VIII GZ 93/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał sprawę z powództwa S. K. przeciwko M. W. o zapłatę, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które odrzuciło pozew z powodu braku jurysdykcji krajowej sądów polskich. Sąd Rejonowy uznał, że zastosowanie mają przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001, a jurysdykcja należy do sądów niemieckich, ponieważ pozwany ma miejsce zamieszkania w Niemczech, a prace budowlane były wykonywane na terenie tego państwa. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących odrzucenia pozwu, właściwości miejscowej, a także naruszenie przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1215/2012, błędnie wskazując na jego zastosowanie oraz zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych co do miejsca zamieszkania pozwanego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Stwierdził, że zapisy umowne dotyczące załatwiania sporów polubownie i stosowania przepisów k.c. nie stanowiły skutecznej klauzuli prorogacyjnej. Podkreślił, że w sprawie zastosowanie miało Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 (które nie utraciło mocy dla postępowań wszczętych przed 10 stycznia 2015 r.), a nie nowsze rozporządzenie nr 1215/2012. Zgodnie z tym rozporządzeniem, generalną zasadą jest jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania, chyba że istnieją wyjątki. W tym przypadku, mimo że prace budowlane były wykonywane w Niemczech, powód nie wykazał, aby miejsce wykonania zobowiązania znajdowało się w Polsce lub aby pozwany zamieszkiwał w Polsce. Sąd Okręgowy potwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął brak jurysdykcji krajowej sądów polskich, co stanowiło podstawę do odrzucenia pozwu na podstawie art. 1099 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Rozporządzenia Bruksela I i Bruksela Ia dotyczących jurysdykcji krajowej w sprawach transgranicznych, zwłaszcza w kontekście umów o roboty budowlane i klauzul prorogacyjnych.
Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, w szczególności interpretacji konkretnych zapisów umownych i zastosowania Rozporządzenia Bruksela I.
Zagadnienia prawne (3)
Czy polskie sądy posiadają jurysdykcję krajową do rozpoznania sporu o zapłatę, gdy pozwany ma miejsce zamieszkania w Niemczech, a prace budowlane były wykonywane na terenie Niemiec?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polskie sądy nie posiadają jurysdykcji krajowej w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie ma Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001, zgodnie z którym generalną zasadą jest jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania. Mimo że strony zawarły umowę, zapisy dotyczące polubownych ustaleń nie stanowiły skutecznej klauzuli prorogacyjnej. Powód nie wykazał, aby miejsce wykonania zobowiązania znajdowało się w Polsce lub aby pozwany zamieszkiwał w Polsce, co uzasadniałoby jurysdykcję polskich sądów.
Czy zapisy umowne dotyczące polubownych ustaleń i stosowania przepisów k.c. stanowią skuteczną klauzulę prorogacyjną określającą właściwość sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zapisy są zbyt ogólnikowe i nie stanowią skutecznej klauzuli prorogacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sformułowania typu „sprawy sporne wynikłe podczas prac załatwiane będą w drodze polubownych ustaleń” oraz „w przypadku nie dojścia do porozumienia w drodze polubownej mają zastosowanie przepisy kc” są zbyt ogólnikowe, aby można je było uznać za skuteczne ustalenie właściwości sądu.
Które rozporządzenie unijne dotyczące jurysdykcji ma zastosowanie w sprawie, gdy pozew został wniesiony przed 10 stycznia 2015 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie ma Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że mimo wejścia w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. (tzw. Bruksela Ia), rozporządzenie nr 44/2001 (tzw. Bruksela I) nadal stosuje się do orzeczeń wydanych w postępowaniach sądowych wszczętych przed dniem 10 stycznia 2015 r. Ponieważ pozew wpłynął w listopadzie 2013 r., zastosowanie miało starsze rozporządzenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 1099 § § 1 zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki braku jurysdykcji krajowej sądów polskich dla postępowania jako przesłankę odrzucenia pozwu.
Rozporządzenie Bruksela I art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Generalna zasada jurysdykcji: osoba mająca miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego może być pozywana przed sądy tego Państwa.
Rozporządzenie Bruksela I art. 5 § pkt 1 lit b
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Wyjątek od zasady jurysdykcji: w sprawach dotyczących umów, właściwym sądem jest sąd miejsca, gdzie zobowiązanie zostało wykonane lub miało być wykonane, w tym w przypadku świadczenia usług, sąd miejsca, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone lub miały być świadczone.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłanek odrzucenia pozwu.
k.p.c. art. 27
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ogólnych przepisów dochodzenia roszczeń związanych z właściwością miejscową sądu.
k.p.c. art. 1104 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy właściwości sądu w przypadku porozumienia stron.
Rozporządzenie Bruksela Ia art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Przepis, który nie miał zastosowania w sprawie ze względu na datę wniesienia pozwu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
Rozporządzenie Bruksela I art. 26
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Nakłada na sąd obowiązek z urzędu stwierdzenia braku jurysdykcji, jeśli pozwany nie wdaje się w spór.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapisy umowne nie stanowią skutecznej klauzuli prorogacyjnej. • Zastosowanie ma Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001, a nie Rozporządzenie nr 1215/2012. • Generalna zasada jurysdykcji nakazuje stosowanie sądów państwa miejsca zamieszkania pozwanego. • Powód nie wykazał przesłanek uzasadniających jurysdykcję polskich sądów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów k.p.c. poprzez odrzucenie pozwu mimo braku przesłanek. • Naruszenie art. 27 k.p.c. w zakresie właściwości miejscowej. • Naruszenie art. 1099 i 1104 k.p.c. w związku z pominięciem porozumienia stron. • Naruszenie art. 4 ust. 1 Rozporządzenia nr 1215/2012. • Błąd w ustaleniach faktycznych co do miejsca zamieszkania pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
Powyższe zapisy nie stanowią jednak, wbrew zarzutom zażalenia, klauzuli prorogacyjnej, są bowiem zbyt ogólnikowe. • Ta zasada jurysdykcyjna miejsca zamieszkania pozwanego znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie brak jest podstaw do wyznaczenia jurysdykcji w oparciu o inny łącznik. • Każdy z przepisów sekcji 2-7 rozdziału II Rozporządzenia przewidujący wyjątki od zasady jurysdykcji sądów miejsca zamieszkania pozwanego wymaga takiej interpretacji, aby nie podważała tej zasady. • W odniesieniu do umów i roszczeń wynikających z umowy rozporządzenie Bruksela I dopuszcza możliwość pozwania kontrahenta przed sąd miejsca, gdzie zobowiązanie zostało wykonane albo miało być wykonane.
Skład orzekający
Elżbieta Kala
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Jamiołkowska
sędzia
Wiesław Łukaszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Rozporządzenia Bruksela I i Bruksela Ia dotyczących jurysdykcji krajowej w sprawach transgranicznych, zwłaszcza w kontekście umów o roboty budowlane i klauzul prorogacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, w szczególności interpretacji konkretnych zapisów umownych i zastosowania Rozporządzenia Bruksela I.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu jurysdykcji w sprawach transgranicznych, co jest częstym wyzwaniem w obrocie gospodarczym. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie klauzul umownych.
“Czy polski sąd rozpozna Twoją sprawę? Kluczowe znaczenie ma miejsce zamieszkania pozwanego i zapisy w umowie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.