VIII Gz 321/16

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2016-12-29
SAOSGospodarczewłaściwość sąduŚredniaokręgowy
właściwość miejscowaumowa prorogacyjnaforma pisemnazlecenie przewozuk.p.c.k.c.skuteczność umowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu niższej instancji o przekazaniu sprawy do innego sądu, uznając, że umowa prorogacyjna o właściwość sądu nie została skutecznie zawarta z powodu braku formy pisemnej.

Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy miejscowo i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy, opierając się na umowie prorogacyjnej zawartej w zleceniu przewozu. Powód wniósł zażalenie, argumentując, że umowa prorogacyjna nie została zawarta w wymaganej formie pisemnej, ponieważ zlecenie przewozu nie zawierało podpisów. Sąd Okręgowy przychylił się do zażalenia, uchylając postanowienie sądu rejonowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu niewłaściwości miejscowej i przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla m. st. Warszawy. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na treści umowy prorogacyjnej zawartej w zleceniu przewozu, zgodnie z którą spory miały być rozpatrywane przez sąd właściwy dla siedziby pozwanej. Powód argumentował, że umowa prorogacyjna nie została skutecznie zawarta, ponieważ zlecenie przewozu nie spełniało wymogów formy pisemnej, gdyż brakowało na nim podpisów upoważnionych osób. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał argumentację powoda za zasadną. Przypomniał, że zgodnie z art. 46 § 1 k.p.c., umowa prorogacyjna wymaga formy pisemnej, a do jej skuteczności stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące oświadczeń woli, w tym art. 78 k.c. Wskazał, że zlecenie przewozowe, będące jedynie wydrukiem bez podpisu, nie stanowiło dokumentu w rozumieniu przepisów prawa. Niezachowanie formy pisemnej niweczy skuteczność umowy prorogacyjnej. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie sądu rejonowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa prorogacyjna nie jest skuteczna, jeśli nie została zawarta w formie pisemnej, co oznacza konieczność złożenia własnoręcznego podpisu lub wymiany dokumentów podpisanych przez strony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zlecenie przewozu, będące jedynie wydrukiem bez podpisu, nie spełnia wymogów formy pisemnej dla umowy prorogacyjnej określonej w art. 46 § 1 k.p.c. Niezachowanie tej formy niweczy skuteczność umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjna spółki komandytowejspółkapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowejspółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów. Warunkiem skuteczności umowy prorogacyjnej jest zachowanie formy pisemnej.

Pomocnicze

k.c. art. 78

Kodeks cywilny

Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza zaś wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany.

k.p.c. art. 74 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Z niezachowania formy pisemnej nie wynikają rygory dla celów dowodowych, co oznacza, że nie jest dopuszczalny dowód z zeznań świadków ani przesłuchania stron na fakt dokonania czynności, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uwzględnienia zażalenia sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone postanowienie.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania w przedmiocie zarządzenia środka zabezpieczenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa prorogacyjna nie została zawarta w wymaganej formie pisemnej, ponieważ zlecenie przewozu nie zawierało podpisów stron. Zlecenie przewozu jest jedynie wydrukiem i nie stanowi dokumentu w rozumieniu przepisów prawa dla celów zawarcia umowy prorogacyjnej.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy był właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie umowy prorogacyjnej zawartej w zleceniu przewozu.

Godne uwagi sformułowania

istotą skuteczności umowy, o której mowa w art. 46 § 1 k.p.c., jest zawarcie jej w formie pisemnej Niezachowanie formy pisemnej w istocie niweczy skuteczność umowy prorogacyjnej.

Skład orzekający

Agnieszka Górska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych umowy prorogacyjnej o właściwość sądu, zwłaszcza w kontekście umów zawieranych w obrocie gospodarczym i dokumentów elektronicznych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego braku podpisu na zleceniu przewozu. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie forma pisemna została zachowana w inny sposób.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię formalnych wymogów dla umów o właściwość sądu, co jest istotne dla przedsiębiorców. Pokazuje, że nawet pozornie oczywiste ustalenia mogą być nieważne z powodu braku formalności.

Czy zlecenie przewozu bez podpisu może decydować o tym, gdzie toczy się proces? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 321/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Górska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółka Akcyjna spółki komandytowej z siedzibą w S. przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w R. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2016 roku, sygn. akt XI GC 888/16 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania właściwemu rzeczowo i miejscowo Sądowi Rejonowemu dla miasta stołecznego Warszawy w W. . W uzasadnieniu wskazano, z powołaniem się na przepis art. 46 § 1 k.p.c. , że stosownie do treści umowy, której postanowienia wyartykułowane zostały w dokumencie zlecenia przewozu wszelkie sprawy sporne miały być rozpatrywane przez sąd miejscowo właściwy dla siedziby H. . Siedziba pozwanej znajduje się w R. , właściwy do rozpoznania sporu jest zatem Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy w W. . Powód wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazano, że istotą skuteczności umowy, o której mowa w art. 46 § 1 k.p.c. , jest zawarcie jej w formie pisemnej, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Na formularzu zlecenia z dnia 25 czerwca 2015 r. brak jest bowiem podpisu osób upoważnionych do reprezentowania powoda i pozwanej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 1 k.p.c. strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów. Z powołanego przepisu wynika, iż warunkiem skuteczności umowy prorogacyjnej jest zachowanie przy tej czynności formy pisemnej. Do umowy tej mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące oświadczeń woli, w tym przepis art. 78 k.c. , który stanowi, że do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza zaś wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron , lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione wymagania przewidziane cytowanym przepisem. Zlecenie przewozowe, na które powoływała się pozwana dla wykazania umowy prorogacyjnej, stanowi jedynie wydruk, który nie został opatrzony jakimkolwiek podpisem, nie stanowiąc tym samym dokumentu. W przepisie art. 46 § 1 k.p.c. nie przewidziano rygoru nieważności w przypadku niezachowania formy pisemnej, co oznacza, iż zastosowanie znajdują przepisy o formie dla celów dowodowych. W tej sytuacji, co do zasady (uwzględniając przy tym także odmienną regulację w stosunkach między przedsiębiorcami), nie jest dopuszczalny - zgodnie z art. 74 § 1 k.p.c. - dowód z zeznań świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Okoliczność, że w pozwie powód powołał się na zlecenie przewozowe dla wykazania roszczenia, nie oznacza, że doszło do zawarcia umowy prorogacyjnej; fakt ten może być miarodajny jedynie dla oceny zawarcia umowy przewozu między stronami i warunków, na jakich miał być on realizowany. Skuteczność zawarcia umowy o przewóz nie jest jednak równoznaczna ze skutecznością umowy o właściwość sądu, dla której wymagana jest forma pisemna. Niezachowanie formy pisemnej w istocie niweczy skuteczność umowy prorogacyjnej. Wobec tego, że zarzut niewłaściwości miejscowej sądu zgłoszony w sprzeciwie od nakazu zapłaty okazał się niezasadny na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 397 §2 k.p.c. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie. (...) (...) ZARZĄDZENIE (...) (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI