VIII GZ 202/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Gminy G. – Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej o nadanie klauzuli wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty z 1996 roku przeciwko A. G., który był spadkobiercą zmarłej dłużniczki J. G. Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim pierwotnie uwzględnił wniosek w całości. A. G. złożył zażalenie, podnosząc, że jako małoletni spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza, że jego odpowiedzialność za długi spadkowe powinna być ograniczona do wartości ustalonej w inwentarzu masy spadkowej. Zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 788 i 792 k.p.c. poprzez brak takiego ograniczenia w klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał zażalenie za zasadne. Sąd podkreślił, że art. 792 k.p.c. nakłada na sąd obowiązek, aby w klauzuli wykonalności zastrzec prawo spadkobiercy do powoływania się na ograniczoną odpowiedzialność, jeśli wynika to z przepisów prawa materialnego. Analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące nabycia spadku, sąd ustalił, że A. G., będąc w chwili otwarcia spadku (2007 r.) osobą małoletnią, nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza zgodnie z art. 1015 § 2 k.c. W związku z tym jego odpowiedzialność za długi spadkowe jest ograniczona do wartości czynnej spadku (art. 1031 § 2 k.c.). Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nadając klauzulę wykonalności z zastrzeżeniem prawa dłużnika do powoływania się na ograniczoną odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad nadawania klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom, zwłaszcza małoletnim, oraz konieczności uwzględniania ograniczonej odpowiedzialności spadkowej.
Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a jego odpowiedzialność materialnoprawna jest ograniczona.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postanowieniu o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy, który nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza, należy z urzędu lub na wniosek zastrzec ograniczenie jego odpowiedzialności do wartości czynnej spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do zastrzeżenia w klauzuli wykonalności prawa spadkobiercy do powoływania się na ograniczoną odpowiedzialność, jeśli wynika to z przepisów prawa materialnego, nawet jeśli nie zostało to uwzględnione w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 792 k.p.c., który nakazuje takie zastrzeżenie, oraz na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 1015 § 2, art. 1031 § 2 k.c.) wskazujące, że małoletni spadkobierca nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co ogranicza jego odpowiedzialność. Brak takiego zastrzeżenia w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku nie wyklucza możliwości jego uwzględnienia w postępowaniu klauzulowym.
Czy brak wskazania w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, czy spadek został przyjęty wprost czy z dobrodziejstwem inwentarza, wyklucza ustalenie tego faktu w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak takiej wzmianki w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku nie przesądza o niemożności ustalenia tego faktu w późniejszym postępowaniu, w tym w postępowaniu klauzulowym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie musi zawierać informacji o sposobie przyjęcia spadku, a brak takiej wzmianki nie szkodzi uprawnieniom wierzyciela ani nie przesądza definitywnie o kwestii odpowiedzialności spadkobiercy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina G. – Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w G. | instytucja | wnioskodawca |
| A. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. G. | osoba_fizyczna | dłużnik (spadkodawca) |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego.
k.p.c. art. 792
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi zastrzeżenie w klauzuli wykonalności prawa do powoływania się na ograniczoną odpowiedzialność następcy prawnego, jeśli wynika to z przepisów prawa materialnego.
k.c. art. 1015 § § 2
Kodeks cywilny
Określa, że brak oświadczenia spadkobiercy niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
Stanowi, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku, jeśli przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Pomocnicze
k.p.c. art. 779 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ograniczenia odpowiedzialności dłużnika.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
k.c. art. 11
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkobierca, będąc małoletnim w chwili otwarcia spadku, nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co ogranicza jego odpowiedzialność do wartości czynnej spadku. • Sąd powinien zastrzec w klauzuli wykonalności ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy zgodnie z art. 792 k.p.c. i przepisami prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił ograniczenia odpowiedzialności spadkobiercy.
Godne uwagi sformułowania
Tytuł egzekucyjny powinien jednoznacznie określać wszystkie elementy związane z zakresem uprawnień wierzyciela i obowiązków dłużnika. • Orzeczenie o ograniczeniu jest obligatoryjne i sąd powinien o nim orzec nawet bez wniosku, z urzędu, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. • Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych.
Skład orzekający
Piotr Sałamaj
przewodniczący
Patrycja Baranowska
sędzia
Agnieszka Górska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad nadawania klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom, zwłaszcza małoletnim, oraz konieczności uwzględniania ograniczonej odpowiedzialności spadkowej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a jego odpowiedzialność materialnoprawna jest ograniczona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o dziedziczeniu i odpowiedzialności za długi spadkowe w kontekście postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla wielu osób i prawników.
“Małoletni spadkobierca a długi: Sąd Okręgowy wyjaśnia, jak chronić majątek przed egzekucją.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.