VIII K 168/17

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2018-03-13
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwowyrok skazującytryb konsensualnywniosek o skazanieśrodki probacyjneapelacjauchylenie wyrokuponowne rozpoznanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący Sądu Rejonowego wydany w trybie konsensualnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędu materialnego w zakresie niezastosowania obowiązkowych środków probacyjnych.

Sąd Okręgowy w Poznaniu uchylił wyrok Sądu Rejonowego, który skazał oskarżonego S. K. w trybie konsensualnym za oszustwo. Apelację złożył prokurator, zarzucając obrazę prawa procesowego i materialnego, ponieważ wniosek o skazanie nie przewidywał nałożenia obowiązkowych środków probacyjnych, mimo że zawieszenie kary pozbawienia wolności bez orzeczenia środka karnego wymagało takiego zobowiązania. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że sąd I instancji dopuścił się błędu materialnego, nie stosując art. 72 § 1 k.k. Brak możliwości konwalidacji błędu w postępowaniu odwoławczym bez zgody oskarżonego spowodował konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w P. z dnia 16 listopada 2017 r. (sygn. akt VIII K 168/17), którym oskarżony S. K. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.). Wyrok ten zapadł w trybie konsensualnym, na podstawie wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego (art. 387 § 1 k.p.k.), z karą 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszoną na rok próby oraz zobowiązaniem do naprawienia szkody. Prokurator w apelacji zarzucił obrazę prawa procesowego i materialnego, wskazując, że wniosek o skazanie nie przewidywał nałożenia obowiązkowych środków probacyjnych z art. 72 § 1 k.k., co było obligatoryjne przy warunkowym zawieszeniu kary bez orzeczenia środka karnego. Sąd Okręgowy przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że sąd I instancji dopuścił się błędu materialnego, nie stosując bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 72 § 1 k.k. Sąd odwoławczy uznał, że wadliwość wyroku konsensualnego nie mogła zostać naprawiona w postępowaniu apelacyjnym bez zgody oskarżonego, który nie stawił się na rozprawę. W związku z tym, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który będzie mógł ponownie rozważyć wniosek oskarżonego lub rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić takiego wniosku, jeśli narusza on przepisy bezwzględnie obowiązujące, takie jak art. 72 § 1 k.k., który nakłada obowiązek orzeczenia środków probacyjnych przy warunkowym zawieszeniu kary, gdy nie orzeka się środka karnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 72 § 1 k.k. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, a jego niezastosowanie przy warunkowym zawieszeniu kary pozbawienia wolności stanowi błąd materialny. Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek oskarżonego, nie nałożył obligatoryjnych środków probacyjnych, co było wadą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

prokurator

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Rejonowa P. w P.organ_państwowyprokurator

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb wydania wyroku skazującego na wniosek oskarżonego, który nie zwalnia sądu z obowiązku kontroli zgodności wniosku z prawem materialnym.

k.k. art. 286 § § 3

Kodeks karny

Podstawa skazania za oszustwo.

k.k. art. 72 § § 1

Kodeks karny

Obowiązek nałożenia przez sąd środków probacyjnych przy warunkowym zawieszeniu kary, gdy nie orzeka się środka karnego.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza prawa procesowego (art. 387 § 1 k.p.k.) poprzez uwzględnienie wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez nałożenia obligatoryjnych środków probacyjnych. Obraza prawa materialnego (art. 72 § 1 k.k.) polegająca na niezastosowaniu obligatoryjnych środków probacyjnych przy warunkowym zawieszeniu kary pozbawienia wolności. Niemożność konwalidowania błędu materialnego w postępowaniu odwoławczym bez zgody oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może uwzględnić wniosku, jeśli zawarte w nim propozycje naruszają przepisy bezwzględnie obowiązujące. Takim natomiast przepisem jest art. 72 § 1 kk z którego treści wynika, iż zawieszając wykonanie kary, sąd zobowiązuje... wadliwość wyroku wydanego w trybie konsensualnym byłaby możliwa do konwalidowania w postępowaniu odwoławczym jedynie przez odpowiednie zmodyfikowanie wniosku przez prokuratora i jednoczesne wyrażenie zgody przez oskarżonego co do tak zmodyfikowanej propozycji.

Skład orzekający

Ewa Taberska

przewodniczący

Jarosław Ochocki

członek

Piotr Gerke

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trybu konsensualnego (art. 387 k.p.k.) oraz obowiązkowych środków probacyjnych (art. 72 k.k.) przy warunkowym zawieszeniu kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu materialnego w trybie konsensualnym; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne pułapki proceduralne i materialne, które mogą pojawić się nawet w uproszczonych trybach postępowania, co jest cenne dla praktyków prawa.

Pułapka trybu konsensualnego: Jak błąd formalny może uchylić wyrok skazujący?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Taberska SSO Jarosław Ochocki SSO Piotr Gerke Protokolant p.o. staż. M. B. Przy udziale J. M. Prokuratora Prokuratury Rejonowej P. w P. po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018r. sprawy S. K. oskarżonego z art. 286 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w P. z dnia 16 listopada 2017r. sygn. akt VIII K 168 /17 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań-Stare Miasto w P. do ponownego rozpoznania. P. G. E. J. O. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w P. wyrokiem z dnia 16 listopada 2017r. sygn. akt VIII K 168/17, po uwzględnieniu wniosku o wydanie wyroku skazującego na podstawie art. 387 § 1 kpk uznał oskarżonego S. K. za winnego przestępstwa z art. 286 §3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i na podstawie art. 286 § 3 kk wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesił na okres 1 roku próby, a na podstawie art. 46 §1 kk zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody w całości – K.1421 – 1422. Apelację od tego wyroku złożył prokurator, który nie kwestionując ustaleń faktycznych, zarzucił obrazę prawa procesowego, tj. art. 387 § 1 kpk poprzez uwzględnienie wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary w sytuacji, gdy wniosek ten nie przewidywał nałożenia obowiązku z art. 72 § 1 kpk , pomimo iż – wobec nieorzeczenia środka karnego – nałożenie takiego obowiązku było obligatoryjne, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 72 § 1 kk . Podnosząc ten zarzut prokurator wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji – K. 1433 - 1436 Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Wyrok w sprawie zapadł w tzw. trybie konsensualnym – w następstwie wniosku oskarżonego złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. Choć jednak treść wniosku oskarżonego była uzgodniona z prokuratorem – K. 1419, to nie zwalnia to Sądu Rejonowego z obowiązku krytycznej jego analizy, m. in. pod kątem zgodności z prawem materialnym – jest bowiem oczywistym, iż Sąd nie może uwzględnić wniosku, jeśli zawarte w nim propozycje naruszają przepisy bezwzględnie obowiązujące. Takim natomiast przepisem jest art. 72 § 1 kk z którego treści wynika, iż zawieszając wykonanie kary, sąd zobowiązuje, a jeżeli orzeka środek karny, może zobowiązać skazanego do wskazanych w tym przepisie zachowań probacyjnych. Skoro zatem Sąd I instancji nie orzekł wobec oskarżonego środka karnego, a jedynie środek kompensacyjny z art. 46 § 1 kk , to zobligowany był do orzeczenia zobowiązania wskazanego w treści art. 72 § 1 kk , a skoro na rozprawie głównej doszło do konsensusu między oskarżonym a prokuratorem co do treści wyroku, zobowiązany był również i do tego, by konsensus ten zawierał środek probacyjny. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, iż Sąd Rejonowy nie zdawał sobie sprawy z popełnionego błędu materialnego, natomiast wadliwość wyroku wydanego w trybie konsensualnym byłaby możliwa do konwalidowania w postępowaniu odwoławczym jedynie przez odpowiednie zmodyfikowanie wniosku przez prokuratora i jednoczesne wyrażenie zgody przez oskarżonego co do tak zmodyfikowanej propozycji. Skoro jednak oskarżony nie stawił się na rozprawę odwoławczą i nie przedstawił w żadnej innej formie swojego stanowiska w tej kwestii, to Sąd Okręgowy zmuszony jest uznać, iż sprawa, rozpoznana dotąd w szczególnym trybie konsensualnym, musi być rozpoznana ponownie. Dlatego też zaskarżony wyrok dotyczący oskarżonego S. K. należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji może ponownie rozważyć możliwość uwzględnienia wniosku oskarżonego złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. , lecz już bez wad związanych z prawem karnym materialnym, jeżeli wniosek taki zostanie ewentualnie zaaprobowany przez oskarżyciela publicznego, i wydać wyrok zgodny z wnioskiem lub też – jeśli nie zaakceptuje propozycji wynikającej z wniosku– skierować sprawę na rozprawę by rozpoznać ją na zasadach ogólnych. J. O. E. P. G.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI