VIII GZ 94/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy w przedmiocie kosztów postępowania. Powód, W. D., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie nabywania wierzytelności, pozwał ubezpieczyciela (...) w W. o zapłatę 3941,55 zł tytułem szkody w pojeździe. Po wniesieniu pozwu, pozwany uznał powództwo i dokonał dopłaty, co skutkowało cofnięciem pozwu przez powoda. Sąd Rejonowy w punkcie drugim postanowienia zasądził od powoda na rzecz pozwanego 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, opierając się na art. 203 § 2 k.p.c. i uznając, że pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 101 k.p.c. i art. 98 k.p.c., argumentując, że pozwany dał powód do wytoczenia sprawy, gdyż wypłacił jedynie kwotę bezsporną, a pełne odszkodowanie uzyskał dopiero po wniesieniu pozwu. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, po rozważeniu argumentów stron i analizie orzecznictwa Sądu Najwyższego (w tym odmowie udzielenia odpowiedzi na pytanie prawne w sprawie III CZP 99/17), uznał zażalenie za zasadne. Sąd Okręgowy stwierdził, że wytoczenie powództwa było celowe i niezbędne do uzyskania zaspokojenia, a pozwany, wypłacając jedynie część należności i wskazując na możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej, dał powodowi powód do wytoczenia sprawy. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania w łącznej kwocie 1415 zł oraz 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Nakazano również zwrot powodowi 10 zł nadpłaconej opłaty od zażalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przyznania kosztów postępowania powodowi, mimo cofnięcia pozwu na skutek zaspokojenia roszczenia przez pozwanego, gdy pozwany dał powód do wytoczenia sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia pozwu po zaspokojeniu roszczenia, z uwzględnieniem zachowania pozwanego przed wytoczeniem powództwa i w jego trakcie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji, gdy powód cofnął pozew po tym, jak pozwany zaspokoił jego roszczenie przy pierwszej czynności procesowej, a pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa, koszty procesu należą się pozwanemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty procesu należą się powodowi, jeśli wytoczenie powództwa było niezbędne do uzyskania zaspokojenia, nawet jeśli pozwany nie dał powodu do wytoczenia sprawy w rozumieniu art. 101 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wytoczenie powództwa było celowe i niezbędne do uzyskania zaspokojenia, ponieważ pozwany wypłacił jedynie część należności, a powód uzyskał pełne odszkodowanie dopiero po wniesieniu pozwu. Wskazano, że pozwany, jako profesjonalista, powinien był prawidłowo ustalić wysokość szkody i wypłacić pełne odszkodowanie wcześniej. Brak wcześniejszej zapłaty w pełnej wysokości uzasadnia przyznanie kosztów powodowi.
Czy ubezpieczyciel, wypłacając jedynie bezsporną część odszkodowania i wskazując na możliwość dochodzenia dalszych roszczeń na drodze sądowej, daje powodowi powód do wytoczenia powództwa w rozumieniu art. 101 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postępowanie ubezpieczyciela może stanowić podstawę do uznania, że dał on powód do wytoczenia powództwa, co uzasadnia przyznanie kosztów powodowi mimo cofnięcia pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwany ubezpieczyciel, wypłacając jedynie kwotę bezsporną i kierując poszkodowanego na drogę sądową, nie może skutecznie powoływać się na art. 101 k.p.c. Brak wcześniejszej zapłaty pełnego odszkodowania, mimo posiadania przez ubezpieczyciela możliwości jego ustalenia, uzasadnia przyznanie kosztów powodowi.
Jaka jest wykładnia art. 203 § 2 k.p.c. w kontekście zwrotu kosztów procesu przy cofnięciu pozwu, gdy pozwany zaspokoił roszczenie wymagalne w chwili wytoczenia powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Reguła zwrotu kosztów pozwanemu przy cofnięciu pozwu nie ma bezwzględnie obowiązującego charakteru; dopuszczalne jest odstępstwo, gdy powód wykaże, że wytoczenie powództwa było niezbędne do dochodzenia roszczenia, a pozwany zaspokoił je w toku procesu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na dominujące stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w sytuacji, gdy cofnięcie pozwu jest konsekwencją zaspokojenia wymagalnego roszczenia przez pozwanego, za stronę przegrywającą w rozumieniu art. 98 k.p.c. należy uznać pozwanego, co uzasadnia przyznanie kosztów powodowi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, nakazująca zwrot kosztów stronie wygrywającej.
k.p.c. art. 203 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguła zwrotu kosztów pozwanemu w razie cofnięcia pozwu. Sąd Okręgowy uznał, że nie ma ona bezwzględnie obowiązującego charakteru.
Pomocnicze
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczy sytuacji, gdy pozwany nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał żądanie pozwu przy pierwszej czynności procesowej. Sąd Okręgowy uznał, że w okolicznościach sprawy pozwany dał powód do wytoczenia powództwa, co wyklucza zastosowanie tego przepisu na korzyść pozwanego.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.c. art. 363 § 1
Kodeks cywilny
Formy naprawienia szkody (przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłata sumy pieniężnej).
u.dz.ubezp. art. 29 § 1
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Obowiązek zakładu ubezpieczeń ustalenia stanu faktycznego, zasadności roszczeń i wysokości świadczenia.
u.u.o. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin wypłaty świadczenia przez ubezpieczyciela (30 dni od zgłoszenia szkody).
u.u.o. art. 14 § 3
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Obowiązek informowania o możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wytoczenie powództwa było niezbędne do uzyskania zaspokojenia, ponieważ pozwany wypłacił jedynie część należności i wskazał na drogę sądową. • Pozwany, jako profesjonalista, powinien był prawidłowo ustalić wysokość szkody i wypłacić pełne odszkodowanie wcześniej. • Reguła zwrotu kosztów pozwanemu przy cofnięciu pozwu (art. 203 § 2 k.p.c.) nie ma bezwzględnie obowiązującego charakteru, gdy pozwany zaspokoił wymagalne roszczenie w toku procesu.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie dał powodu do wytoczenia powództwa, ponieważ uznał żądanie przy pierwszej czynności procesowej i wypłacił kwotę bezsporną. • Powód powinien był wezwać pozwanego do zapłaty określonej kwoty przed wytoczeniem powództwa. • Cofnięcie pozwu skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów przez powoda na rzecz pozwanego na podstawie art. 203 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
wytoczenie powództwa było celowe • wytoczenie powództwa było niezbędne do dochodzenia roszczenia • pozwany dał powód od wytoczenia sprawy • brak wcześniejszej zapłaty odszkodowania w pełnej wysokości uzasadnia przyznanie kosztów powodowi • reguła zwrotu kosztów określona w art. 203 § 2 zdanie drugie k.p.c. nie ma bezwzględnie obowiązującego charakteru
Skład orzekający
Elżbieta Kala
przewodniczący
Artur Fornal
sędzia
Sylwia Roszak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania kosztów postępowania powodowi, mimo cofnięcia pozwu na skutek zaspokojenia roszczenia przez pozwanego, gdy pozwany dał powód do wytoczenia sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia pozwu po zaspokojeniu roszczenia, z uwzględnieniem zachowania pozwanego przed wytoczeniem powództwa i w jego trakcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest zachowanie ubezpieczyciela przed i w trakcie procesu dla rozstrzygnięcia o kosztach, nawet gdy roszczenie zostanie zaspokojone. Pokazuje też, że 'nie dał powodu do wytoczenia sprawy' nie zawsze oznacza brak kosztów po stronie pozwanego.
“Ubezpieczyciel zapłacił, ale i tak przegrał sprawę o koszty – dlaczego?”
Dane finansowe
WPS: 3941,55 PLN
zwrot kosztów postępowania: 1415 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 150 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.