VIII Gz 232/16

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2016-07-22
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
koszty procesukoszty zastępstwa procesowegopełnomocniksąd okręgowysąd rejonowyzażaleniezasada słusznościodpowiedzialność za wynik procesu

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów procesu, znosząc je wzajemnie między stronami i zasądzając od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie kosztów procesu. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 517,60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów zastępstwa procesowego, wskazując, że powódka nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, zmieniając zaskarżone postanowienie w ten sposób, że koszty procesu zniosła wzajemnie między stronami, a także zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2016 r., zawarte w punkcie III wyroku, dotyczące kosztów procesu. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 517,60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wskazując lakonicznie, że kwota ta jest proporcjonalna do wygranej strony powodowej. Pozwany złożył zażalenie, domagając się zmiany postanowienia w ten sposób, aby koszty procesu zostały zniesione wzajemnie między stronami, lub uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem pozwanego było naruszenie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego, podczas gdy powódka nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Pozwany argumentował, że powódka nie wykazała poniesienia innych kosztów, takich jak koszty przejazdów czy utracony zarobek. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że rację ma skarżący, iż po stronie powodowej nie występował zawodowy pełnomocnik, co wykluczało przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm dla adwokatów. Ponadto, powódka nie wykazała ani nie uprawdopodobniła poniesienia innych kosztów. Sąd Okręgowy, analizując akta sprawy, ustalił, że powódka wygrała proces w 80%, a pozwany w 20%. Wobec powyższego, a także mając na uwadze, że strona skarżąca wniosła o zniesienie kosztów procesu, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, znosząc koszty procesu wzajemnie między stronami. Dodatkowo, zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, uwzględniając opłatę od zażalenia i wynagrodzenie pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, koszty zastępstwa procesowego mogą zostać zasądzone jedynie w przypadku reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika. Strona reprezentowana przez osobę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem może dochodzić zwrotu jedynie udokumentowanych kosztów sądowych, kosztów przejazdów i utraconego zarobku.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., wskazując, że zasady dotyczące zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dotyczą profesjonalnych pełnomocników. Strona powodowa nie wykazała, aby jej pracownik, który ją reprezentował, był profesjonalnym pełnomocnikiem ani aby poniosła inne udokumentowane koszty związane z jego udziałem w procesie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany (w postępowaniu zażaleniowym)

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki akcyjnej w W.spółkapowódka
L. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co wyklucza zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Powódka nie wykazała poniesienia innych kosztów procesu (przejazdy, utracony zarobek). Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił prawidłowo rozstrzygnięcia o kosztach.

Godne uwagi sformułowania

koszty procesu znosi wzajemnie pomiędzy stronami brak podstaw do przyznania kosztów zastępstwa procesowego nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła wymyka się to kontroli Sądu odwoławczego zasada odpowiedzialności za wynik procesu

Skład orzekający

Natalia Pawłowska-Grzelczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozstrzyganie o kosztach procesu w przypadku braku profesjonalnego pełnomocnika po stronie wygrywającej oraz stosowanie art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku profesjonalnego pełnomocnika i nieudokumentowania innych kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne aspekty rozliczania kosztów procesu i znaczenie prawidłowego udokumentowania wydatków, co jest istotne dla wszystkich uczestników postępowań sądowych.

Czy można żądać zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, gdy nie ma się profesjonalnego pełnomocnika?

Dane finansowe

WPS: 2099 PLN

należność główna: 1687,54 PLN

zwrot kosztów procesu: 517,6 PLN

Sektor

gospodarcze

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 232/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Natalia Pawłowska-Grzelczak po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej w W. przeciwko L. D. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin- Centrum w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt V GC 477/15 ( zawarte w punkcie III wyroku); postanawia: 1. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że koszty procesu znosi wzajemnie pomiędzy stronami; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 roku zawartym w punkcie III wyroku Sad Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 517,60 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji lakonicznie wskazał, że zasądzona kwota jest proporcjonalna do wygranej strony powodowej. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona pozwana i złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o: 1) o zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego pomiędzy stronami wzajemnie się znoszą, 2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych, ewentualnie: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do Sądu I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za II instancję, 2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w postępowaniu zażaleniowym, według norm przepisanych. Strona pozwana zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. oraz art. 98 § 3 k.p.c. w zw. 2 art. 99 k.p.c. , poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zasądzeniu kwoty 517, 60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, obejmujące zwrot koszów zastępstwa procesowego, podczas gdy w niniejszej sprawie powód nie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, przez którego podejmowane były czynności niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony powoda, 2) naruszenie art. 98§ 1 k.p.c. oraz art. 98 § 3 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyznaniu stronie powodowej od pozwanej kwoty 517,60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, podczas gdy strona powodowa nie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wnosiła o zasądzenie kosztów zastępstwa według norm przepisanych, a jedynie o zasądzenie kosztów opłaty od pozwu i kosztów pełnomocnictwa udzielonego pracownikowi powoda. W rozwinięciu powyższych zarzutów skarżący podniósł, że iż w przedmiotowej sprawie nie występuje po stronie powodowej profesjonalny pełnomocnik. Podał, iż w sprawie występowała K. G. , pełniąca funkcję Kierownika zespołu, której pełnomocnictwo znajduje się w aktach. Powyższy pełnomocnik na żadnym etapie postępowania przed Sądem I instancji nie przedstawił, ani nie uprawdopodobnił, iż jest profesjonalnym pełnomocnikiem (adwokatem, radcą prawnym). W tej sytuacji zadaniem skarżącego brak jest podstaw do przyznania kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie w oparciu o art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. , bowiem stronom reprezentowanym przez radcę prawnego zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów wynagrodzeniu adwokata. Pozwany podniósł, iż zgodnie z art. 98 § 2 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego. Jednak wskazał, że w niniejszej sprawie strona powodowa nie przedstawiła żadnych dowodów, ani nie uprawdopodobniła na okoliczność poniesienia przez pełnomocnika nie będącego adwokatem czy radca prawnym lub rzecznikiem patentowym: „poniesionych przez nią kosztów sądowych, kosztów przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartości zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie”. Zatem brak w przedmiotowej sprawie podstaw do obciążenia pozwanego kosztami zastępstwa procesowego, podczas gdy strona powodowa nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w postaci adwokat, radcy prawnego lub rzecznika patentowego. Dodatkowo skarżący wskazał, iż Sąd pierwszej instancji winien zastosować art. 102 k.p.c. zgodnie z zasadami słuszności albowiem w sprawie powstały przesłanki, których zaistnienie warunkuje możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów lub nieobciążenia jej w ogóle tymi kosztami. Ponadto skarżący wskazał, że w ocenie strony pozwanej, zasądzona kwota 517,60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, nie znajduje odzwierciedlenia w okolicznościach sprawy, a co najmniej jest rażąco wygórowana. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie i doprowadziło do wydania orzeczenia reformatoryjnego. Na wstępnie wskazać należy, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 98 k.p.c. stanowiącą zasadę odpowiedzialności za wynik procesu strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Rację ma skarżący, iż w przedmiotowej sprawie po stronie powodowej nie występował zawodowy pełnomocnik. W kontekście powyższego brak było podstaw do przyznania kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie w oparciu o art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. , bowiem stronom reprezentowanym przez radcę prawnego zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów wynagrodzeniu adwokata. Fakt ten został potwierdzony przez Sąd Najwyższy, który uznał, że: „użyte w art. 98 § 3 k.p.c. określenie reprezentowania strony odpowiada określeniu prowadzenia sprawy przez pełnomocnika zawartemu zarówno w art. 98 § 2 k.p.c. jak iw § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (postanowienie SN z 8 marca 2012 r., sygn. akt V CZ 153/11). Sąd Okręgowy podziela powyższe stanowisko w całości. Ponadto strona powodowa nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, iż repezentujący ją w procesie pracownik poniósł z tego tytułu inne koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz ewentualnie równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Ja wynika bowiem z akt sprawy pełnomocnik powoda nie stawił się na termin rozprawy. Dodatkowo podnieść należy, iż strona powodowa wnosiła jedynie o zwrot kosztów procesu w kwocie 30 złotych stanowiących opłatę od pozwu. Jak już wyżej wskazano Sąd pierwszej instancji nie wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach, co złożyło się na zasądzoną kwotę 517,60 złotych zatem trudno jest się odnieść do tej kwoty albowiem wymyka się to kontroli Sądu odwoławczego. Zgodnie z art. 361 k.p.c. do uzasadnienia postanowienia o kosztach procesu stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c. , a zatem uzasadnienie to powinno zawierać przytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie dlaczego w indywidulanej sprawie mają zastosowanie powołane przepisy. Niewątpliwie Sąd Rejonowy uchybił temu przepisowi. Niemniej jednak dokonując analizy akt sprawy wskazać należy, iż powódka wygrała niniejszy proces w 80 %, a pozwany w 20%. Powódka wnosiła bowiem o zasądzenie kwoty 2099 złotych należności głównej, a otrzymała 1687,54 złotych. Na koszty strony powodowej złożyła się kwota 30 złotych opłaty od pozwu i 17 złotych opłaty od pełnomocnictwa , w sumie 47 złotych. Na koszty strony pozwanej złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika zawodowego w kwocie 600 złotych i 17 złotych opłaty od pełnomocnictwa, w sumie 617 złotych. Zatem nie budzi wątpliwości, iż zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu to powódka winna zwrócić pozwanemu kwotę 85,80 złotych ( 80% z 47 złotych = 37,60 zł, 20% z 617 zł = 123,40 zł , 123,40 zł – 37,60 zł =85,60 zł). Wobec faktu, iż Sąd jest związany żądaniem strony skarżącej, a ta wniosła w zażaleniu o zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego pomiędzy stronami wzajemnie się znoszą, Sąd uznał, iż jest to uzasadnione. W ocenie Sądu Okręgowego w zaistniałej sytuacji procesowej, mając na względzie wynik procesu uzasadnionym jest zastosowanie dyspozycji art. 102 k.p.c . Wobec powyższego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i 13 § 2 k.p.c. orzeczono o zmianie zaskarżonego rozstrzygnięcia skutkującej zniesieniem kosztów procesu wzajemnie pomiędzy stronami . Z uwagi na to, że pozwany (skarżący) wygrał niniejsze postępowanie zażaleniowe, przysługuje mu, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. W skład tych kosztów zaliczono opłatę od zażalenia 30 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 120 zł ustalone w oparciu o przepis § 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sygn. akt VIII Gz 232/15 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI