VIII Gz 143/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2014-10-28
SAOSGospodarczewłaściwość sąduŚredniaokręgowy
właściwość miejscowazażaleniesąd gospodarczyubezpieczenia obowiązkowecesja wierzytelnościpowództwosąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając niewłaściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy do rozpoznania sprawy o zapłatę, mimo cesji wierzytelności, gdyż powód nie był ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia.

Powód wniósł pozew o zapłatę do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, jednak pozwany zarzucił niewłaściwość miejscową sądu. Sąd Rejonowy uznał zarzut za zasadny i przekazał sprawę do Sądu Gospodarczego w Warszawie, wskazując na brak podstaw do zastosowania właściwości przemiennej wynikającej z miejsca siedziby powoda. Powód w zażaleniu argumentował, że nabył wierzytelność jako zapłatę za naprawę pojazdu i mógł skorzystać z przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując błędnie art. 9 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zamiast art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że cesjonariusz (powód) nie może powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z jego miejsca siedziby, jeśli nie wynika ona z miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedenta), który był uprawnionym z umowy ubezpieczenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który uznał się za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania pozwu o zapłatę i przekazał sprawę do Sądu Gospodarczego w Warszawie. Sąd Rejonowy argumentował, że powód, będący nabywcą wierzytelności od poszkodowanego, nie wykazał w pozwie okoliczności uzasadniających właściwość przemienną sądu, a zarzut niewłaściwości miejscowej zgłoszony przez pozwanego uznał za zasadny. Sąd I instancji wskazał również, że powód nie mógł skorzystać z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ponieważ nie zamieszkiwał w okręgu Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, a był nabywcą wierzytelności od poszkodowanego spoza tego okręgu. Powód w zażaleniu podniósł, że nabył wierzytelność jako zapłatę za naprawę powypadkową i mógł skorzystać z przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując błędnie art. 9 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zamiast właściwego art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, powództwo o roszczenia wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych można wytoczyć według przepisów o właściwości ogólnej lub przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Sąd podkreślił, że zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia ani sytuacji prawnej cesjonariusza w zakresie właściwości sądu. Powód, jako cesjonariusz, nie był ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia w rozumieniu tej ustawy, a zatem nie mógł powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z miejsca jego siedziby, jeśli nie wynikała ona z miejsca zamieszkania cedenta (poszkodowanego). Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające, że właściwość przemienna w tym przepisie ma kryterium przedmiotowe, a nie podmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, cesjonariusz nie może powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z jego miejsca siedziby, jeśli nie wynika ona z miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedenta), który był uprawnionym z umowy ubezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że właściwość przemienna w sprawach z umów ubezpieczeń obowiązkowych jest ustalona na podstawie kryterium przedmiotowego (miejsce zamieszkania poszkodowanego lub uprawnionego), a nie podmiotowego (miejsce siedziby cesjonariusza). Nabycie wierzytelności w drodze cesji nie zmienia charakteru roszczenia ani sytuacji prawnej cesjonariusza w zakresie właściwości sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznapowód
(...) w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 30

Kodeks postępowania cywilnego

u.u.o. art. 20 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przepis ten określa właściwość przemienną w sprawach o roszczenia wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych, pozwalając na wytoczenie powództwa przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Sąd podkreślił, że kryterium to ma charakter przedmiotowy i nie obejmuje cesjonariusza, który nie jest poszkodowanym ani uprawnionym z umowy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt.2

Kodeks postępowania cywilnego

u.dz.u. art. 9

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut niewłaściwości miejscowej sądu zgłoszony przez pozwanego. Cesjonariusz nie może powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, jeśli nie jest poszkodowanym ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia. Właściwość przemienna w art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy.

Odrzucone argumenty

Powód jako nabywca wierzytelności mógł skorzystać z właściwości przemiennej sądu właściwego dla miejsca jego siedziby. Powód mógł skorzystać z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Godne uwagi sformułowania

Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi jednak do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza. Zmienia się zatem osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter roszczenia o zapłatę wobec dłużnika. Właściwość przemienna została w tym przepisie bowiem ustalona w oparciu o kryterium przedmiotowe a nie 2 podmiotowe.

Skład orzekający

Barbara Jamiołkowska

przewodniczący

Wojciech Wołoszyk

członek

Ewa Gatz-Rubelowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości miejscowej sądu w sprawach o roszczenia z umów ubezpieczeń obowiązkowych, w tym po cesji wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cesji wierzytelności i zastosowania art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i ubezpieczeniowych ze względu na precyzyjne omówienie kwestii właściwości miejscowej po cesji wierzytelności w kontekście ubezpieczeń obowiązkowych.

Kto decyduje o sądzie? Właściwość miejscowa po cesji wierzytelności z ubezpieczenia obowiązkowego.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: VIII Gz 143/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, Wydział VIII Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Jamiołkowska SSO Wojciech Wołoszyk SSR del.Ewa Gatz-Rubelowska- sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. Z. przeciwko (...) w W. na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wydane w dniu 23 lipca 2014 r., sygn. akt VIII GC 780/14 postanawia: oddalić zażalenie Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w dniu 23 lipca 2014 r. wydał postanowienie , którym uznał się niewłaściwym miejscowo i nakazał przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla miasta stołecznego Warszawy -Sądowi Gospodarczemu jako miejscowo właściwemu. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że powód skierował pozew o zapłatę do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy zaś w odpowiedzi na pozew pozwany zgłosił zarzut niewłaściwości miejscowej , a Sąd ocenił go jako zasadny. Sąd Rejonowy zważył, że właściwość przemienna sądu , do którego pozew został wniesiony, powinna wynikać z okoliczności wskazanych w pozwie ( art. 187 § 1 pkt.2 k.p.c ). Zdaniem Sądu I instancji powód takich okoliczności nie przytoczył. Sąd Rejonowy uznał także, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych bowiem powód jest nabywcą wierzytelności od poszkodowanego, który nie zamieszkuje w okręgu Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 200 § 1 k.p.c. w zw. z art. 30 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wskazał, iż nabył wierzytelność jako zapłatę za wykonanie naprawy powypadkowej pojazdu poszkodowanego i mógł skorzystać z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Wskazał także, iż uzasadniając właściwość przemienną wskazał miejsce siedziby powoda jednakże przez omyłkę podał art. 9 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zaś winien zostać wskazany art. 20 ust. 1 o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. S ąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie było uzasadnione i podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Oznacza to, że w sprawach z powództwa wynikającego z umowy ubezpieczenia obowiązkowego o właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania ( albo siedziby) pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi jednak do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza. Z chwilą cesji następuje jedynie skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego- cedenta przysługującej mu wierzytelności. Zmienia się zatem osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter roszczenia o zapłatę wobec dłużnika. W konsekwencji powoduje to, iż powództwo przeciw ubezpieczycielowi winno być dochodzone przed sądem właściwym według zasad ogólnych lub z powołaniem się na właściwość przemienną-według miejsca zamieszkania poszkodowanego, którym był cedent. Powód nie może zatem powoływać się właściwość wynikającą z jego miejsca zamieszkania lub siedziby , jeżeli jednocześnie właściwość ta nie wynika z miejsca zamieszkania cedenta, który był poszkodowanym a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Reasumując w niniejszej sprawie powód będący cesjonariuszem dochodzi od pozwanego należności z tytułu odszkodowania wynikającego z umowy ubezpieczenia obowiązkowego kierowców. Podstawą roszczenia jest określony w uzasadnieniu stosunek zobowiązaniowy tj. umowa ubezpieczenia. Stron sporu nie łączy jednak żaden stosunek umowny. Powód jako nabywca wierzytelności poszkodowanego w zdarzeniu ubezpieczeniowym jest jedynie beneficjentem świadczenia wynikającego z umowy łączącej sprawcę szkody ( ubezpieczającego) z ubezpieczycielem. W tych okolicznościach wskazanie przez powoda sądu właściwości miejscowej związanej z miejscem jego siedziby nie może być uzasadnione przepisem art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Nie jest on bowiem ani poszkodowanym ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia w rozumieniu wyżej cytowanej ustawy. Właściwość przemienna została w tym przepisie bowiem ustalona w oparciu o kryterium przedmiotowe a nie 2 podmiotowe ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r. IIICZP 69/12 także postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 r. IIICZP 17/05). Z powyższych względów, stwierdzając bezzasadność zarzutów podniesionych w zażaleniu Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw, z art. 379 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI