VIII GZ 72/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powoda M. C. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 13 października 2016 r., które uzupełniło postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o zapłatę, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.217 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sąd pierwszej instancji uzasadnił, że pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty i domagał się zasądzenia kosztów procesu. Postępowanie zostało umorzone z powodu nieuzupełnienia przez powoda braków formalnych pozwu, a pozwany złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia w zakresie kosztów. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany wszedł w spór i ustosunkował się do żądania, a powód jako strona przegrywająca powinien ponieść koszty. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 350 § 1 k.p.c., twierdząc, że sąd powinien był sprostować oczywistą omyłkę, a nie uzupełniać orzeczenie, i że pozwany powinien był złożyć zażalenie. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 351 k.p.c. (uzupełnienie orzeczenia), a nie art. 350 § 1 k.p.c. (sprostowanie). Sąd wyjaśnił, że strona może wnioskować o uzupełnienie orzeczenia, jeśli sąd nie orzekł o całości żądania lub nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek o uzupełnienie dotyczący kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Sąd podkreślił, że sprostowanie nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani uzupełnienia poprzedniego. Ponieważ orzeczenie kończące postępowanie nie zawierało rozstrzygnięcia o kosztach, nie było możliwe jego sprostowanie ani zaskarżenie zażaleniem. Sąd przypomniał, że o przegraniu sprawy decyduje rezultat porównania roszczeń, a strona przegrywająca, nawet formalnie (np. w przypadku umorzenia postępowania), jest obowiązana do zwrotu kosztów. Sąd Okręgowy obciążył powoda kosztami postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że brak rozstrzygnięcia o kosztach w postanowieniu o umorzeniu postępowania podlega uzupełnieniu na podstawie art. 351 k.p.c., a nie sprostowaniu na podstawie art. 350 k.p.c., oraz że strona powodowa przegrywająca sprawę przez nieusunięcie braków formalnych jest zobowiązana do zwrotu kosztów.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z umorzeniem postępowania i rozstrzyganiem o kosztach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd, który nie orzekł o kosztach postępowania w postanowieniu o umorzeniu, powinien uzupełnić to postanowienie na wniosek strony (art. 351 k.p.c.), czy też strona powinna złożyć zażalenie na brak rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien uzupełnić postanowienie o brakujące rozstrzygnięcie o kosztach na podstawie art. 351 k.p.c., a nie dokonać sprostowania na podstawie art. 350 § 1 k.p.c. Brak rozstrzygnięcia o kosztach nie jest oczywistą omyłką podlegającą sprostowaniu, lecz brakiem orzeczenia, który można uzupełnić.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że art. 351 k.p.c. dotyczy uzupełnienia orzeczenia, gdy sąd nie orzekł o całości żądania lub nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Sprostowanie (art. 350 § 1 k.p.c.) dotyczy niedokładności, błędów pisarskich lub rachunkowych. Ponieważ postanowienie o umorzeniu nie zawierało rozstrzygnięcia o kosztach, mimo wniosku pozwanego, było to podstawą do uzupełnienia, a nie sprostowania. Brak rozstrzygnięcia o kosztach nie jest czymś, co można zaskarżyć zażaleniem, ale czymś, co można uzupełnić.
Kto jest stroną przegrywającą sprawę w rozumieniu art. 98 k.p.c. w przypadku umorzenia postępowania z powodu nieuzupełnienia przez powoda braków formalnych pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stroną przegrywającą jest powód, który doprowadził do umorzenia postępowania poprzez nieusunięcie braków formalnych pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym o tym, która strona przegrała sprawę, decyduje rezultat porównania roszczeń dochodzonych z uwzględnionymi. Nawet formalne przegranie sprawy, w tym w przypadku umorzenia postępowania, kwalifikuje stronę jako przegrywającą, obowiązaną do zwrotu kosztów przeciwnikowi na jego żądanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 351
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełnienia orzeczenia. Sąd Okręgowy uznał, że stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, gdyż sąd nie orzekł o kosztach procesu mimo wniosku pozwanego.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu. Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana do zwrotu kosztów przeciwnikowi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 350 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sprostowania w orzeczeniu niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek. Sąd Okręgowy uznał, że nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż brak rozstrzygnięcia o kosztach nie jest oczywistą omyłką.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o uzupełnienie postanowienia dotyczący zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 394 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zaskarżenia postanowień zażaleniem. Powód błędnie uznał, że brak rozstrzygnięcia o kosztach podlega zaskarżeniu zażaleniem.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 505 § 36
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy do sądu właściwości ogólnej po sprzeciwie od nakazu zapłaty w e-postępowaniu.
k.p.c. art. 505 § 37
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków pozwu w e-postępowaniu.
Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm. art. § 10 § ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa ustalenia wysokości kosztów postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podstawą prawną rozstrzygnięcia o kosztach było uzupełnienie orzeczenia (art. 351 k.p.c.), a nie sprostowanie (art. 350 k.p.c.). • Brak rozstrzygnięcia o kosztach w postanowieniu o umorzeniu postępowania stanowi podstawę do jego uzupełnienia, a nie do zaskarżenia zażaleniem. • Strona, która doprowadziła do umorzenia postępowania przez nieusunięcie braków formalnych, jest stroną przegrywającą i powinna ponieść koszty.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie o kosztach powinno zostać sprostowane na podstawie art. 350 § 1 k.p.c., a nie uzupełnione. • Pozwany powinien był złożyć zażalenie na brak rozstrzygnięcia o kosztach, a nie wniosek o jego uzupełnienie.
Godne uwagi sformułowania
nie można bowiem zaskarżyć orzeczenia, które nie istnieje • o tym, która strona przegrała sprawę w rozumieniu art. 98 k.p.c. decyduje rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami uwzględnionymi • sam zatem fakt, że strona uległa w sprawie, choćby nawet tylko formalnie – a zatem co do zasady również w sytuacji, w której postępowanie zostaje umorzone – kwalifikuje ją jako stronę przegrywającą, obowiązaną do zwrotu kosztów przeciwnikowi na jego żądanie
Skład orzekający
Artur Fornal
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak rozstrzygnięcia o kosztach w postanowieniu o umorzeniu postępowania podlega uzupełnieniu na podstawie art. 351 k.p.c., a nie sprostowaniu na podstawie art. 350 k.p.c., oraz że strona powodowa przegrywająca sprawę przez nieusunięcie braków formalnych jest zobowiązana do zwrotu kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z umorzeniem postępowania i rozstrzyganiem o kosztach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania i prawidłowością wniosków składanych przez strony. Jest to typowa sprawa dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.
“Kiedy sąd nie orzekł o kosztach: uzupełnienie czy sprostowanie? Kluczowe rozróżnienie dla prawników.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.