VIII GZ 217/17

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2017-11-16
SAOSGospodarczepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
doręczeniepostępowanie międzynarodoweprawo łotewskiezażaleniesąd okręgowysąd rejonowyrozporządzenie UE

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania, uznając je za przedwczesne z powodu niewystarczających ustaleń dotyczących doręczenia pozwu na Łotwie.

Powódka wniosła o wydanie europejskiego nakazu zapłaty. Po kilku próbach doręczenia pozwu na Łotwie, które zakończyły się niepowodzeniem z powodu niemożności zlokalizowania adresata, Sąd Rejonowy umorzył postępowanie. Powódka zaskarżyła to postanowienie, zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego i nieprawdziwe informacje o adresie pozwanej. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie, uznając je za przedwczesne, i nakazał Sądowi Rejonowemu ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem prawa łotewskiego dotyczącego doręczeń oraz wyjaśnieniem przyczyn niedoręczenia.

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie europejskiego nakazu zapłaty, gdzie powódka (...) Sp. z o.o. domagała się zapłaty od pozwanej (...) (...) ” z siedzibą w Rydze. Po kilku próbach doręczenia pozwu na adres wskazany przez powódkę, które zakończyły się niepowodzeniem z powodu niemożności zlokalizowania adresata na Łotwie, Sąd Rejonowy zawiesił, a następnie umorzył postępowanie, uznając, że powódka podała nieprawdziwe informacje o adresie pozwanej. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że przedstawiła urzędowy odpis z rejestru przedsiębiorstw, który potwierdzał wskazany adres, i że nie miała innej możliwości ustalenia adresu. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy nie dostrzegł, iż łotewska jednostka przyjmująca podała dwie przyczyny niedoręczenia (niezlokalizowanie adresata oraz nieodebranie dokumentów przez przedstawiciela), nie zlecił tłumaczenia angielskiej notatki ani nie ustalił, jak prawo łotewskie reguluje kwestie doręczeń i skutki nieodbierania przesyłek. Sąd Okręgowy uznał, że umorzenie postępowania było przedwczesne i nakazał Sądowi Rejonowemu ponowne rozpoznanie sprawy, w tym ustalenie treści prawa łotewskiego oraz wyjaśnienie rzeczywistej przyczyny niedoręczenia przesyłki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Rejonowy przedwcześnie umorzył postępowanie, nie dokonując wystarczających ustaleń dotyczących prawa łotewskiego w zakresie doręczeń i skutków niestawienia się przez adresata po odbiór przesyłki.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie zbadał wystarczająco prawa łotewskiego, nie wyjaśnił wątpliwości co do przyczyn niedoręczenia wskazanych przez łotewską jednostkę przyjmującą oraz nie ustalił skutków prawnych ujawnienia adresu w rejestrze przedsiębiorstw. Wobec tego umorzenie postępowania było przedwczesne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zaskarżonego postanowienia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowódka
S. (...) (...) (...) ”spółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie nr 1393/2007 art. 7 § 1

Rozporządzenie nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Jednostka przyjmująca doręcza dokument samodzielnie lub zleca jego doręczenie zgodnie z prawem państwa członkowskiego, do którego są adresowane dokumenty, albo w szczególny sposób wskazany przez jednostkę przekazującą, o ile jest on zgodny z prawem tego państwa członkowskiego.

Rozporządzenie nr 1393/2007 art. 7 § 2

Rozporządzenie nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Jednostka przyjmująca niezwłocznie powiadamia jednostkę przekazującą o niemożności doręczenia w terminie miesiąca.

Pomocnicze

k.p.c. art. 177 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 182 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 359 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 133 § 2a

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy sugeruje możliwość analogii do tego przepisu w prawie łotewskim.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy nie zbadał wystarczająco prawa łotewskiego dotyczącego doręczeń. Sąd Rejonowy nie wyjaśnił wątpliwości co do przyczyn niedoręczenia wskazanych przez łotewską jednostkę przyjmującą. Sąd Rejonowy nie ustalił skutków prawnych ujawnienia adresu w rejestrze przedsiębiorstw. Umorzenie postępowania było przedwczesne.

Odrzucone argumenty

Powódka podała nieprawdziwe informacje o adresie pozwanej. Podjęcie postępowania w dniu 17 lipca 2016 r. było oparte na wadliwej podstawie faktycznej.

Godne uwagi sformułowania

„nie można zlokalizować adresata” „nie przybył do urzędu pocztowego aby odebrać dokumenty” „uchylenie przez ten Sąd postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania na podstawie art. 359 § 1 k.p.c. , jak i jego umorzenie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. , należy uznać za co najmniej przedwczesne”

Skład orzekający

Leon Miroszewski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Górnik

sędzia

Rafał Lila

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o doręczeniach w sprawach międzynarodowych, zwłaszcza w kontekście rozporządzenia nr 1393/2007 i prawa państw członkowskich UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki doręczeń na Łotwie i wymaga analizy konkretnych przepisów tego państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność międzynarodowych postępowań cywilnych i problemy z doręczaniem dokumentów w innych krajach UE, co jest istotne dla praktyków.

Problemy z doręczeniem pozwu na Łotwie: Sąd Okręgowy uchyla umorzenie postępowania.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VIII Gz 217/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie , Wydział VIII Gospodarczy, w składzie: Przewodniczący: SSO Leon Miroszewski (sprawozdawca) Sędziowie: SSO Anna Górnik SSR (del.) Rafał Lila po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. przeciwko S. (...) (...) (...) ” z siedzibą w R. ( (...) o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z 23 marca 2017 r. w sprawie XI GNc 19/17 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Anna Górnik Leon Miroszewski Rafał Lila UZASADNIENIE Powódka (...) Sp. z o.o. w S. wniosła do Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie pozew o wydanie europejskiego nakazu zapłaty przeciwko podmiotowi oznaczonemu jako (...) (...) ” z siedzibą pod adresem S. (...) , (...) R. , (...) . Sąd I instancji podjął próbę doręczenia pozwu pod wskazany przez powódkę adres 7 października 2014 r. stosując formularz w języku (...) zgodnie z Rozporządzeniem nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 (Dz. Urz. UE L z dnia 13 listopada 2007 r., Nr 324, str. 79). Jednostka przyjmująca w Republice Łotewskiej – R. T. – odpowiedziała 3 lutego 2015 r. wskazując, że pozew nie został doręczony, gdyż „nie można zlokalizować adresata”. Przewodniczący zarządził ponowne doręczenie nakazu wraz z pozwem za pośrednictwem jednostki przyjmującej, tym razem przetłumaczonego na język łotewski – uznając (wbrew treści pisma z 3 lutego 2015 r.), że doręczenie w języku polskim stanowiło podstawę odmowy przyjęcia przesyłki przez adresata. Następnie zobowiązał pełnomocnika powódki do ustalenia aktualnego adresu siedziby pozwanej – dostrzegając, że jako przyczynę niedoręczenia przesyłki wskazano „nie można zlokalizować adresata” – zakreślając mu termin 30-dniowy pod rygorem zawieszenia postępowania. Powódka nie wykonała zobowiązania, albowiem ograniczyła się do wskazania niepodpisanego wydruku wystawionego przez podmiot nie mający charakteru urzędowego, z którego wynikało, że siedziba pozwanej mieści się pod wskazanym w pozwie adresem. Powódka utrzymywała też, że pozwana z uwagi na faktyczne zaprzestanie działalności nie odbiera kierowanych do niej przesyłek. Sąd Rejonowy postanowieniem z 5 stycznia w sprawie XI GNc 1651/14 zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Powódka wniosła pismem z 16 maja 2016 r. o podjęcie przez Sąd Rejonowy zawieszonego postępowania wskazując – ustalony w oparciu o oryginał odpisu Rejestru Przedsiębiorstw (...) ( L. U. registrs) w języku angielskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski – adres pozwanej, pod którym można dokonać doręczenia: L. iela 41, R. LV‑ (...) , (...) . Z odpisu tego wynikało nadto, że formą prawną pozwanej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ( S. (...) – (...) ). Sąd Rejonowy postanowieniem z 17 lipca 2016 r. podjął zawieszone postępowanie i ponownie podjął próbę doręczenia nakazu wraz z pozwem na adres wskazany przez powódkę. Jednostka przyjmująca w Republice Łotewskiej odpowiedziała 31 stycznia 2017 r. wskazując, że doręczenie nie było możliwe w ciągu miesiąca od dnia przyjęcia przesyłki, jako powód wskazując w formularzu „nie można zlokalizować adresata” oraz „inne (proszę określić)”, jednocześnie wyjaśniając w języku angielskim A. , (...) (...) ” representative, did not arrive to the P. office to receive the documents . Przewodniczący zarządził 8 lutego 2017 r. zobowiązanie pełnomocnika powódki do wskazania aktualnego adresu pozwanej, zakreślając mu 14-dniowy termin pod rygorem zawieszenia postępowania. Powódka odpowiedziała pismem z 14 marca 2017 r. i wskazała – przedstawiając wyciąg z Rejestru Przedsiębiorstw (...) w języku (...) z tłumaczeniem przysięgłym na język polski – że zgodnie z nim adres pozwanej jest taki, jak wskazała poprzednio wypełniając nałożone na nią zobowiązanie, tj. ul. (...) , R. , LV- (...) , (...) . Sąd Rejonowy postanowieniem z 23 marca 2017 r. w punkcie 1 – uchylił postanowienie z 17 lipca 2016 r. o podjęciu zawieszonego postepowania; w punkcie 2 – umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że powódka nie wykonała nałożonych na nią zobowiązań i podał nieprawdziwą informację o adresie pozwanej, w której wyniku postanowiono 17 lipca 2016 r. o podjęciu postępowania. Zaznaczył, że jednostka doręczająca w Republice Łotewskiej jako powód niedoręczenia przesyłki wskazała „brak możliwości zlokalizowania adresata”, a nie że adresat faktycznie nie podejmuje przesyłek pod wskazanym adresem, oraz że Sąd nie ma informacji co do tego, aby doręczenie zostało doręczone na podstawie przepisów łotewskich analogicznych do art. 133 § 2a k.p.c. W związku z tym Sąd ten umorzył postępowanie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. Powódka złożyła zażalenie na to postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 182 § 1 w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące uznaniem, że powódka podała nieprawdziwą informację o adresie pozwanej, a w związku z tym, że podjęcie postepowania 17 lipca 2016 r. oparte było na wadliwej podstawie faktycznej. W związku z tym powódka domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadniając zażalenie zaznaczyła, że adres pozwanej wykazała dokumentem urzędowym pochodzącym od (...) , a mimo tego Sąd Rejonowy uznał, że nie ma to znaczenia, i że powódka przedstawiła nieprawdziwą informację. Dodała też, że nie posiada innej prawnie dopuszczalnej możliwości ustalenia adresu strony pozwanej. Według powódki Sąd I instancji w sposób dowolny ocenił więc przedstawioną przez powódkę, a pochodzącą od organu Państwa – (...) – informację. Powódka podniosła, że przy takim stanowisku nigdy nie byłaby w stanie wskazać w sposób właściwy adresu pozwanej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 7 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 jednostka przyjmująca doręcza dokument samodzielnie lub zleca jego doręczenie albo zgodnie z prawem państwa członkowskiego, do którego są adresowane dokumenty, albo w szczególny sposób wskazany przez jednostkę przekazującą, o ile jest on zgodny z prawem tego państwa członkowskiego. Nadto ust. 2 przywołanej regulacji nakazuje jednostce przyjmującej niezwłoczne powiadomienie jednostki przekazującej o niemożności doręczenia w terminie miesiąca. W niniejszej sprawie, po tym jak Sąd Rejonowy podjął zawieszone postępowanie i ponownie wysłał wydany nakaz wraz z pozwem na wskazany przez powódkę adres L. iela 41, R. LV‑ (...) , (...) , łotewska jednostka przyjmująca, odpowiedziała – pismem z 31 stycznia 2017 r. – na formularzu zgodnym z rozporządzeniem nr 1393/2007 wskazując dwie przyczyny niedoręczenia dokumentu wskazane w pozycjach 15.2. oraz 15.4. tj. „Nie można zlokalizować adresata” oraz „Inne (proszę określić):” wyjaśniając w tej pozycji w języku angielskim A. , (...) (...) ” representative, did not arrive to the P. office to receive the documents (k. 122). Okoliczności tej Sąd Rejonowy nie dostrzegł, a więc tego, że jednostka przyjmująca podała dwie – być może wykluczające się, albo przynajmniej wymagające wyjaśnienia co do tego, czy nie są uzupełniające poprzez uznanie, że okoliczność zakreślona pod punktem 15.2 jest uzupełnieniem okoliczności wskazanej pod punktem 15.4 – przyczyny niedoręczenia przesyłki, a przez to nie skierował do tej jednostki zapytania o odpowiednie wyjaśnienie. Sąd Rejonowy nie zarządził też dokonania tłumaczenia przysięgłego zapisanej w języku angielskim informacji od jednostki przyjmującej (żeby zweryfikować nasuwające się znaczenie tej informacji w języku polskim: Adresat, przedstawiciel (...) (...) ”, nie przybył do urzędu pocztowego aby odebrać dokumenty ), ani też – co być może ważniejsze - nie ustalił, w jaki sposób przepisy prawa (...) (państwa adresata), mające zastosowanie do doręczeń dokonywanych na podstawie rozporządzenia nr 1393/2007, regulują kwestie doręczeń przesyłek sądowych oraz jakie skutki według tego prawa niesie za sobą okoliczność, że adresat nie zgłosił się po odbiór przesyłki. W szczególności Sąd Rejonowy powinien był ustalić, czy rozwiązania zawarte w prawie (...) nie są w tym przypadku analogiczne z rozwiązaniami polskiej procedury cywilnej, zwłaszcza w art. 133 § 2a k.p.c. , co skutkowałoby przyjęcie, że doręczenie w istocie jest skuteczne. Sąd ten Rejonowy co prawda hipotetycznie wspomniał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o powyższym, ale nie podjął w tym zakresie dalszych czynności poprzestając na przypuszczeniach, uznając przez to – bez wyjaśnienia wyżej wskazanych wątpliwości – że powódka podała Sądowi nieprawdziwe informacje dotyczące adresu siedziby strony pozwanej. Sąd Rejonowy zaniechał również ustalenia, jakie skutki prawne niesie za sobą ujawnienie adresu przez przedsiębiorcę w Rejestrze Przedsiębiorstw (...) ( L. U. registrs), czy przysługuje im domniemanie prawdziwości, a więc czy odpis taki, jak przedstawiony przez powódkę, stanowi dokument urzędowy. Wobec tych zaniechań Sądu I instancji, uchylenie przez ten Sąd postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania na podstawie art. 359 § 1 k.p.c. , jak i jego umorzenie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. , należy uznać za co najmniej przedwczesne, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy powinien w pierwszej kolejności ustalić treść prawa łotewskiego w zakresie dokonywania doręczeń i skutków niestawienia się przez adresata po odbiór przesyłki na pocztę oraz w zakresie skutków ujawnienia poszczególnych informacji (w tym zwłaszcza adresu) przedsiębiorcy wpisanego do Rejestru Przedsiębiorstw (...) . Należy też rozważyć poprzedzenie powyższego zwróceniem się do jednostki przyjmującej w Republice Łotewskiej – R. T. – o wyjaśnienie, jaka była rzeczywista przyczyna niedoręczenia przesyłki wskazana w piśmie z 31 stycznia 2017 r., a w szczególności, czy była to przyczyna wskazana w pozycji 15.2. formularza, czy wskazana i wyjaśniona w jego pozycji 15.4 (co wydaje się bardziej prawdopodobne). Dopiero zaś po przeprowadzeniu tych czynności Sąd Rejonowy powinien zdecydować o dalszych czynnościach w sprawie. Anna Górnik Leon Miroszewski Rafał Lila

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI