VIII K 168/18

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa
SAOSKarnewykonanie karWysokaokręgowy
kara łącznawyrok łącznykodeks karnyprzepisy intertemporalnezasada względności ustawyzbieg realnyresocjalizacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok łączny, łącząc kary pozbawienia wolności i grzywny orzeczone w wielu wcześniejszych postępowaniach, uwzględniając zmiany przepisów i stosując zasadę względności ustawy.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę o wydanie wyroku łącznego wobec skazanego M. B., który był już wcześniej objęty dwoma wyrokami łącznymi. Celem było połączenie kolejnych kar jednostkowych i łącznych, które pozostały w zbiegu realnym z czynami objętymi poprzednimi wyrokami. Sąd szczegółowo analizował przepisy intertemporalne dotyczące łączenia kar w kontekście zmian w kodeksie karnym, stosując zasadę względności ustawy na korzyść skazanego. Ostatecznie wymierzono kary łączne pozbawienia wolności i grzywny, zaliczając okresy odbywania kar i umarzając postępowanie w pozostałym zakresie.

Przedmiotem postępowania był wniosek o wydanie wyroku łącznego wobec skazanego M. B., który był już wcześniej objęty dwoma wyrokami łącznymi. Sąd Okręgowy w Warszawie, działając na podstawie art. 575 § 1 kpk, stwierdził potrzebę wydania nowego wyroku łącznego, ponieważ po uprawomocnieniu się poprzednich wyroków łącznych (VIII K 168/18 i XVIII K 218/21) zapadły lub uprawomocniły się kolejne wyroki skazujące, które pozostawały w zbiegu realnym z czynami objętymi wcześniejszymi rozstrzygnięciami. Sąd szczegółowo omówił ewolucję przepisów dotyczących kary łącznej, w tym zmiany z 1 lipca 2015 r. i 24 czerwca 2020 r., oraz analizę przepisów intertemporalnych zawartych w art. 81 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. Podkreślono, że przepisy te nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 kk, co oznacza konieczność stosowania ustawy względniejszej dla skazanego. Ponieważ wszystkie przestępstwa zostały popełnione przed 1 lipca 2015 r., sąd zastosował przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, co było najkorzystniejsze dla skazanego, umożliwiając połączenie wszystkich kar. Sąd zastosował zasadę asperacji (mieszaną) przy wymiarze kary łącznej pozbawienia wolności i grzywny, uwzględniając stopień związku podmiotowego, przedmiotowego i czasowego między przestępstwami. Analizowano również opinię o skazanym, jego zachowanie w zakładzie karnym oraz perspektywy resocjalizacji. Wymierzono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności za pierwszy zbieg realny i 15 lat pozbawienia wolności oraz 540 stawek dziennych grzywny (po 30 zł) za drugi zbieg. Zalecono zaliczenie okresów odbywania kar na poczet kar łącznych, określając początek odbywania kary 15 lat pozbawienia wolności na 25 września 2019 r. Postępowanie umorzono w zakresie, który nie został objęty wyrokiem łącznym, a skazanego zwolniono z kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy intertemporalne, w tym art. 4 § 1 kk, aby wybrać ustawę względniejszą dla skazanego, nawet jeśli część kar została orzeczona przed lub po zmianach przepisów.

Uzasadnienie

Sąd analizuje zmiany w przepisach dotyczących kary łącznej i przepisy intertemporalne, wskazując, że art. 4 § 1 kk nadal ma zastosowanie, co pozwala na wybór najkorzystniejszej dla skazanego ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyrok łączny

Strona wygrywająca

skazany M. B.

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Stosuje się ustawę względniejszą dla sprawcy, również w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, nawet w przypadku zmian przepisów intertemporalnych.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Zasady łączenia kar za przestępstwa popełnione przed wydaniem pierwszego wyroku.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Granice kary łącznej pozbawienia wolności (w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r. - do 15 lat).

k.p.k. art. 575 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrata mocy poprzedniego wyroku łącznego z chwilą uprawomocnienia się nowego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

Zaliczenie okresów odbywania kar na poczet kary łącznej.

k.p.k. art. 576 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Odrębne wykonanie rozstrzygnięć nieobjętych wyrokiem łącznym.

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

u.p.n.

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przestępstwa penalizowane w tej ustawie były przedmiotem jednego ze zbiegów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność stosowania ustawy względniejszej dla skazanego na podstawie art. 4 § 1 kk w kontekście zmian przepisów intertemporalnych. Zastosowanie zasady asperacji przy wymiarze kary łącznej, uwzględniając całokształt okoliczności. Zaliczenie okresów odbywania kar na poczet kar łącznych.

Godne uwagi sformułowania

z chwilą jego uprawomocnienia się poprzedni wyrok łączny traci moc przepisy art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z 2020 r. nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 kk ustawa względniejsza dla skazanego z perspektywy wydania wyroku łącznego i wymierzenia w nim kary łącznej zasada asperacji (zasada mieszana) wymogi prewencji indywidualnej i generalnej przemawiają by wymiar kary łącznej uzależniać od oceny nasilenia związku przedmiotowego, podmiotowego i czasowego spajającego konkretne przestępstwa

Skład orzekający

Piotr Maksymowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących kary łącznej, zasady stosowania ustawy względniejszej (art. 4 § 1 kk) w kontekście zmian legislacyjnych, oraz metodyka wymiaru kary łącznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnych wyroków łącznych i złożonych zmian przepisów. Analiza przepisów intertemporalnych może być pomocna w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej problematyki łączenia kar w kontekście wielokrotnych wyroków i zmian przepisów, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego. Analiza przepisów intertemporalnych i zasady względności ustawy jest bardzo wartościowa.

Jak połączyć kary, gdy przepisy się zmieniają? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady wyroku łącznego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UWŁ sygnatura akt skazany XII 1 K 285/25 M. B. Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, można wypełnić części 3-8 formularza 1.USTALENIE FAKTÓW 0.1. Wyroki wydane wobec skazanego Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny Data wyroku albo wyroku łącznego Sygnatura akt sprawy 1. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie 10.02.2009r. III K 1027/07 (k. 91-92) 2. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie 21.10.2009r. III K 203/09 (k. 94-96) 3. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie 21.01.2011r. III K 1343/10 (k. 100) 4. Sąd Okręgowy w Warszawie 4.03.2016r. XVIII K 297/11 (k. 38-70) 5. Sąd Rejonowy w Pruszkowie 22.09.2017r. II K 712/16 (k. 119-120) 6. Sąd Okręgowy w Warszawie 3.02.2017r. XII K 233/12 (k. 102-118) 7. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie 20.05.2021r. IV K 595/19 (k. 86-87) 8. Sąd Rejonowy w Wołominie 17.04.2024r. V K 1104/23 (k. 143-144) 9. Sąd Okręgowy w Warszawie 10.11.2017r. VIII K 235/15 (k. 174-181) A. Sąd Okręgowy w Warszawie ( wyrok łączny ) 8.11.2018r. VIII K 168/18 (k. 33-35) B. Sąd Okręgowy Warszawie ( wyrok łączny ) 28.01.2022r. XVIII K 218/21 (k. 29-31) 0.1.1.2. Inne fakty 1.2.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. dotychczasowa karalność skazanego odpisy wyroków w sprawach wskazanych w punkcie 1.1. oraz informacja o karalności wskazano powyżej oraz 12-16 i 125-129 2. przebieg postępowań wykonawczych odpisy pos­tanowień z toku postępowań 93, 97-98, 99, 101, 121 3 okresy odbywania kar wydruki sys­temu Noe-Sad / informacja CZSW 24-25 4. zachowanie skazanego w czasie odbywania kar opinia o skazanym 71-72 1.2.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- --- --- --- 1.Ocena Dowodów 0.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1., 2. odpisy wyroków oraz postanowień dokumenty sporządzone przez uprawnione organy we właściwej formie 3. informacja CZSW miarodajna informacja o okresach pozbawienia wolności skaza­nego i o tym, kiedy które kary były wykonywane 4. opinia o skazanym sporządzona przez organ uprawniony; przedstawia tak pozytyw­ne, jak i negatywne zachowania skazanego w jednostce peniten­cjarnej ( szerzej o opinii w sekcji dotyczącej wymiaru kary ) 0.1.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów 0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --- --- --- 1.PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy Kary lub środki karne podlegające łączeniu pierwszy zbieg realny – kary pozbawienia wolności ( punkt 3. wyroku ) [ 1. ] [ 1. ] Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie 10.02.2009r. III K 1027/07 kara 1 roku pozbawienia wolności [ 2.a)-b) ] [ 2.a)-b) ] Sąd Rejonowy dla Warszawy Żoliborza w Warszawie 21.10.2009r. III K 940/21 kary jednostkowe: a) 
        6 miesięcy pozbawienia wolności, b) 
        6 miesięcy pozbawienia wolności [ 6.c) ] [ 6.c) ] Sąd Okręgowy w Warszawie 3.02.2017r. XII K 233/12 kara jednostkowa 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności drugi zbieg realny – kara ograniczenia wolności i kary pozbawienia wolności ( punkt 5. wyroku ) [ 3 ] [ 3. ] Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie 21.01.2011r. III K 1343/10 kara 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wyko­nywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społecz­ne w wymiarze 30 godzin miesięcznie [ 4.a)-h) ] [ 4.a)-h) ] Sąd Okręgowy w Warszawie 4.03.2016r. XVIII K 297/11 kary jednostkowe: a) 2 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności, b) 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, c) 1 rok pozbawienia wolności, d) 1 rok i 9 miesięcy pozbawienia wolności, e) 6 miesięcy pozbawienia wolności, f) 1 rok i 3 miesiące pozbawienia wolności, g) 1 rok pozbawienia wolności, h) 1 rok i 9 miesięcy pozbawienia wolności [ 5. ] [ 5. ] Sąd Rejonowy w Pruszkowie 21.01.2011r. II K 712/16 kara 5 miesięcy pozbawienia wolności [ 6.a)-b) ] [ 6.a)-b) ] Sąd Okręgowy w Warszawie 3.02.2017r. XII K 233/12 kary jednostkowe: a) 2 lat pozbawienia wolności, b) 3 lat pozbawienia wolności [ 7. ] [ 7. ] Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie 20.05.2021r. IV K 595/19 kara 3 lat pozbawienia wolności [ 8. ] [ 8. ] Sąd Rejonowy w Wołominie 17.05.2024r. V K 1104/23 kara 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności [ 9.a)-c) ] [ 9.a)-c) ] Sąd Okręgowy w Warszawie 10.11.2017r. VIII K 235/15 kary jednostkowe: a) 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, b) 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, c) 3 lat pozbawienia wolności drugi zbieg realny – kary grzywny ( punkt 8. wyroku ) [ 4.c)-d), h) ] [ 4.c)-d), h) ] Sąd Okręgowy w Warszawie 4.03.2016r. XVIII K 297/11 kary jednostkowe: c) 50 stawek dziennych grzywny, d) 100 stawek dziennych grzywny, h) 100 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 40,00 złotych [ 6.a)-b) ] [ 6.a)-b) ] Sąd Okręgowy w Warszawie 3.02.2017r. XII K 233/12 kary jednostkowe: a) 100 stawek dziennych grzywny, b) 150 stawek dziennych grzywny, z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 30,00 złotych [ 8. ] [ 8. ] Sąd Rejonowy w Wołominie 17.05.2024r. V K 1104/23 100 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 15,00 zł [ 9.a)-c) ] [ 9.a)-c) ] Sąd Okręgowy w Warszawie 10.11.2017r. VIII K 235/15 kary jednostkowe: a) 200 stawek dziennych grzywny, b) 200 stawek dziennych grzywny, c) 50 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 50,00 złotych Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej Wobec skazanego M. B. , na skutek dokonanej w trybie art. 12b kkw sygnalizacji Dyrektora Zakładu Karnego w P. wszczęto postępowanie o wydanie wyroku łącznego. Na wstępie, celem uporządkowania należało wskazać, iż wobec skazanego w przeszłości wy­dawane już były wyroki łączne:  przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie VIII K 168/18 [ A. ],  i przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie XVIII K 218/21 [ B. ]. Zgodnie z art. 575 § 1 kpk : jeżeli po wydaniu wyroku łącznego zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego, z chwilą jego uprawomocnienia się poprzedni wyrok łączny traci moc . Potrzeba wydania nowego wyroku łącznego zachodzi zazwyczaj na skutek późniejszego skazania za przes­tępstwo pozostające w zbiegu realnym z przestępstwami, za które uprzednio wymierzono kary wy­rokami jednostkowymi i które zostały objęte wcześniej wydanym wyrokiem łącznym. Taka właśnie sytuacja dotyczy skazanego M. B. , którego sytuacja została uregu­lowana ostatnio wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie XVIII K 218/21 [ B. ]. Połączono nim, stosując przepisy obowiązujące pomiędzy dniem 1 lipca 2015r. a dniem 23 czerwca 2020r. podlegające wykonaniu :  karę łączną 10 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności wymierzoną wyrokiem łącznym wydanym w sprawie VIII K 168/18 [ A. ]  oraz karę jednostkową 3 lat pozbawienia wolności wymierzoną wyrokiem wydanym w sprawie IV K 595/19 [ 7. ]. Skazanemu została wymierzona kara łączna 12 lat pozbawienia wolności. Po dniu 28 stycznia 2022r. wobec skazanego wydane zostały, względnie uprawomocniły się wyroki:  Sądu Rejonowego w Wołominie w sprawie V K 1104/23 [ 8. ]  Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie VIII K 235/15 [ 9. ]. Wyrokami tymi M. B. został skazany za przestępstwa pozostające w zbiegu realnym z czynami, za które wcześniej został osądzono. Tym samym zaistniały przesłanki do wydania kolejnego wyroku łącznego oraz stwierdzenia ( punkt 1. uzasadnianego wyroku ), że z chwilą jego uprawomocnienia utracą moc:  wyrok łączny Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 listopada 2018r. (sygn. akt VIII K 168/18 ) [ A. ],  wyrok łączny Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022r. (sygn. akt XVIII K 218/21 ) [ B. ]. Na przestrzeni ostatnich lat dochodziło do zmian przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej w wyroku łącznym. Z dniem 1 lipca 2015r. odstąpiono od konstrukcji zbiegu przestępstw zastępując ją konstrukcją zbiegu kar podlegających wykonaniu. Z dniem 24 czer­wca 2020r. nastąpiła kolejna zmiana przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej. Zasadniczo nastąpił powrót do obowiązującej przed dniem 1 lipca 2015r. konstrukcji zbiegu przestępstw . Ustawodawca dokonując nowelizacji wprowadził przepis intertemporalny. Zawiera go art. 81 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzie­lanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...) 19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...) 19 (Dz. U. z 2020r., poz. 1086). Ustęp 1 . stanowi, że przepisy rozdziału IX kodeksu karnego (czyli art. 85 i n .) w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020r. stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei z ustępu 2 . wynika, że przepisy znowelizowane stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie ustawy. Zarazem jednak przywołany przepis, podobnie – jak w przypadku wcześniejszej nowelizacji (to jest od dnia 1 lipca 2015r.) – art. 19 ust. 1 Ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie us­tawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 396) nie wyelimino­wały stosowania art. 4 § 1 kk , co już jednoznacznie przesądzono w orzecznictwie. Dlatego jedynie tytułem przykładu przywołać należy tezę postanowienie Sądu Najwyższego wydanego dnia 13 października 2021r. (I KZP 2/21, OSNK 2021/11-12/44), że przepisy art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kre­dytów bankowych… nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 kk w sytuacji, gdy tylko jedna z kar, których połączenie sąd rozważa w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego, została prawo­mocnie orzeczona do dnia 23 czerwca 2020r. albo po tej dacie. Z kolei w postanowieniu z dnia 20 marca 2024r. (IV KK 61/24, Lex nr 3696182) Sąd Najwyższy wskazał, że choć przepisy art. 81 Tarczy 4.0 mają w stosunku do art. 4 § 1 kk charakter przepisów wyjątkowych, to jednak nie odnoszą się do kwestii łączenia kar prawomocnie orzeczonych do dnia 23 czerwca 2020r. z karami prawomocnie orzeczonymi po tej dacie. Wyjątkowy charakter regulacji art. 81 Tarczy 4.0 nakazuje ich wąską inter­pretację. Innymi słowy wprowadzone tam wyjątki od zasady określonej w art. 4 § 1 kk , nie podlegają wykładni rozszerzającej, rozciągającej zakres zastosowania na przy­padki, które nie zostały tam wyraźnie opisane. W konsekwencji przepisy art. 81 ust. 1 i 2 Tarczy 4.0 nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 kk w sytuacji, gdy tylko jedna z kar, których połączenie sąd rozważa w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego, została prawomocnie orzeczona do dnia 23 czerwca 2020r. albo po tej dacie. M. B. wszystkich przestępstw, za które został dotychczas skazany dopuścił się przed dniem 1 lipca 2015r. Część wyroków (pozycje [ 1. ], [ 2. ] i [ 3. ]) została wydana oraz up­rawomocniła się przed tą datą. Kolejne wydano w okresie obowiązywania tzw. konstrukcji zbiegu kar podlegających wykonaniu i w tym też okresie uzyskały one walor prawomocności (pozycje [ 4. ], [ 5. ] i [ 6. ]). I wreszcie ostatnie (pozycje [ 7. ], [ 8. ] i [ 9. ]) uprawomocniły się w cza­sie obowiązywania aktualnej regulacji. Powyższe obligowało Sąd do poszukiwania, po myśli art. 4 § 1 kk ustawy względniejszej dla skazanego z perspektywy wydania wyroku łącznego i wymierzenia w nim kary łącznej. Tu warto przywołać nadal aktualny pogląd, że wyrok łączny jest instytucją karnoprocesową, której zadaniem jest realizacja prawa karnego materialnego w zakresie kary łącznej wobec osoby prawo­mocnie skazanej wyrokami różnych sądów na kary tego samego rodzaju lub inne podlegające łączeniu. Istota tego wyroku sprowadza zaś skazania za przestępstwa objęte rożnymi wyrokami do takiej sytuacji, jaka miałaby miejsce gdyby wszystkie popełnione przez sprawcę i pozostające w zbiegu real­nym przestępstwa były ujawnione i następnie objęte jednym postępowaniem i tym samym zachodziły warunki do orzekania w wyroku skazującym kary łącznej (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14.12.2006r., II AKa 150/06, Lex nr 283399). Zastosowanie zatem znalazły przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015r. i Sąd Okręgowy wydał wyrok łączny stosując konstrukcję zbiegu przestępstw. Były to przepisy najkorzystniejsze dla skazanego, ponieważ umożliwiały połączenie – w ramach dwóch zbie­gów realnych – wszystkich wymierzonych mu dotychczas kar. Po wtóre, przed dniem 1 lipca 2015r. górna granica kary łącznej pozbawienia wolności wyznaczona była na poziomie 15 lat, gdy po tej dacie podwyższona została do 20 lat pozbawienia wolności, zaś aktualnie określona jest na pułapie 30 lat pozbawienia wolności ( art. 86 § 1 kk ). W przypadku skazanego M. B. ma to istotne zna­czenie, skoro suma kar jednostkowych poz­bawienia wolności w ramach drugiego zbiegu przekraczała 30 lat. Stosując prawidłowo art. 4 § 1 kk w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, sąd winien rozważyć względność ustaw przy porównaniu stanu normatywnego z daty orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stanu normatywnego z czasu popełnienia każdego z przestępstw wchodzących w skład zbiegu (SN w wyroku z dnia 17.07.2014r., V KK 211/14, Lex nr 1483588 oraz w wyroku z dnia 25.06.2014r., II KK 139/14, Lex nr 1480321). Stosownie do brzmienia (przed dniem 1 lipca 2025r.) art. 85 kk : jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa . Art. 86 § 1 kk (redakcja przed dniem 1 lipca 2015r.) stanowił, że Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności; karę ograniczenia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Kara łączna grzywny określonej w art. 71 § 1 nie może przekraczać 270 stawek dziennych - jeżeli jest ona związana z zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności oraz nie może przekraczać 135 stawek dziennych - jeżeli jest ona związana z zawieszeniem wykonania kary ograniczenia wolności. Granicę pierwszego zbiegu realnego wyznacza dzień 10 lutego 2009r. [ 1. ]. Zbieg stanowiły czyny, za które M. B. został skazany wyrokami:  [ 1. ] Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z dnia 10 lutego 2009r. (sygn. akt III K 1027/07 );  [ 2. ] Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 21 października 2009r. (sygn. akt III K 203/09 );  [ 6. ] Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 lutego 2017r. (sygn. akt XII K 233/12 ) w zakresie jednego z czynów . Przestępstwa, których dotyczą przywołane wyroki zostały popełnione – odpowiednio – dnia 22 kwietnia 2007r. [ 1. ], dnia 4 lipca 2008r. [ 2.a)-b) ] i dnia 14 listopada 2008r. [ 6.c) ], czyli przed dniem 10 lutego 2009r. (data wydania wyroku w sprawie III K 1027/07 [ 1. ]). Za każdy z czynów wymierzono kary pozbawienia wolności, czyli kary tego samego rodzaju. Połączenie kar jednostkowych poprzedzono rozwiązaniem orzeczenia o karze łącznej pozba­wienia wolności zawartego w punkcie XI. wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 21 października 2009r. (sygn. akt III K 203/09 ) [ 2. ] ( punkt 2.a) wyroku łącznego ). Drugi zbieg realny tworzyły wszystkie inne przestępstwa popełnione przez M. B. po dniu 10 lutego 2009r. , za które został ona skazany wyrokami wydanymi w sprawach:  [ 3. ] Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011r. (sygn. akt III K 1343/10 );  [ 4. ] Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 marca 2016r. (sygn. akt XVIII K 297/11 );  [ 5. ] Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 22 września 2017r. (sygn. akt II K 712/16 );  [ 6. ] Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 lutego 2017r. (sygn. akt XII K 233/12 ) w zakresie dwóch pozostałych czynów ;  [ 7. ] Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z dnia 20 maja 2021r. (sygn. akt IV K 595/19 );  [ 8. ] Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 17 kwietnia 2024r. (sygn. akt V K 1104/23 );  [ 9. ] Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017r. (sygn. akt VIII K 235/15 ). Przestępstw tych M. B. dopuścił się po dniu 10 lutego 2009r., ale przed dniem 21 stycznia 2011r. (wydanie wyroku w sprawie III K 1343/10 [ 3. ]). Za przypisane przestępstwa został on skazany na karę ograniczenia wolności [3.] oraz kary pozbawienia wolności, czyli kary podlegające łączeniu. W odniesieniu do kary ograniczenia wolności nie miały zastosowa­nia obostrzenia będące konsekwencją wyroku Trybunały Konstytucyjnego z dnia 11 czerw­ca 2019r. (sygn. akt P 20/17, Dz. U, z 2019r, poz. 1135), gdyż skazany w przeszłości uchylał się od wykonania tej kary, co skutkowało orzeczeniem kary zastępczej pozbawienia wolności. Łącząc kary wymierzone za przestępstwa tworzące drugi zbieg wymierzono:  karę łączną pozbawienia wolności ( punkt 5. wyroku ),  oraz karę łączną grzywny ( punkt 8. wyroku ). Połączenie kar jednostkowych poprzedzono rozwiązaniem odpowiednich orzeczeń o karze łącznej pozbawienia wolności i karze łącznej grzywny ( punkt 2.b)-d) wyroku łącznego ). Postępowanie należało umorzyć w zakresie połączenia m. in. środka karnego zakazu prowa­dzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wymierzonego skazanemu wyrokiem z punktu [ 3. ], ponieważ w żadnej innej sprawie nie orzeczono takiego samego środka ( punkt 10. wyro ­ ku łącznego ). 1.WYMIAR KARY Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej Orzekając karę łączną pozbawienia wolności w punkcie 3. wyroku oraz karę łączną grzywny w punkcie 8. wyroku Sąd zastosował tzw. zasadę asperacji (zasadę mieszaną), stosownie do oceny stopnia związku podmiotowego, przedmiotowego i czasowego łączącego poszczególne przestępstwa. Analogiczne kryteria obowiązywały przy określaniu wysokości kary łącznej pozbawienia wol­ności za przestępstwa tworzące drugi zbieg realny ( punkt 5. wyroku ), przy czym górną gra­nicę kary łącznej możliwej do wymierzenia określała ustawa ( art. 86 § 1 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015r., czyli 15 lat pozbawienia wolności), a nie suma kar jed­nostkowych. Kara łączna za pierwszy zbieg przestępstw mogła zostać wymierzona w przedziale od 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (najsurowsza kara jednostkowa wymierzona za czyn opi­sany pod pozycją [ 6.c) ) do 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (suma kar jednostkowych). Sąd wymierzył karę łączną 2 lat pozbawienia wolności ( punkt 3. wyroku ) uwzględniając, że co prawda przestępstwa zostały popełnione w kwietniu 2007 roku [ 1. ], lipcu 2008 roku [ 2.a)-b) ] oraz listopadzie 2008 roku [ 6.c) ], ale dwa z nich zostały popełnione tego samego dnia, lecz mimo to pierwotnie wymierzoną na nie karę łączną ukształtowano na zasadzie kumulacji. Kara łączna za drugi zbieg przestępstw mogła zostać wymierzona w przedziale od 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (najsurowsza kara jednostkowa wymierzona za czyn z punktu [ 9.a) ]) do – jak wspomniano – 15 lat pozbawienia wolności ( art. 86 § 1 kk w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 2015r.). Suma kar jednostkowych wynosiła 31 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, a przy uwz­ględnieniu dotychczas wymierzonych kar łącznych – 21 lat i 1 miesiąc pozbawienia wolności. Kary jednostkowe wymierzono za przestępstwa popełnione w latach 2009-2010. Były to przestępstwa różnorodzajowe. O ile dominowały pośród nich czyny penalizowane w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii oraz przestępstwa przeciwko mieniu, to nawet te drugie róż­niły się kwalifikacją prawną. Dodatkowo pośród przypisanych czynów znajduje się również przestępstwo z art. 178a § 1 kk ([ 3. ]), z art. 158 § 1 kk ([ 4.b), f) ]), przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności ([ 4.c) ]), jak i przeciwko wolności ([ 8. ]). Wysokość kary łącznej określa się dokonując oceny nasilenia związku przedmiotowego, pod­miotowego i czasowego spajającego przestępstwa, za które wymierzono kary podlegające łą­czeniu. Uzależnienie ukształtowania kary łącznej z wykorzystaniem dwóch zasad skrajnych lub jednej zasady pośredniej od istnienia (lub braku) związku przedmiotowego, podmiotowego i czasowego przestępstw nie wynika wprost z żadnego przepisu kodeksu karnego z 1997 roku (tak samo wcześniej kodeksu karnego z 1969 roku ). Jest to to wynik dorobku doktryny i ju­dykatury. Zarazem i komentatorzy, i sądy wskazywały, że wymogi prewencji indywidualnej i generalnej przemawiają by wymiar kary łącznej uzależniać od oceny nasilenia związku przedmiotowego, podmiotowego i czasowego spajającego konkretne przestępstwa. Przez związek podmiotowo-przedmiotowy rozumie się głównie podobieństwo rodzajowe zbie­gających się przestępstw, motywację i czas popełnienia każdego z nich (por. wyrok SA w Kra­kowie z dnia 2.07.1992r., II AKr 117/92, KZS 1992/3-9/50). Charakter więzi zachodzących między pozostającymi w realnym zbiegu przestępstwami, objawiającej się zwartością cza­sową, ale i popełnieniem czynów powiązanych ze sobą wspólnym zamiarem czy ciągiem dzia­łań sprawcy sprawia, że przy tego typu sytuacjach zaciera się indywidualny charakter poszcze­gólnych przestępstw, a ponownej oceny wymaga całe zjawisko, na które złożyły się wszystkie przypisane czyny (wyrok SA w Gdańsku z dnia 5.11.1998r., II AKa 260/98, Biul. SA w Gdańsku 1999/1/108). Podobnie Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 8 marca 2001r. (II AKa 59/01, Prok. i Pr. 2002/3/21) zauważył, że zasadę absorpcji stosuje się, gdy przestępstwa ob­jęte realnym zbiegiem w liczbie nie więcej niż dwa wskazują na bliską więź przedmiotową i podmiotową, są jednorodzajowe i popełnione zostały w bliskim związku czasowym i miej­scowym, stanowiąc jeden zespół zachowań sprawcy, objęty jednym planem, mimo godzenia w różne dobra osobiste. Całkowitą absorpcję można zastosować albo wtedy, gdy wszystkie czyny wykazują bardzo bliską więź podmiotową i przedmiotową, albo orzeczone za niektóre z czynów kary są tak minimalne, że w żadnym stopniu nie mogłyby rzutować na karę łączną, albo też istnieją jakieś inne szczególne okoliczności dotyczące osoby skazanego (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 14.03.2012r., II AKa 51/12, Lex nr 1143438). Absorpcja lub wymierzenie kary łącznej zbliżonej w swojej wysokości do najsurowszej kary jednostkowej jest uzasad­nione w sposób szczególny w dwóch przypadkach: zbiegu bardzo poważnego przestępstwa z przestępstwem lub przestępstwami wyraźnie mniej groźnymi oraz w sytuacji, gdy przyjęcie wielu przestępstw zamiast jednego jest merytorycznie wątpliwe ze względu na nieostrość kry­teriów jedności czynu czy przestępstwa, tzn. gdy między przestępstwami istnieje ścisły zwią­zek rzeczowy, np. objęcie jednym planem działania, choć art. 12 kk nie znalazł zastosowania. Nadto wymiar kary łącznej w oparciu o zasadę absorpcji może mieć miejsce w takich przypad­kach, gdy z dwóch lub więcej przestępstw pozostających w zbiegu jedno dominuje w ocenie całości zdarzenia lub gdy związek czasowo-przestrzenny między nimi jest ścisły (wyrok SA w Warszawie z dnia 22.10.2015r., II AKa 307/15, Lex nr 1940502). Popełnienie przestępstw podobnych w bliskich odstępach czasu uzasadnia znaczną absorpcję w wymiarze kary łącznej, ale dopuszczenie się ich na szkodę różnych pokrzywdzonych – ods­tąpienie od absorpcji pełnej na rzecz częściowej kumulacji, gdyż oznacza niekompletność kry­teriów ścisłego związku przedmiotowego i podmiotowego zbiegających się realnie przes­tępstw (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 7.03.1991r., II AKr 15/91, KZS 1991 /3/12). Tak samo częściowa kumulacja jest uzasadniona w przypadku popełnienia przestępstw jednorodzajo­wych, nawet na szkodę tego samego pokrzywdzonego, ale w znacznych odstępach czasowych bądź bliższych czasowo, ale na szkodę różnych pokrzywdzonych. Opinia o skazanym (k. 72-72v) ma generalnie pozytywną wymowę wskazując, że M. B. : w oddziale mieszkalnym funkcjonuje prawidłowo, jest zgodny i bezkonfliktowy w relac­jach z innymi osadzonymi, regulaminowo odnosi się do przełożonych, chociaż identyfikuje się z podkulturą więzienną, to nie zaobserwowano negatywnych zachowań na tym tle. Z opinii wynika, że kontakt w dostępnych formach utrzymuje z żoną i córką, jest systematycznie od­wiedzany, serdecznie wypowiada się na temat rodziny. M. B. karę pozbawienia wolności aktualnie odbywa w systemie programowanego oddziaływania, ale realizacja jego założeń nie podlega jeszcze ocenie. Ukończył dwa kursy kwalifikacyjne, program psychoko­rekcyjny, program readaptacji społecznej (por. k. 152-155, 158). W jednostkach penitencjar­nych był też zatrudniony (k. 156-157). Był 23-krotnie nagradzany regulaminowo i 7 razy ko­rzystał z ulg, ale nie uniknął też 15 kar dyscyplinarnych. Werbalizuje bezkrytyczny stosunek do popełnionych przestępstw. Z dokumentów przedłożonych przez obrońcę (k. 159 i n.) wynika, że po zwolnieniu ma zapewnione miejsce zatrudnienia. Przytoczone oznacza, że proces resocjalizacji przynosi prawidłowe rezultaty, ale powinien być kontynuowany w dotychczasowych warunkach izolacji penitencjarnej. Jak podnosi się w judy­katurze (np. wyrok SA w Katowicach z dnia 26.04.2006r., II AKa 113/06, Lex nr 196116) na wymiar kary łącznej w wyroku łącznym poza zasadami określonymi w art. 86 kk wpływ ma zachowanie skazanego w zakładzie karnym, w którym odbył poszczególne kary. Decydujące znaczenie przy wymiarze kary łącznej musi mieć wzgląd na prewencyjne oddziaływanie kary, w znaczeniu prewencji indywidualnej i ogólnej. Popełnienie dwóch lub więcej przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej su­rowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji. Absorpcję należy stosować bardzo ostrożnie, biorąc pod uwagę negatywną co do sprawcy – przesłankę prognostyczną, jaką jest popełnie­nie kilku przestępstw (wyrok SA w Warszawie z dnia 12.07.2000r., II AKa 171/00, OSA 2001 /2/5). Zachowanie skazanego w czasie wymierzania kary łącznej może mieć znaczenie dla wy­miaru kary, ale okoliczności tej nie można nadawać nadmiernego znaczenia, przeważającego słuszność kary wynikającą ze stopnia związku zbiegających się przestępstw, bo ma ono jedy­nie funkcję subsydiarną, to jest ma pomóc w określeniu celowości kary łącznej (wyrok SA w Krakowie z dnia 22.11.2006r., II AKa 218/06, KZS 2006/12/23). Należało zatem uznać, że kara łączna 15 lat pozbawienia wolności stanowić będzie prawid­łową syntetyczną, całościową ocenę zachowań sprawcy, będąc właściwą i celową – z punktu widzenia prewencyjnego – reakcją na popełnione przez niego czyny, tworzące drugi zbieg realny. Normy prawa karnego materialnego określają w sposób ogólny zasady orzekania kary łącznej. Nie zawierają one nakazu kierowania się wyłącznie dyrektywą pełnej absorpcji w odniesieniu do każdego skazanego. Skoro z przepisów nie wynika obowiązek kształtowania wymiaru kary łącznej przy zastosowaniu tylko jednej dyrektywy, najbardziej korzystnej dla skazanego, to posłużenie się zasadą częściowego pochłaniania nie może stanowić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego (por. wyrok SN z dnia 17.05.2000r., IV KKN 39/99, Lex nr 51104). Kara łączna grzywny wymierzona została w wysokości 540 stawek dziennych, zaś wysokość stawki dziennej określono na poziomie 30,00 złotych ( punkt 8. wyroku ). 1.Wymiar Środka karnego Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego nie dotyczy 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 4. na podstawie art. 577 kpk na poczet wymierzonej w punkcie 3. wyroku kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności zaliczono skazanemu okresy odbywania kar w sprawach:  III K 203/09 Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie [ 2. ],  III K 1027/07 Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie [ 1. ], co skutkowało uznaniem kary za wykonaną w całości 6. początek odbywania wymierzonej w punkcie 5. kary łącznej 15 lat pozbawienia wol­ności określono na dzień 25 września 2019r. (godz. 16:50) 7. na podstawie art. 577 kpk na poczet wymierzonej w punkcie 5. wyroku kary łącznej 15 lat pozbawienia wolności zaliczono skazanemu:  ze sprawy III K 1343/10 Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie [ 3. ] okres zatrzymania;  ze sprawy XVIII K 218/21 Sądu Okręgowego w Warszawie (wyrok łączny) [ B. ] okresy odbywania kary łącznej;  ze sprawy VIII K 235/15 Sądu Okręgowego w Warszawie [ 9. ] okres tymczaso­wego aresztowania w zakresie, który nie pokrywał się z okresami odbywania kar w innych sprawach 9. pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach opisanych w punktach [ 1. ]-[ 9. ], nie ob­jęte wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu ( art. 576 § 1 kpk ) 10. w dalej idącym zakresie postępowanie umorzono ( art. 572 kpk ) z przyczyn wyjaśnio­nych we wcześniejszych rozważaniach . 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 11. skazanego zwolniono z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa 1.PODPIS SSO Piotr Maksymowicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI