VIII GZ 64/15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2015-05-07
SAOSGospodarczepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuzażaleniezasada odpowiedzialności za wynikwymagalność roszczeniaczęściowa spłatasąd okręgowysąd rejonowykodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach procesu, uznając go za stronę przegrywającą mimo częściowej spłaty długu w trakcie postępowania.

Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów procesu, domagając się ich proporcjonalnego rozliczenia. Argumentował, że skoro częściowo spłacił dług w trakcie postępowania, nie powinien być obciążony pełnymi kosztami. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że częściowa spłata wymagalnego roszczenia po wniesieniu pozwu traktowana jest jako przegranie sprawy, a pozwany nie wykazał podstaw do zastosowania innych zasad rozliczenia kosztów.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2014 r. (sygn. akt VIII GC 395/14), dotyczące zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 2.981,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy orzekł o kosztach na podstawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 i art. 99 kpc), uznając pozwanego za stronę przegrywającą, ponieważ zaspokoił częściowo dochodzone roszczenie po wniesieniu pozwu. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 101 kpc, domagając się proporcjonalnego rozliczenia kosztów, gdyż sprawę wygrał jedynie w 2/3. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny, spełnienie świadczenia w trakcie procesu skutkuje uznaniem pozwanego za przegrywającego sprawę, jeśli roszczenie było wymagalne w chwili wytoczenia powództwa. W tej sprawie pozew złożono 30 lipca 2013 r., a zapłata nastąpiła dopiero 4 kwietnia 2014 r., co potwierdza wymagalność roszczenia. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 101 kpc (pozwanemu nie można przypisać braku podstaw do wytoczenia sprawy) ani art. 102 kpc (brak szczególnych okoliczności), ani art. 103 § 1 kpc (postępowanie powoda nie było oczywiście niewłaściwe). Pozwany wielokrotnie składał oświadczenia o spłacie, ale do dnia złożenia pozwu dokonał jedynie częściowej spłaty, co nie dawało powodowi podstaw do przyjęcia, że należność zostanie wkrótce uregulowana. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 150,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, częściowa spłata wymagalnego roszczenia po wniesieniu pozwu jest traktowana jako przegranie postępowania w zakresie kosztów procesu, chyba że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające inne rozliczenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołując się na utrwalony pogląd orzecznictwa i doktryny stwierdził, że kluczowe jest, czy roszczenie było wymagalne w chwili wytoczenia powództwa. W tej sprawie pozew złożono, gdy roszczenie było już wymagalne, a zapłata nastąpiła znacznie później, co uzasadniało zastosowanie zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
(...)spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za niezbędne koszty procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie niezbędnych kosztów procesu.

k.p.c. art. 101

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość nieobciążania strony kosztami, jeśli nie dała powodu do wytoczenia sprawy.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość nieobciążania strony kosztami z uwagi na szczególne okoliczności.

k.p.c. art. 103 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów w przypadku niewłaściwości sądu lub strony.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowa spłata wymagalnego roszczenia po wniesieniu pozwu jest traktowana jako przegranie postępowania w zakresie kosztów. Pozwany nie wykazał podstaw do zastosowania art. 101 kpc ani innych przepisów pozwalających na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.

Odrzucone argumenty

Pozwany argumentował, że powinien być obciążony kosztami proporcjonalnie do wygranej części sprawy (2/3), a nie w całości.

Godne uwagi sformułowania

spełnienie świadczenia przez pozwanego po wniesieniu pozwu jest traktowane w zakresie kosztów procesu jak przegranie postępowania decydujące jest określenie przez Sąd, czy zaspokojone roszczenie powoda było wymagalne w chwili wytoczenia powództwa

Skład orzekający

Marek Tauer

przewodniczący-sprawozdawca

Wiesław Łukaszewski

członek

Elżbieta Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasad rozliczania kosztów procesu w przypadku częściowej spłaty wymagalnego roszczenia po wniesieniu pozwu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie było wymagalne w momencie wniesienia pozwu i nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające inne rozliczenie kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą kosztów procesu, która jest istotna dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Czy częściowa spłata długu w trakcie procesu zwalnia z pełnych kosztów? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 31 148,58 PLN

zwrot kosztów procesu: 2981 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 150 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 64/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marek Tauer (spr.) SSO Wiesław Łukaszewski SSO Elżbieta Kala po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) w W. przeciwko (...) w I. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia zawartego w pkt. III wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt VIII GC 395/14 postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 150.00 zł. ( sto pięćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem zawartym w pkt III wyroku z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt VIII GC 395/14, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwoty 2.981,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że o kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 kpc stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wedle której strona przegrywając zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, za przegrywająca zaś uważa się pozwanego, który w toku procesu zaspokoił częściowo dochodzone roszczenie. Sąd Rejonowy w wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 31.148,58 zł. i umorzył postępowanie w pozostałej części wskutek cofnięcia pozwu przez powoda. Sąd uznał pozwanego za stronę, która przegrała proces w świetle art. 98 § 1 kpc . Na należne powodowi koszty składała się uiszczona opłata sądowa od pozwu – 564 zł oraz kwota 2417 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika powoda. Zażalenie od powyższego postanowienia dotyczącego kosztów postępowania wniósł pozwany, który żądał jego zmiany poprzez proporcjonalne rozliczenie kosztów procesu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 101 kpc poprzez błędne rozliczenie kosztów procesu i zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda pełnych kosztów w sytuacji gdy, sprawa została wygrana powoda jedynie 2/3. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że spełnienie świadczenia przez pozwanego po wniesieniu pozwu jest traktowane w zakresie kosztów procesu jak przegranie postępowania, jeśli pozew dotyczył wymagalnej w chwili jego złożenia należności. W rozpoznawanej sprawie, ze względu na upływ terminu do zapłaty należności określonych w fakturach i w wystosowanym do pozwanego wezwaniu do zapłaty, także w ocenie Sądu Okręgowego za stronę przegrywającą należało uznać pozwanego. Zarówno w orzecznictwie (por. orz. SN z 21 lipca 1951 r., C 593/51, OSN 1952, nr 2, poz. 49, post. SN z 6 listopada 1984 r., IV CZ 196/84, nie publ., post. SA w Katowicach z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt I ACz 6/03, OSA 2003/9/40), jak i w doktrynie (zob. P. Telenga, Komentarz do art. 203 kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U.64.43.296), [w:] A. Jakubecki (red.), J. Bodio, T. Demendecki, O. Marcewicz, P. Telenga, M.P. Wójcik, Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II) utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym spełnienie świadczenia w trakcie procesu skutkuje uznaniem pozwanego za przegrywającego sprawę. Decydujące jest określenie przez Sąd, czy zaspokojone roszczenie powoda było wymagalne w chwili wytoczenia powództwa. W przedmiotowej sprawie tak właśnie było, skoro wytoczenie powództwa miało miejsce 30 lipca 2013 r. – karta 2 akt a dokonanie zapłaty części dochodzonej nastąpiło dopiero 4 kwietnia 2014 r. Obowiązek orzeczenia o kosztach postępowania w orzeczeniu kończącym sprawę wynika z przepisu art. 108 § 1 kpc . W ocenie Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła podstawa do uznania, ze pozwany nie dał powodu do wytoczenia sprawy w rozumieniu art. 101 kpc ani też żadne szczególne okoliczności pozwalające na nieobciążanie strony przegrywającej kosztami stosownie do art. 102 kpc , czy też na uznanie, że postępowanie powoda było oczywiście niewłaściwe w rozumieniu art. 103 § 1 kpc . Pozwany wielokrotnie składał oświadczenia o spłacie zadłużenia i do dnia złożenia pozwu dokonał jedynie częściowej spłaty zadłużenia. Powód w chwili wniesienia pozwu nie miał podstaw do przyjęcia, że należność zostanie wkrótce uregulowana. Tym samym zastosowanie w tym przypadku miała wyłącznie powołana przez Sąd Rejonowy zasada odpowiedzialności za wynik postępowania z przepisu art. 98 § 1 kpc . Mając powyższe na uwadze zażalenie należało oddalić w oparciu o przepis art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI