 57, notatka jest w aktach sprawy na k. 308. Komendant B. miał świadomość braku czasu, dlaczego więc zwlekał prawie miesiąc z tą zgodą? Było bardzo mało czasu, a nie podpisał prostej notatki? Wskazał, że wynikało to stąd, że Komendant czekał na podpisanie umowy głównej z (...) i nie mógł zatwierdzić notatki na zamówienie uzupełniające do nieistniejącej umowy. Treść tej notatki jest nieskomplikowana, dotyczy zagadnień finansowych i organizacyjnych, a nie technicznych, dlatego takiej notatki nie sporządza dyrektor lub jego zastępca, tylko referent wydziału obsługowego. W biurze pracowało ponad 200 osób, więc jest nieprawdopodobne, żeby dyrektor pisał jakieś takie proste notatki. Ta notatka nie zawierała żadnych zapisów technicznych i była w pełni zrozumiała przez komendanta B. , tym bardziej przez dyrektora M. . Wskazał, że właśnie dlatego on nie zredagował tej notatki, ponieważ jest to nieprawdopodobne. Wskazał, że chce też odnieść się do kluczowej kwestii organizacji całego tego procesu zamówień. Ustawa prawo zamówień publicznych wskazuje, że zamawiający powołuje komisję do przeprowadzenia zamówienia publicznego. Teraz są 2 warianty działania zamawiającego, albo jest tak, że zamawiający powołuje komisję ekspercką, która przygotowuje wszystkie elementy tego zamówienia, czyli od początku zbiera potrzeby tego zamawiającego, określa parametry zamówienia, w przypadku skomplikowanych systemów - przedstawia koncepcję funkcjonalną, następnie przeprowadza analizę ryzku i na podstawie tych informacji określa tryb zamówienia, o ile wie, co chce kupić i został zbadany rynek oraz wie, w jakim trybie można to kupić. W zależności od wyboru trybu, czy to będzie przetarg nieograniczony czy z wolnej ręki przechodzi do następnego etapu prac, czyli sporządza dokładną kalkulację, określa istotne warunki umowy i jeżeli jest to przetarg nieograniczony to określa wymagania podmiotowe dla oferentów, a także kryteria wyboru najlepszej oferty. Następnie albo ogłasza przetarg albo zaprasza do negocjacji. Po rozstrzygnięciu wyłania wykonawcę i przedstawia zamawiającemu do podpisu. Ten cały proces jest czasochłonny i to jest taki idealny schemat jak to powinno być realizowane. Niektóre instytucje publiczne w ramach swoich struktur organizacyjnych posiadają takie dedykowane komórki, które się nazywają np. biuro projektów, które jest powoływane albo na stałe albo na czas budowy konkretnego przedsięwzięcia. Takie działania zamawiającego wymagają po jego stronie zaangażowania dodatkowych osób i to jest proces kosztowny i dlatego w większości przypadków, jest realizowany inny model realizacji zamówień i to ma miejsce w SG od 2007. Ten model zakłada, że wszystkich prac związanych z przygotowaniem, analizą rynku, kalkulacją, wyborem trybu, dokonuje biuro merytoryczne, jako dodatkowe zadanie. Biuro merytoryczne jest powołane do eksploatacji i to robi dodatkowo. Następnie jak już ma wszystkie przygotowane dokumenty, a ten tryb prac trwa nawet kilka miesięcy, przekazuje do wyspecjalizowanej komórki zamówień publicznych, której zadaniem jest wyłącznie samo rozstrzygnięcie przetargu. To oznacza, że powoływana jest komisja, która nie musi być złożona z wysokiej klasy ekspertów, która posiada ogólną wiedzę na temat przedmiotu zamówienia, ponieważ ta wiedza wystarczy do oceny ofert przy wcześniej już wyznaczonych kryteriach tych ofert. Tak samo to działało w przypadku zamówienia numer 57. Tutaj tak jak wcześniej wspominał - dyrektor K. F. , tak tworzyła przepisy dotyczące zamówień żeby zrzucać z siebie jak najwięcej odpowiedzialności, ale jednocześnie utrzymywać potrzebę rozbudowanego zespołu, bo to są funkcjonariusze, którzy mają pracę, pensję i to kosztuje. Stąd formułowanie jakiś wniosków o zatwierdzenie trybu, które nie wynikają z przepisów zamówień publicznych, powoływanie pełnomocników na różne okoliczności, zatwierdzanie trybów kontrolnych, by po prostu tamta struktura była bardzo rozbudowana. Na przykład zgodnie z tymi regulacjami Biuro Łączności miało przekazać kompletną dokumentację zamówienia tworzoną kilka miesięcy, a następnie dyrektor F. powoływała komisję, która miałaby w kilka dni przeanalizować skomplikowaną materię techniczną, zbadać rynek a później na podstawie tych informacji zaproponować tryb zamówienia. Jego zdaniem to jest nielogiczne, ponieważ członkowie komisji nie byli w stanie w kilka dni tego zrealizować, ponieważ wskazanie akurat trybu, było możliwe dopiero po dogłębnej analizie rynku przy pełnej znajomości przedmiotu zamówienia. Takie zadanie mogli zrealizować tylko autorzy opisu przedmiot zamówienia ( (...) ), przy udziale dyrekcji bądź komendanta. Dlatego wskazywanie w wytycznych propozycji trybu zamówienia na etapie prac komisji było czystą formalnością, gdyż tryb został już określony w biurze merytorycznym, na etapie badania rynku, a przekazana dokumentacja do zespołu zamówień, odzwierciedlała przyjęty tryb. Innym takim przykładem może być to, że według wytycznych, komisja udziela odpowiedzi oferentom natomiast faktycznie dyrektor F. przekazywała do Biura Łączności kopię pytań z prośbą o udzielenie odpowiedzi, a następnie te odpowiedzi przepisywała i za swoim podpisem przekazywała oferentom. Podniósł, że dyrektor F. wraz z wnioskiem otrzymała komplet dokumentacji z Biura Łączności z informacją, że będzie to zamówienie uzupełniające. Do komisji został powołany Zastępca Dyrektora biura merytorycznego, co ewidentnie oznaczało, że to nie będzie przetarg nieograniczony i że będą negocjacje. Komisja została powołana w tym samym dniu, co został zatwierdzony wniosek, czyli 13 sierpnia 2007 r., co świadczy o tym, że była jednak presja czasu, natomiast wcześniej zamówienia czekały na podpisanie umowy. Pierwsze spotkanie komisji odbyło się 17 sierpnia 2007 r., czyli teoretycznie w tym momencie komisja przystąpiła do analizy zagadnienia, ale już po 3 dniach, czyli 20 sierpnia 2007 r. komisja dokonała kolejnej analizy, zbadała rynek i zaproponowała tryb zamówienia. On sam będąc autorem skomplikowanych systemów nie byłby w stanie zrobić tego w ciągu 3 dni. Realizując literalnie te wytyczne stworzone przez panią F. , komisja musiała sporządzić taki wniosek i wskazać ten tryb. To nie oznacza, że ten wniosek był zły lub nieprawdziwy, zawarte w nim informacje są prawdziwe i odzwierciedlają stan faktyczny. Wniosek wskazywał na okoliczności zastosowania trybu zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt. 7 ustawy prawo zamówień publicznych , ponieważ przedmiotem zamówienia nr 57 były typowe urządzenia, a odpowiednio zaprogramowane w środowisku stworzonym w ramach zamówienia podstawowego. Urządzenie inaczej skonfigurowane posiada inne parametry techniczne. Nabycie inaczej skonfigurowanych urządzeń, czyli rzeczy w rozumieniu ustawy, mogłoby spowodować wystąpienie nieproporcjonalnie dużych trudności technicznych w użytkowaniu i dozorze, także mogło spowodować niekompatybilność. Takie właśnie niebezpieczeństwo szczególnie nabiera mocy w odniesieniu do infrastru

[... tekst skrócony ...]