VI GZ 159/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie banku na postanowienie o umorzeniu zobowiązań upadłej bez ustalania planu spłaty, uznając jej trudną sytuację życiową i brak możliwości spłaty długów.
Sąd Rejonowy umorzył zobowiązania upadłej K. T. bez ustalania planu spłaty, uznając jej trudną sytuację osobistą, zdrowotną i majątkową, która uniemożliwia jej dokonanie jakichkolwiek spłat. Bank złożył zażalenie, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego i uznając, że sytuacja upadłej faktycznie uniemożliwia spłatę wierzycieli.
Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał zażalenie wierzyciela (...) Bank S.A. w W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu o umorzeniu zobowiązań upadłej K. T. bez ustalania planu spłaty wierzycieli. Sąd Rejonowy, opierając się na art. 491^16 ust. 1 prawa upadłościowego, uznał, że osobista sytuacja upadłej, obejmująca młody wiek, brak zatrudnienia, opiekę nad dwójką małoletnich dzieci, problemy zdrowotne (astma, alergia) oraz miesięczne wydatki przewyższające dochody, w oczywisty sposób wskazuje na jej niezdolność do dokonania jakichkolwiek spłat. Bank zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie braku zdolności do spłat oraz zawyżenie wydatków, domagając się ustalenia planu spłaty. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Podkreślono, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wskazania konkretnych uchybień w ocenie dowodów, a nie jedynie polemiki z ustaleniami sądu. Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej upadłej są prawidłowe i nie pozostają w sprzeczności z zasadami logiki czy doświadczenia życiowego. Zwrócono uwagę, że możliwości zarobkowe upadłej są ograniczone przez jej sytuację rodzinną i zdrowotną, a świadczenie 500+ nie powinno być wliczane do dochodów przeznaczonych na spłatę długów. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał zażalenie za nieuzasadnione i oddalił je.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd ocenia sytuację osobistą, zdrowotną i majątkową upadłego. W przypadku upadłej K. T., jej niskie dochody, wysokie wydatki, problemy zdrowotne i konieczność opieki nad dziećmi jednoznacznie wskazują na brak możliwości spłaty jakichkolwiek długów, co uzasadnia umorzenie zobowiązań bez planu spłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
upadła K. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. | osoba_fizyczna | upadła |
| (...) Bank S.A. w W. | spółka | wierzyciel |
Przepisy (7)
Główne
p.u. art. 491^16 § 1
Prawo upadłościowe
Sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalania planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli.
Pomocnicze
p.u. art. 491^16 § 2
Prawo upadłościowe
p.u. art. 491^21 § 2
Prawo upadłościowe
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd; zarzut naruszenia wymaga wskazania konkretnych uchybień w zasadach logiki, doświadczenia życiowego lub zdrowego rozsądku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
p.u.n. art. 229
Prawo upadłościowe i naprawcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja osobista, zdrowotna i majątkowa upadłej uniemożliwiająca dokonanie jakichkolwiek spłat. Niskie dochody upadłej, które nie pokrywają nawet podstawowych kosztów utrzymania. Brak perspektyw na znaczącą poprawę sytuacji finansowej w dającej się przewidzieć przyszłości. Świadczenie 500+ nie jest dochodem podlegającym spłacie wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Zarzuty banku o naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie braku zdolności do spłat. Zarzuty banku o zawyżeniu wydatków ponoszonych przez upadłą. Twierdzenia banku o możliwości podjęcia przez upadłą zatrudnienia, nawet dorywczego.
Godne uwagi sformułowania
osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat nie chodzi o to, aby upadły nie odczuł zaspokojenia wierzycieli przy ich spłacie, albowiem założenie jest takie, by roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu Pojęcie „jakichkolwiek spłat” dotyczy realnego braku możliwości dokonania chociażby jednej, niewielkiej spłaty na rzecz wierzycieli analiza lokalnego rynku pracy pozwala na postawieni tezy, że upadła nie tylko powinna skuteczniej poszukiwać pracy tak aby podjąć zatrudnienie chociażby o charakterze dorywczym skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga aby skarżący wskazał konkretne uchybienia w zakresie oceny dowodów Nie jest natomiast wystarczające przedstawienie przez skarżącego własnej wersji wydarzeń, choćby była równie prawdopodobna jak ta przyjęta przez sąd, a tym bardziej nie może odnieść żadnego skutku proste zanegowanie ustalonych w sprawie faktów Uszło jednocześnie jego uwadze, iż możliwości zarobkowe upadłej są uzależnione od jej sytuacji rodzinnej, a konkretnie od stanu jej zdrowia i wychowywania małoletnich dzieci Uzyskiwane z tytułu programu 500 plus środki są przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dzieci
Skład orzekający
Zbigniew Krepski
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Bartczak-Sobierajska
sędzia
Joanna Rusińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty w przypadku trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i braku możliwości zarobkowych."
Ograniczenia: Każda sprawa jest indywidualna; kluczowe jest szczegółowe wykazanie braku możliwości spłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje ludzki wymiar prawa upadłościowego i pokazuje, że system może chronić osoby w skrajnie trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli wierzyciele próbują dochodzić swoich praw.
“Czy można umorzyć długi, gdy nie stać nas nawet na podstawowe potrzeby? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Gz 159/18 POSTANOWIENIE Dnia 03 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Zbigniew Krepski (spr.) Sędziowie : SO Małgorzata Bartczak-Sobierajska, SO Joanna Rusińska po rozpoznaniu w dniu 03 września 2018 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy w postępowaniu upadłościowym K. T. nieprowadzącej działalności gospodarczej w przedmiocie umorzenia zobowiązań bez ustalania planu spłaty wierzycieli na skutek zażalenia wierzyciela (...) Bank S.A. w W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt V GUp (...) postanawia oddalić zażalenie Małgorzata Bartczak-Sobierajska Zbigniew Krepski Joanna Rusińska Sygn. akt VI Gz 159/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt V GUp (...) , w sprawie upadłościowej dłużnika K. T. Sąd Rejonowy w Toruniu w pkt 1 umorzył wszystkie zobowiązania upadłej powstałe przed ogłoszeniem upadłości, poza zobowiązaniami wymienionymi w art. 491 21 ust. 2 prawa upadłościowego , bez sporządzania planu spłaty wierzycieli i w pkt 2 obciążył Skarb Państwa tymczasowo pokrytymi kosztami postępowania. Z ustaleń tego Sądu wynika, że upadła ma obecnie 30 lat, posiada wykształcenie średnie, z zawodu jest opiekunką środowiskową i do chwili zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy pracowała jak kasjer-sprzedawca. Aktualnie upadła nie pracuje, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i zajmuje się dwójką swoich małoletnich dzieci w wieku 3 i 6 lat. Upadła choruje na astmę oskrzelową i przewlekłą alergię przeznaczając m.in. pieniądze na zakup inhalatorów, tabletek na alergię, odczulanie, adrenalinę dwa rodzaje leków sterydowych do nosa, leku wziewnego na wypadek ostrej duszności i tabletek na wypadek pogorszenia stanu zdrowia. Mieszka wraz z dziećmi u swoich rodziców, ale nie otrzymuje od nich środków na utrzymanie. Do stycznia 2018 r. upadła otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych w kwocie netto 2.691,00 zł. Aktualnie jej miesięczny dochód sięga kwoty 2.119,00 zł i składa się na tą kwotę: nieregularne świadczenie alimentacyjne na dzieci w wysokości 900,00 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 219,00 zł i świadczenie rodzinne w kwocie 1.000 zł. Z kolei na miesięczne koszty utrzymania upadłej i jej dwójki dzieci składają się; opłata za media w kwocie około 272 zł, wkład na zakup opału do domu rodziców w kwocie 200 zł, opłata za telefon 50 zł, opłata ubezpieczeniowa 46 zł, kwota 800 zł na zakup żywności, 100 zł na zakup biletów komunikacji na dojazdy do lekarzy, kwota 154 zł jako czesne w przedszkolu i wyżywienie starszego dziecka, kwota 20 zł na komitet rodzicielski, kwota 7 zł na zajęcia z rytmiki dla starszego dziecka, kwota 20 zł na wycieczki z przedszkola, kwota 250 zł na zakup lekarstw dzieciom, kwota 200 zł na zakup artykułów higienicznych, kwota 12 zł na zakup artykułów higienicznych dla starszego dziecka, kwota 80 zł na zakup mleka modyfikowanego dla młodszego dziecka, kwota 100 zł na zakup ubrań dla upadłej i co pewien czas kwota około 200 zł na zakup obuwia dla dzieci. Sąd Rejonowy ustalił także, że w listopadzie 2017 r. upadłej zabrakło pieniędzy na utrzymanie i otrzymała jednorazową dopłatę do zakupu węgla w wysokości 300 zł oraz świadczenie pieniężne na zakup żywności w kwocie 150 zł na okres listopad-grudzień 2017 r.. Przechodząc do rozważań prawnych Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z art. 491 16 ust. 1 prawa upadłościowego sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Wedle tego Sądu odstąpienie od ustalenia planu spłaty ma charakter wyjątkowy. Celem ustalenia, czy zaistniały takie wyjątkowe okoliczności w stosunku do upadłych, Sąd dokonuje oceny m.in. stanu zdrowia upadłego, jego zdolności do pracy, aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej i przyczyn powstania zadłużenia. Decyzja o sporządzeniu planu spłaty lub o umorzeniu zobowiązań wiąże się zatem z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Dalej Sąd Rejonowy podkreślił, iż w postępowaniu upadłościowym nie chodzi o to, aby upadły nie odczuł zaspokojenia wierzycieli przy ich spłacie, albowiem założenie jest takie, by roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu. Pojęcie „jakichkolwiek spłat” dotyczy realnego braku możliwości dokonania chociażby jednej, niewielkiej spłaty na rzecz wierzycieli. O ile więc dłużnik jest w stanie spłacać w ramach planu spłaty chociażby w niewielkim stopniu wierzytelności, które zostały zgłoszone, nie istnieją przesłanki do umorzenia zobowiązań dłużnika bez ustalania takiego planu. Sąd Rejonowy oceniając sytuację osobistą i majątkowej upadłej doszedł do wniosku, że nie będzie ona zdolna do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Upadła bowiem od dłuższego czasu nie pracuje zajmując się dwojgiem małoletnich dzieci, a jej wydatki w kwocie 2.700 zł przewyższają dochód sięgający kwoty ok. 2.119 zł. W chwili obecnej z osiąganych dochodów upadła nie jest w stanie dokonać jakiejkolwiek spłaty zobowiązań względem wierzycieli; nie jest w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności, jak też trudno jej utrzymać siebie i dzieci z posiadanych środków. Zdaniem Sądu Rejonowego brak jest również podstaw do poczynienia obiektywnie realnych ustaleń, iż sytuacja upadłej ulegnie zmianie w dającej się określić przyszłości, która uzasadniałaby ustalenie planu spłaty. W konsekwencji Sąd Rejonowy stwierdził, że osobista sytuacja upadłej niewątpliwie wskazuje, iż nie będzie zdolna do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Jakiekolwiek dodatkowe obciążenie finansowe, nałożone w tym przypadku przez Sąd w formie planu spłaty wierzycieli spowoduje dalsze pogorszenie się już bardzo trudnej sytuacji finansowej K. T. . Mając na uwadze względy humanitarne oraz brak możliwości do podjęcia pracy, aktualną sytuację osobistą oraz majątkową, bezprzedmiotowe i bezcelowe jest zatem ustalanie planu spłaty wierzycieli. W rezultacie stosownie do art. 491 16 ust. 1 prawa upadłościowego Sąd Rejonowy w całości umorzył zobowiązania upadłej powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, gdyż nie posiada ona jakichkolwiek zobowiązań określonych w art. 491 21 ust. 2 p.u., które nie mogą podlegać umorzeniu. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa stosownie do art. 491 16 ust. 2 p.u. (k.187-189). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wierzyciel (...) Bank S.A. w W. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1) naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. co miało istotny wpływ na wydanie błędnego postanowienia poprzez nieoparte na obiektywnych dowodach ustalenie przez Sąd, że upadła K. T. nie jest zdolna do dokonania spłat na rzecz wierzyciela w żądanej wysokości, podczas gdy wniosek ten nie wynika z zebranego materiału dowodowego, 2) błąd w ustaleniach faktycznych Sądu polegający na ustaleniu, że upadła nie może podjąć zatrudnienia, jak również w zakresie ponoszonych przez upadłą wydatków, które zostały zawyżone. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ustalenie planu spłat poprzez przyznanie na zaspokojenie wierzycieli kwoty nie mniej niż 600 zł miesięcznie przez okres 36 miesięcy i zasądzenie kosztów niniejszego postępowania na jego rzecz; ewentualnie wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący szerzej omówił zarzuty podniesione w petitu zażalenia wskazując w szczególności, iż analiza lokalnego rynku pracy pozwala na postawieni tezy, że upadła nie tylko powinna skuteczniej poszukiwać pracy tak aby podjąć zatrudnienie chociażby o charakterze dorywczym. Ponadto skarżący zarzucił, iż ponoszone przez upadłą wydatki są zawyżone (k.207). Ani upadła, ani syndyk masy upadłości nie udzielili odpowiedzi na zażalenie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wierzyciela (...) Bank S.A. w W. nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne i rozważania w zakresie oceny materiału dowodowego oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje się do nich bez potrzeby ich powtarzania. W ocenie Sądu Okręgowego chybiony był zarzut naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Zawarta w uzasadnieniu zażalenia argumentacja stanowi w istocie polemikę z ustaleniami Sądu upadłościowego w zakresie oceny sytuacji materialnej i osobistej upadłej. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 8 listopada 2017 (I ACa 519/17) wskazującym, iż skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga aby skarżący wskazał konkretne uchybienia w zakresie oceny dowodów, jakich dopuścił się sąd pierwszej instancji, a które polegały na naruszeniu zasad logiki, doświadczenia życiowego czy zdrowego rozsądku. Nie jest natomiast wystarczające przedstawienie przez skarżącego własnej wersji wydarzeń, choćby była równie prawdopodobna jak ta przyjęta przez sąd, a tym bardziej nie może odnieść żadnego skutku proste zanegowanie ustalonych w sprawie faktów. W ocenie Sądu Okręgowego skarżący nie sprostał temu obowiązkowi. Sąd Rejonowy wyraził określone oceny, które - choć skarżący wyraża odmienne przekonanie - nie pozostają w sprzeczności z zasadami logiki, rozumowania czy doświadczenia życiowego, nie wykazują błędów natury faktycznej. Sąd Rejonowy jaki sąd upadłościowy szeroko i szczegółowo poczynił ustalenia faktyczne, w szczególności co do sytuacji osobistej upadłej, rodzinnej i stanu jej zdrowia. Sąd ten odniósł też się do osiąganych dochodów upadłej. Odmienna ocena dokonana w tym zakresie przez skarżącego jest niewystarczająca do skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Skarżący powoływał się m.in. na możliwość podjęcia pracy przez upadłą. Nie wykazał jednak na jakiej podstawie twierdzi, że lokalny rynek pracy pozwala na podjęcie przez upadłą zatrudnienia chociażby o charakterze dorywczym. Uszło jednocześnie jego uwadze, iż możliwości zarobkowe upadłej są uzależnione od jej sytuacji rodzinnej, a konkretnie od stanu jej zdrowia i wychowywania małoletnich dzieci. Nie ma też racji skarżący zarzucając brak wszechstronnego rozważenia sytuacji majątkowo-osobistej upadłej pod kątem zawyżenia ponoszonych przez upadłą wydatków. Sąd Rejonowy skrupulatnie ustalił jakie konkretnie kwoty i na jakie cele wydatkuje upadła, a odmienna ocena skarżącego stanowi tylko jego subiektywne stanowisko nie poparte żadnym dowodem. Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że otrzymywane przez upadłą świadczenie 500 plus (łącznie 1.000,00 zł) nie powinno być brane pod uwagę przy uwzględnianiu jej dochodów. Uzyskiwane z tytułu programu 500 plus środki są przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dzieci, w tym na opiekę nad nimi i zaspokajanie ich potrzeb życiowych. Z powyższych względów niemożliwym jest, o co wnioskuje skarżący, aby upadła dokonywała comiesięcznych wpłat na rzecz wierzycieli w kwocie 600 zł. W konsekwencji zażalenie wierzyciela jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu stosownie do art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 k.p.c. i art. 229 prawa upadłościowego i naprawczego . Małgorzata Bartczak-Sobierajska Zbigniew Krepski Joanna Rusińska (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) A. K. , (...) T. , (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI