VIII GZ 418/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie, Wydział VIII Gospodarczy, rozpoznał zażalenie pozwanej (...) na Z. w S. na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie w przedmiocie kosztów procesu. Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 12 czerwca 2017 r. w punkcie 4 odstąpił od obciążania powoda Ł. K. kosztami procesu należnymi pozwanej (...) na Z. w S., powołując się na art. 102 k.p.c. Uzasadnienie opierało się na wykonaniu prac przez powoda, trudnej sytuacji finansowej innej pozwanej spółki z o.o., co miało czynić obciążenie powoda kosztami sprzecznym z zasadami słuszności. Pozwana (...) na Z. w S. zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. przez jego niezastosowanie oraz art. 102 k.p.c. przez jego zastosowanie bez podstaw prawnych i wystarczającego uzasadnienia. Sąd Okręgowy przychylił się do zażalenia. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie wykazał istnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w art. 102 k.p.c. Podkreślono, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i wymaga starannego rozważenia przesłanek. Sąd Okręgowy uznał, że wykonanie prac przez powoda ani sytuacja finansowa innej pozwanej spółki nie stanowiły wystarczających podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Wskazano, że sama zła sytuacja finansowa powoda (przegrywającego spór) nie wyczerpuje przesłanek, a sytuacja finansowa innej spółki jest jeszcze mniej istotna. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej (...) na Z. w S. kwotę 4.800 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz 273 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza gdy sąd pierwszej instancji powołuje się na sytuację finansową stron lub wykonanie prac.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji sądu okręgowego, który może być odmienny w innych sądach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. (odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu) w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji powołał się na wykonanie prac przez powoda oraz trudną sytuację finansową innej pozwanej spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie wykazał istnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w art. 102 k.p.c., a jego uzasadnienie było niewystarczające.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie przedstawił wystarczających dowodów na istnienie szczególnie uzasadnionego wypadku do zastosowania art. 102 k.p.c. Wykonanie prac przez powoda i sytuacja finansowa innej pozwanej spółki nie były wystarczającymi przesłankami. Uzasadnienie sądu rejonowego było zbyt ogólne i nie wykazało, dlaczego obciążenie powoda kosztami byłoby sprzeczne z zasadami słuszności.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 98 k.p.c. (zasada odpowiedzialności za wynik procesu) w kontekście rozstrzygania o kosztach procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odstąpił od zastosowania art. 98 k.p.c. bez wystarczających podstaw.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że skoro nie było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., należało zastosować ogólną zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.), co oznaczało zasądzenie zwrotu kosztów na rzecz strony wygrywającej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) na Z. w S. | inne | pozwana |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania kosztami procesu strony przegrywającej jest możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, co wymaga starannego rozważenia i omówienia przesłanek. Sama trudna sytuacja finansowa strony lub wykonanie prac nie są wystarczające. Decyzja musi być oparta na całokształcie okoliczności sprawy i poczuciu sprawiedliwości, a uzasadnienie musi być przekonywujące.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca proces co do zasady powinna otrzymać zwrot kosztów procesu od strony przegrywającej.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika procesowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 5
Określa wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w zależności od rodzaju sprawy i wartości przedmiotu sporu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 2 pkt 1
Określa wysokość opłaty od zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak szczególnie uzasadnionego wypadku do zastosowania art. 102 k.p.c. • Niewystarczające uzasadnienie sądu pierwszej instancji dotyczące zastosowania art. 102 k.p.c. • Wykonanie prac przez powoda i sytuacja finansowa innej pozwanej spółki nie są wystarczającymi przesłankami do odstąpienia od obciążenia powoda kosztami. • Pozwana (...) na Z. w S. wygrała spór w stosunku do niej i powinna otrzymać zwrot kosztów.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację finansową pozwanej spółki z o.o. i wykonanie prac przez powoda. • Obciążenie powoda kosztami byłoby sprzeczne z zasadami słuszności.
Godne uwagi sformułowania
odstąpienie od obciążania kosztami procesu stronę przegrywającej spór, w szczególności konieczność starannego i wyczerpującego rozważenia i omówienia przesłanek wymaganych do uznania, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek • przepis ten nie konkretyzuje pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, toteż ich kwalifikacja należy do sądu, który uwzględniając całokształt okoliczności konkretnej sprawy musi kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości • zastosowanie art. 102 k.p.c. musi się odbywać z bardzo dużą ostrożnością • nie sposób przyjąć, że odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania należnymi pozwanej (...) na Z. w S. podyktowane było wyjątkowymi, szczególnymi okolicznościami.
Skład orzekający
Patrycja Baranowska
przewodniczący
Anna Górnik
sędzia
Rafał Lila
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza gdy sąd pierwszej instancji powołuje się na sytuację finansową stron lub wykonanie prac."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji sądu okręgowego, który może być odmienny w innych sądach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia kosztów procesu i interpretacji art. 102 k.p.c., co jest istotne dla prawników procesowych.
“Kiedy sąd może odstąpić od obciążenia przegrywającego kosztami procesu? Kluczowa interpretacja art. 102 k.p.c.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 4800 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 273 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.