VIII GZ 57/17

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2017-05-17
SAOSinnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
pełnomocnik z urzędunieporadność stronykoszty postępowaniarejestr dłużników niewypłacalnychkpcsąd okręgowysąd rejonowyzażalenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych, uznając, że udział adwokata nie był potrzebny.

Uczestniczka złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych, argumentując zły stan zdrowia i brak wiedzy prawnej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak skomplikowania sprawy i rozeznanie uczestniczki. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawy lub sprawa jest skomplikowana, czego w tym przypadku nie stwierdzono.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie uczestniczki na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest konieczny, ponieważ sprawa nie jest skomplikowana, a uczestniczka wykazała się pewnym rozeznaniem prawnym, co potwierdzały jej pisma oraz fakt ustanowienia ojca pełnomocnikiem. Uczestniczka w zażaleniu podtrzymywała swoje stanowisko, wskazując na zły stan zdrowia i brak wiedzy prawnej jej ojca. Sąd Okręgowy, oddalając zażalenie, potwierdził prawidłowość decyzji Sądu Rejonowego. Podkreślono, że choć uczestniczka wykazała brak środków na wynagrodzenie adwokata, przesłanką odmowy było uznanie, że udział pełnomocnika nie był potrzebny w świetle art. 117 § 5 k.p.c. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wyjątkiem i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy strona nie jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawy lub gdy sprawa jest skomplikowana faktycznie lub prawnie. W niniejszej sprawie, dotyczącej wpisu do rejestru dłużników niewypłacalnych, przesłanki te nie zostały spełnione, a sąd rejestrowy bada okoliczności z urzędu. Pisma uczestniczki nie wykazywały trudności w formułowaniu myśli, a sąd zawsze może udzielić niezbędnych pouczeń procesowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie jest obligatoryjne, jeśli mimo braku środków, udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest potrzebny ze względu na nieskomplikowany charakter sprawy i rozeznanie strony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że przesłanka z art. 117 § 5 k.p.c. o niepotrzebności udziału adwokata lub radcy prawnego jest decydująca, nawet jeśli strona wykaże brak środków na jego wynagrodzenie. Sprawa o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych nie jest skomplikowana, a sąd bada okoliczności z urzędu, a pisma strony nie wskazują na jej nieporadność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy

Strony

NazwaTypRola
(...)innewnioskodawca
J. S.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie jest potrzebne, gdy udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie nie jest konieczny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 117 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przez osobę fizyczną.

k.p.c. art. 117 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przez osobę fizyczną.

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość udzielania przez sąd niezbędnych pouczeń uczestnikom postępowania występującym bez adwokata lub radcy prawnego.

u.k.r.s. art. 56

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Przesłanka uprawniająca wierzyciela do złożenia wniosku o wpis dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskomplikowany charakter sprawy o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych. Sąd rejestrowy bada okoliczności z urzędu. Pisma uczestniczki nie wskazują na nieporadność. Możliwość udzielenia pouczeń przez sąd. Udział pełnomocnika z urzędu jest potrzebny tylko w sytuacjach wyjątkowych.

Odrzucone argumenty

Uczestniczka jest słabego zdrowia. Ojciec uczestniczki nie zna się na prawie. Uczestniczka nie jest profesjonalnie reprezentowana.

Godne uwagi sformułowania

Ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, zasługujących na szczególne uwzględnienie. Udział taki należy uznać za potrzebny w toku postępowania wówczas, gdy strona domagająca się ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie jest w stanie sama poprowadzić swych spraw przed sądem, albo sprawa jest na tyle skomplikowana faktycznie lub prawnie, że tylko pomoc dobrze przygotowanego prawnika może zapewnić stronie należyte jej prowadzenie.

Skład orzekający

Marek Tauer

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach, które nie są skomplikowane faktycznie lub prawnie, nawet jeśli strona wykaże brak środków finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych, ale zasada ogólna o potrzebie udziału pełnomocnika ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą ustanowienia pełnomocnika z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.

Kiedy sąd odmówi Ci darmowego prawnika? Kluczowe zasady ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 57/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Marek Tauer po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku: (...) w N. z udziałem: J. S. o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych na skutek zażalenia uczestniczki od pkt 2 postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt BY XIII Ns-Rej. KRS 11170/16/445 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek uczestniczki o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd pierwszej instancji podkreślił w uzasadnieniu, że udział profesjonalnego pełnomocnika jest potrzebny, gdy sprawa ma charakter skomplikowany, bądź strona jest nieporadna. Ponadto Sąd rejestrowy bada wszystkie okoliczności mające wpływ na jej wynik z urzędu. Uczestniczka nie powołała też żadnych konkretnych okoliczności mogących wskazywać na jej nieporadność, uzasadniającą przyznanie pełnomocnika. Sposób sformułowania skargi i pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków skargi wskazują, że uczestniczka jest należycie rozeznana co do przysługujących jej w postępowaniu sądowym praw. Uczestniczka ustanowiła pełnomocnikiem w sprawie swojego ojca, co także świadczy o braku nieporadności z jej strony. Sąd Rejonowy uznał w konsekwencji, że udział adwokata lub radcy prawnego w niniejszym postepowaniu nie jest konieczny. Uczestniczka zaskarżyła powyższe postanowienie wskazując, że Sąd źle ustalił stan faktyczny sprawy. Podała, że nie jest profesjonalnie reprezentowana, a jaj tata również nie zna się na prawie. Reprezentuje on uczestniczkę, gdyż ta jest słabego zdrowia. Na pouczenia i wskazówki Sądu nie ma co liczyć. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie uczestniczki nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu w sprawie o wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych. Uczestniczka niewątpliwie wykazała w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, iż nie stać jej na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tylko w takim wypadku, zgodnie z art. 117 § 1 k.p.c. i art. 117 § 2 k.p.c. , osoba fizyczna zarówno zwolniona jak i niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jednak Sąd oddalił wniosek na podstawie art. 117 § 5 k.p.c. słusznie uznając, że udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie nie był potrzebny. Uzupełniając stanowisko Sądu Rejonowego należy dodać, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, zasługujących na szczególne uwzględnienie. Udział taki należy uznać za potrzebny w toku postępowania wówczas, gdy strona domagająca się ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie jest w stanie sama poprowadzić swych spraw przed sądem, albo sprawa jest na tyle skomplikowana faktycznie lub prawnie, że tylko pomoc dobrze przygotowanego prawnika może zapewnić stronie należyte jej prowadzenie. Sąd Najwyższy w wyroku z 2 marca 2005 r., sygn. akt III CK 533/04 zwrócił uwagę, iż potrzeba udziału w sprawie adwokata lub radcy prawnego może zachodzić wtedy, gdy nieporadność strony prowadzi do tego, że przy faktycznym lub prawnym skomplikowaniu sprawy nie jest ona w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego jej prowadzenia. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy niniejsza sprawa nie ma skomplikowanego charakteru, a badanie okoliczności mających znaczenie dla dokonania wpisu następuje w tym postępowaniu z urzędu. Należy zważyć, że zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 687 j.t.), przesłanką uprawniającą wierzyciela do złożenia w sądzie rejestrowym wniosku o wpis jego dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych jest niezapłacenie przez tego dłużnika, pomimo wezwania, należności stwierdzonej tytułem wykonawczym. Skarżąca nie musi posługiwać się skomplikowaną terminologią czy też powoływać się na konkretne przepisy prawa, lecz wystarczające jest przedstawienie swojego stanowiska i poparcie go odpowiednimi dowodami. Z treści oświadczenia majątkowego uczestniczki (k. 46 akt) wprost wynika, że posiada ona zaległe zobowiązania m.in. wobec Urzędu Skarbowego. Sporządzane przez skarżącą pisma nie wskazują, aby osoba je sporządzająca miała trudności z formułowaniem myśli i spostrzeżeń, wobec czego brak jest podstaw do przyznania uczestniczce pełnomocnika z urzędu. Trzeba też dodać, że w razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielać uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń, co do podejmowanych czynności procesowych ( art. 5 k.p.c. ). Z tych względów zażalenie należało oddalić, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI