VIII Gz 136/22

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2022-10-06
SAOSinnepostępowanie upadłościoweŚredniaokręgowy
upadłość konsumenckakoszty sądowesyndykzasady ponoszenia kosztówtrudna sytuacja materialnamajątek upadłegozażalenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie upadłego na postanowienie o obciążeniu go kosztami postępowania upadłościowego, uznając, że nie wykazał on przesłanek do zwolnienia z ich ponoszenia.

Sąd Rejonowy obciążył upadłego L. Z. kwotą 3990 zł tytułem zwrotu tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa kosztów postępowania upadłościowego. Upadły wniósł zażalenie, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że upadły nie złożył wniosku o odstąpienie od obciążenia kosztami i nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej, a nadto zataił posiadany majątek.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie upadłego L. Z. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które obciążyło go kwotą 3990 zł tytułem zwrotu tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa kosztów postępowania upadłościowego. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 231 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym niezaspokojone koszty postępowania ponosi upadły po jego zakończeniu, co ma zastosowanie również do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Upadły w zażaleniu argumentował swoją trudną sytuacją materialną, płaceniem alimentów i problemami z bieżącym utrzymaniem, wnosząc o uchylenie lub zmianę postanowienia. Sąd Okręgowy uznał jednak zażalenie za bezzasadne. Podkreślono, że upadły nie złożył wniosku o odstąpienie od obciążenia kosztami w trybie właściwym, a jedynie w zażaleniu powołał się na trudną sytuację materialną, której nie wykazał w sposób wystarczający (nie podał wysokości dochodów, kosztów utrzymania, a także zataił posiadany majątek, w tym przyczepkę samochodową, samochód i nieruchomość). Sąd wskazał, że art. 231 Prawa upadłościowego stanowi zasadę ponoszenia przez upadłego niezaspokojonych zobowiązań masy upadłości, a możliwość zwolnienia od tych kosztów jest ograniczona i wymaga odpowiedniego wniosku oraz wykazania przesłanek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej w sposób wystarczający i nie złożył stosownego wniosku w odpowiednim trybie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upadły nie wykazał przesłanek do zwolnienia z kosztów, ponieważ nie złożył wniosku o odstąpienie od obciążenia kosztami w trybie właściwym, a w zażaleniu przedstawił jedynie szczątkowe informacje o swojej sytuacji materialnej, nie ujawniając posiadanych aktywów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
L. Z.osoba_fizycznaupadły
Skarb Państwaorgan_państwowykosztujący
J. F.innesyndyk

Przepisy (10)

Główne

P.u. art. 231 § ust. 1

Prawo upadłościowe

Niezaspokojone z masy upadłości zobowiązania, o których mowa w art. 230, po zakończeniu postępowania upadłościowego ponosi upadły.

P.u. art. 491 § (2) ust. 1

Prawo upadłościowe

Przepis art. 231 ma zastosowanie w postępowaniach upadłościowych osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Pomocnicze

P.u. art. 231 § ust. 2 zd. 2

Prawo upadłościowe

Kompetencje sędziego-komisarza do orzekania o zwolnieniu upadłego od ponoszenia kosztów w przypadku odrzucenia lub oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

P.u. art. 371

Prawo upadłościowe

Dotyczy zwolnienia od kosztów w przypadku odrzucenia lub oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

P.u. art. 491 § (10) ust. 1

Prawo upadłościowe

Możliwość zbadania przez sąd, na wniosek upadłego, przesłanek odstąpienia od obciążenia go kosztami sądowymi po umorzeniu postępowania.

u.k.s.s.c. art. 83 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy wydatków na wynagrodzenie syndyka i zwrot jego kosztów.

u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy wydatków na wynagrodzenie syndyka i zwrot jego kosztów.

u.k.s.s.c. art. 5 § ust. 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy wydatków na wynagrodzenie syndyka i zwrot jego kosztów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania na podstawie przepisów prawa materialnego.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upadły nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej w sposób wystarczający. Upadły nie złożył wniosku o odstąpienie od obciążenia kosztami w odpowiednim trybie. Upadły zataił posiadany majątek. Zasada ponoszenia przez upadłego niezaspokojonych kosztów postępowania.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna upadłego uzasadnia odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania.

Godne uwagi sformułowania

cała argumentacja przedstawiona przez skarżącego w zażaleniu koncentruje się wyłącznie wokół kwestii jego trudnej – zdaniem upadłego – sytuacji materialnej nie wykazując przy tym wysokości miesięcznego dochodu, nie ujawniając, ile konkretnie wynoszą jego koszty utrzymania oraz jakie ma wydatki upadłego nie sposób uznać za osobę, wobec której zachodzą przesłanki zezwalające na odstąpienie od obciążenia kosztami sądowymi

Skład orzekający

Sylwia Durczak – Żochowska

przewodniczący

Artur Fornal

sędzia

Marcin Winczewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponoszenia kosztów postępowania upadłościowego przez upadłego, zwłaszcza w kontekście upadłości konsumenckiej i konieczności wykazania trudnej sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (po umorzeniu) i wymaga złożenia stosownego wniosku przez upadłego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje przepisów Prawa upadłościowego dotyczące kosztów, pokazując, że trudna sytuacja materialna sama w sobie nie wystarczy do zwolnienia z ich ponoszenia, jeśli nie zostanie odpowiednio wykazana i udokumentowana.

Czy trudna sytuacja materialna zwalnia z kosztów upadłości? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3990 PLN

wynagrodzenie syndyka: 3690 PLN

zaliczka na koszty postępowania: 300 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 136/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2022r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia SO Sylwia Durczak – Żochowska Sędzia SO Artur Fornal Sędzia SO Marcin Winczewski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy upadłościowej L. Z. , nieprowadzącego działalności gospodarczej w przedmiocie kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa na skutek zażalenia upadłego na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2022r., sygn. akt XV GUp 29/22 w przedmiocie kosztów postępowania upadłościowego postanawia: oddalić zażalenie. SSO Artur Fornal SSO Sylwia Durczak – Żochowska SSO Marcin Winczewski Sygn. akt. VIII Gz 136/22 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2022r. w sprawie o sygn. akt XV GUp 29/22 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy kosztami postępowania upadłościowego obciążył upadłego L. Z. i nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę 3990 zł tytułem zwrotu tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa kosztów postępowania upadłościowego. W uzasadnieniu swego stanowiska Sąd I instancji wskazał, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2022r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie upadłościowe. W toku postępowania pozostały niezaspokojone koszty postępowania w kwocie 3990 zł tj. wynagrodzenie syndyka w kwocie 3690 zł oraz zaliczka na koszty postępowania – 300 zł, które tymczasowo poniósł Skarb Państwa. Sąd ten powołał się na art. 231 prawa upadłościowego , zgodnie z którym niezaspokojone z masy upadłości zobowiązania, o których mowa w art. 230 , po zakończeniu postępowania upadłościowego ponosi upadły. Przepis ten na mocy art. 491 (2) ust. 1 prawa upadłościowego ma zastosowanie w postępowaniach upadłościowych osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Wobec tego, Sąd I instancji obciążył upadłego niezaspokojonymi kosztami postępowania na podstawie powyższych przepisów. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł upadły, zaskarżając je w całości. Zarzucił, iż wobec tego, że utrzymuje się jedynie z emerytury, jest ubogi, płaci alimenty w kwocie 150 zł, a ponadto jest mu pobierane 250 zł, ma problem z pokryciem kosztów swojego utrzymania. Skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia i odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. Powołał się przy tym na trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na zażalenie syndyk J. F. wskazał, iż wystąpił w postępowaniu upadłościowym – jako syndyk -z wnioskiem o jego umorzenie w związku z ustaleniem posiadania przez upadłego majątku oraz odmową jego wydania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Odwoławczego rozstrzygnięcie Sądu I instancji, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów, należy uznać za prawidłowe. W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że cała argumentacja przedstawiona przez skarżącego w zażaleniu koncentruje się wyłącznie wokół kwestii jego trudnej – zdaniem upadłego – sytuacji materialnej, co ma skutkować uchyleniem lub zmianą zaskarżonego postanowienia i odstąpieniem od obciążania go kosztami postępowania. Zauważyć należy, iż art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U.2022.1520 t.j. ze zm.), który na podstawie art. 491 (2) ust. 1 Prawa upadłościowego znajduje zastosowanie także w postępowaniu prowadzonym wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności konsumenckiej, wprowadził jako zasadę ponoszenie przez upadłego, po zakończeniu postępowania, niezaspokojonych zobowiązań masy upadłości. Z kolei do kompetencji sędziego-komisarza należy orzekanie o ewentualnym zwolnieniu upadłego od ponoszenia tych kosztów w sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie prawomocnie odrzucony albo oddalony (art. 231 ust. 2 zd. 2 w zw. z art. 371 Prawa upadłościowego ). W ocenie Sądu Okręgowego nie wyklucza to zbadania - w razie umorzenia postępowania upadłościowego - na wniosek upadłego ( art. 491 (10) ust. 1 Prawa upadłościowego ), czy w sprawie wystąpiły przesłanki pozwalające na odstąpienie od obciążenia go kosztami sądowymi. Do tych ostatnich należą bowiem wyłożone tymczasowo przez Skarb Państwa wydatki na wynagrodzenie syndyka i zwrot jego kosztów (zob. art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 4 i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ; Dz.U.2022.1125 t.j. ze zm.). W niniejszym przypadku upadły pismem z dnia 28 marca 2022r. cofnął wniosek o ogłoszenie upadłości, wnosząc o umorzenie postępowania (k. 6 akt). Nie złożył jednakże wniosku o odstąpienie od obciążenia go kosztami sądowymi. Tymczasem syndyk, do momentu cofnięcia wniosku, wykonał szereg czynności, szczegółowo opisanych w sprawozdaniu z czynności syndyka z dnia 29 marca 2022r. (k. 10-12 akt). W tymże dokumencie syndyk wskazał również, iż upadły zarówno we wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i w oświadczeniu złożonym syndykowi zataił informacje o posiadanym majątku. Ustalono, iż upadły jest właścicielem przyczepki samochodowej (...) rok produkcji 2015, współwłaścicielem samochodu osobowego (...) rok produkcji 2018 oraz współwłaścicielem nieruchomości gruntowej KW nr (...) . Mimo wezwań syndyka do okazania majątku oraz dokumentów z nim związanych, upadły odmówił udostępnienia zarówno majątku jak i dokumentów. Ponadto syndyk ustalił, iż upadły posiada w (...) oszczędności, których wysokości skarżący nie ujawnił. Należy podkreślić, iż upadły nie wnosił o nieobciążanie go kosztami sądowymi z jakichkolwiek przyczyn do momentu wydania zaskarżonego postanowienia, toteż Sąd I instancji nie miał obowiązku rozpatrywania tego aspektu z urzędu. W zażaleniu natomiast upadły powołał się na trudną sytuację materialną, ale jej nie wykazał. Skarżący podał jedynie szczątkowe informacje dotyczące swojej aktualnej sytuacji tj. że utrzymuje się jedynie z emerytury, jest ubogi, płaci alimenty w kwocie 150 zł, jest mu pobierane 250 zł, ma problem z pokryciem kosztów swojego utrzymania. Zatem, upadły nawet nie przedstawił wysokości miesięcznego dochodu, nie ujawnił, ile konkretnie wynoszą jego koszty utrzymania oraz jakie ma wydatki. Skarżący nie wspomniał przy tym o składnikach posiadanego przez siebie majątku, wymienionego powyżej. W tej sytuacji uznać należało, iż upadłego nie sposób uznać za osobę, wobec której zachodzą przesłanki zezwalające na odstąpienie od obciążenia kosztami sądowymi. Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie zastosowanego odpowiednio przepisu art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 229 w zw. z art. 491 (2) ust. 1 Prawa upadłościowego , orzeczono jak w sentencji. SSO Artur Fornal SSO Sylwia Durczak – Żochowska SSO Marcin Winczewski Nie podpisał uzasadnienia z powodu korzystania z urlopu wypoczynkowego. Podpis za niego złożył Przewodniczący.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI