VIII GZ 156/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który uznał się niewłaściwym miejscowo do rozpoznania sprawy o zapłatę i przekazał ją do Sądu Rejonowego w Koszalinie. Powód dochodził zwrotu nierozliczonych zaliczek wpłaconych na poczet przyszłej sprzedaży surowców, które ostatecznie nie doszły do skutku. Sąd Rejonowy uznał, że powód błędnie powołał się na art. 454 k.c. (roszczenie o zapłatę) i art. 34 k.p.c. (właściwość przemienna dla spraw o wykonanie umowy), wskazując, że pozwana skutecznie podniosła zarzut niewłaściwości sądu. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, zważył, że powództwo o zwrot zaliczek w tej sytuacji należy kwalifikować jako roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego (art. 410 § 2 k.c.), a nie jako roszczenie związane z wykonaniem umowy. W związku z tym, przepisy o właściwości przemiennej, na które powoływał się powód, nie miały zastosowania. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy za prawidłowe, mimo że jego uzasadnienie mogło zawierać pewne błędy formalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie właściwości sądu w sprawach o zwrot świadczeń nienależnych, w szczególności zaliczek, gdy umowa nie doszła do skutku.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu zaliczek w kontekście niedojścia do skutku umowy i kwalifikacji roszczenia jako świadczenia nienależnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie o zwrot nierozliczonych zaliczek, które nie zostały zwrócone z powodu niedojścia do skutku umowy, właściwy jest sąd miejsca wykonania umowy na podstawie art. 34 k.p.c. i art. 454 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji właściwość sądu nie może być uzasadniona na podstawie art. 34 k.p.c. i art. 454 k.c., ponieważ roszczenie ma charakter zwrotu świadczenia nienależnego (art. 410 k.c.), a nie wykonania umowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że powództwo o zwrot zaliczek w sytuacji niedojścia do skutku umowy należy kwalifikować jako roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego (art. 410 § 2 k.c.), a nie jako roszczenie związane z wykonaniem umowy. W związku z tym, przepisy o właściwości przemiennej dotyczące wykonania umowy (art. 34 k.p.c.) nie mają zastosowania.
Jaka jest właściwość sądu w sprawie o zwrot świadczenia nienależnego, gdy strony nie ustaliły miejsca spełnienia świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego, właściwość sądu ustala się według zasad ogólnych, czyli według miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego (art. 27 § 1 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że skoro sprawa dotyczy zwrotu świadczenia nienależnego, a nie wykonania umowy, to właściwy jest sąd według miejsca zamieszkania pozwanej, zgodnie z art. 27 § 1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. w B. | spółka | powód |
| K. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że roszczenie powoda o zwrot zaliczek w tej sytuacji należy kwalifikować jako zwrot świadczenia nienależnego.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał, że zarzut niewłaściwości miejscowej podniesiony przez pozwaną był uzasadniony.
k.p.c. art. 27 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wskazał, że właściwy jest sąd według miejsca zamieszkania pozwanej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Okręgowego.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Okręgowego.
Pomocnicze
k.c. art. 454 § 1
Kodeks cywilny
Powód błędnie powołał się na ten przepis jako podstawę właściwości przemiennej sądu.
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż sprawa nie dotyczy wykonania umowy.
k.p.c. art. 43 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż sprawa nie dotyczy wykonania umowy.
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pierwszej instancji błędnie uzasadnił właściwość tym przepisem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot zaliczek w sytuacji niedojścia do skutku umowy ma charakter zwrotu świadczenia nienależnego (art. 410 k.c.), a nie wykonania umowy. • Przepisy o właściwości przemiennej dotyczące wykonania umowy (art. 34 k.p.c.) nie mają zastosowania do roszczeń o zwrot świadczenia nienależnego. • Właściwość sądu w sprawach o zwrot świadczenia nienależnego ustala się według zasad ogólnych (miejsce zamieszkania pozwanego).
Odrzucone argumenty
Właściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy można uzasadnić na podstawie art. 454 k.c. i art. 34 k.p.c., ponieważ świadczenie miało być spełnione w siedzibie wierzyciela. • Zażalenie powoda na postanowienie o niewłaściwości sądu powinno zostać uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego w związku z tym, iż zamierzony jego cel nie został osiągnięty ( conditio causa data causa non secuta zwane także condictio ob rem albo condictio ob causam datorum ) • Sama faktura nie została jednak podpisana przez pozwaną, z niczego zaś nie wynika, że strony umówiły się, iż zapłata nastąpić ma na konkretny rachunek bankowy.
Skład orzekający
Artur Fornal
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Tauer
sędzia
Elżbieta Kala
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach o zwrot świadczeń nienależnych, w szczególności zaliczek, gdy umowa nie doszła do skutku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu zaliczek w kontekście niedojścia do skutku umowy i kwalifikacji roszczenia jako świadczenia nienależnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia właściwości sądu w sprawach gospodarczych, szczególnie w kontekście roszczeń o zwrot świadczeń.
“Gdzie pozwać o zwrot zaliczki, gdy umowa nie doszła do skutku? Kluczowa interpretacja właściwości sądu.”
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.