VIII GZ 58/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie powoda Z. S. na postanowienie Sądu Rejonowego uchylające nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, który służył jako tytuł wykonawczy. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje postanowienie tym, że pozwany wykazał brak interesu prawnego powoda w zabezpieczeniu oraz uprawdopodobnił wątpliwości co do zasadności dochodzonego roszczenia. Wskazano na istnienie innej faktury dotyczącej tej samej transakcji, wystawionej na inną kwotę, a także na zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanego. Sąd Rejonowy uznał, że zabezpieczenie było nadmiernym obciążeniem dla pozwanego i że odpadła przyczyna zabezpieczenia, stosując odpowiednio przepisy dotyczące zabezpieczenia roszczeń. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, uznając je za bezzasadne. Podkreślono, że skutkiem wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest powstanie tytułu zabezpieczającego, który podlega wykonaniu. Sąd Okręgowy potwierdził, że Sąd Rejonowy miał prawo uchylić zabezpieczenie na podstawie art. 492 § 2 kpc w zw. z art. 742 § 1 kpc, gdy odpadła lub zmieniła się przyczyna zabezpieczenia. Wskazano, że wątpliwości co do zasadności roszczenia, wynikające m.in. z istnienia innej faktury i zarzutu potrącenia, uzasadniały uchylenie zabezpieczenia. Sąd Okręgowy odrzucił argument powoda o braku możliwości uchylenia zabezpieczenia na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty, powołując się na dominującą wykładnię przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaMożliwość uchylenia nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jako tytułu wykonawczego w przypadku odpadnięcia lub zmiany przyczyny zabezpieczenia, a także znaczenie wątpliwości co do zasadności roszczenia i interesu prawnego dla oceny zasadności zabezpieczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia zabezpieczenia związanego z nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym. Interpretacja przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd może uchylić nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, który stanowi tytuł wykonawczy, na wniosek pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może uchylić taki nakaz zapłaty, stosując odpowiednio przepisy dotyczące uchylenia zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym stanowi tytuł zabezpieczający. Sąd może go uchylić na podstawie art. 492 § 2 kpc w zw. z art. 742 § 1 kpc, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia, co może nastąpić np. gdy przestały być aktualne przesłanki decydujące o udzieleniu zabezpieczenia, takie jak uprawdopodobnienie roszczenia czy interes prawny.
Jakie przesłanki decydują o możliwości uchylenia zabezpieczenia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
O uchyleniu zabezpieczenia można orzec, gdy odpadnie lub zmieni się jego przyczyna, co wymaga oceny przesłanek warunkujących udzielenie zabezpieczenia, takich jak uprawdopodobnienie roszczenia i interes prawny.
Uzasadnienie
Choć przepisy art. 492 § 2 kpc i art. 742 § 1 kpc nie zawierają konkretnych przesłanek, w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że odpadnięcie lub zmiana przyczyny zabezpieczenia następuje m.in. gdy zabezpieczone roszczenie przestaje być wiarygodne, ustaje interes prawny uprawnionego, dłużnik zaspokoił roszczenie, lub wypłacalność obowiązanego przestała być zagrożona.
Czy istnienie innej faktury dotyczącej tej samej transakcji oraz zarzut potrącenia mogą stanowić podstawę do uchylenia zabezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie okoliczności mogą stwarzać wątpliwości co do zasadności roszczenia i uzasadniać uchylenie zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że istnienie innej faktury dokumentującej tę samą transakcję na inną kwotę oraz zarzut dokonania potrącenia przez pozwanego stwarzały wątpliwości co do zasadności roszczenia powoda, co uzasadniało uchylenie zabezpieczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Galeria (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 492 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym stanowi tytuł zabezpieczający. Sąd może na wniosek pozwanego ograniczyć lub uchylić zabezpieczenie, stosując odpowiednio przepis art. 742 kpc.
Pomocnicze
k.p.c. art. 742 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stosowany pomocniczo do uchylenia zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się jego przyczyna.
k.p.c. art. 730 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.
k.p.c. art. 730 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje uwzględniać przy zabezpieczeniu interes obu stron, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę, a obowiązanego nie obciążyć ponad miarę.
k.p.c. art. 731
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany uprawdopodobnił, że z sukcesem prowadzi działalność gospodarczą, na bieżąco reguluje zobowiązania oraz ma pozawierane umowy zapewniające mu stałe wpływy środków pieniężnych. • Sam fakt istnienia sporu prawnego między stronami nie uzasadniał istnienia po stronie powoda interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. • Dokonanie zabezpieczenia przez powoda nie było konieczne dla ochrony jego praw i stanowiło zbędne obciążenie dla pozwanego. • Istnienie innej faktury dokumentującej tę samą transakcję na inną kwotę oraz zarzut dokonania potrącenia wierzytelności pozwanego stwarzały wątpliwości co do zasadności roszczenia powoda.
Odrzucone argumenty
Zarzuty powoda dotyczące naruszenia art. 492 § 2 w zw. z art. 792 kpc, art. 730 1 § 1 kpc oraz sprzeczności ustaleń sądu z materiałem dowodowym.
Godne uwagi sformułowania
skutkiem wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest równocześnie powstanie z mocy ustawy tytułu zabezpieczającego • zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia • odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia • brak zabezpieczenia mógłby pozbawić uprawnionego zaspokojenia • nie było rzeczą Sądu Rejonowego już na etapie rozpoznania wniosku o uchylenie zabezpieczenia prowadzenie skomplikowanego postępowania dowodowego
Skład orzekający
Barbara Jamiołkowska
przewodniczący
Elżbieta Kala
sędzia-sprawozdawca
Marek Tauer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Możliwość uchylenia nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jako tytułu wykonawczego w przypadku odpadnięcia lub zmiany przyczyny zabezpieczenia, a także znaczenie wątpliwości co do zasadności roszczenia i interesu prawnego dla oceny zasadności zabezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia zabezpieczenia związanego z nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym. Interpretacja przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować w przypadku zabezpieczenia, nawet jeśli zostało ono oparte na nakazie zapłaty, podkreślając znaczenie równowagi między ochroną wierzyciela a interesem dłużnika.
“Nakaz zapłaty to nie wyrok – sąd może uchylić zabezpieczenie, gdy pojawią się wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.