VIII Gz 143/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając niewłaściwość Sądu Rejonowego w Bydgoszczy do rozpoznania sprawy o zapłatę, mimo cesji wierzytelności, gdyż powód nie był ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia.
Powód wniósł pozew o zapłatę do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, jednak pozwany zarzucił niewłaściwość miejscową sądu. Sąd Rejonowy uznał zarzut za zasadny i przekazał sprawę do Sądu Gospodarczego w Warszawie, wskazując na brak podstaw do zastosowania właściwości przemiennej wynikającej z miejsca siedziby powoda. Powód w zażaleniu argumentował, że nabył wierzytelność jako zapłatę za naprawę pojazdu i mógł skorzystać z przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując błędnie art. 9 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zamiast art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że cesjonariusz (powód) nie może powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z jego miejsca siedziby, jeśli nie wynika ona z miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedenta), który był uprawnionym z umowy ubezpieczenia.
Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który uznał się za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania pozwu o zapłatę i przekazał sprawę do Sądu Gospodarczego w Warszawie. Sąd Rejonowy argumentował, że powód, będący nabywcą wierzytelności od poszkodowanego, nie wykazał w pozwie okoliczności uzasadniających właściwość przemienną sądu, a zarzut niewłaściwości miejscowej zgłoszony przez pozwanego uznał za zasadny. Sąd I instancji wskazał również, że powód nie mógł skorzystać z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ponieważ nie zamieszkiwał w okręgu Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, a był nabywcą wierzytelności od poszkodowanego spoza tego okręgu. Powód w zażaleniu podniósł, że nabył wierzytelność jako zapłatę za naprawę powypadkową i mógł skorzystać z przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując błędnie art. 9 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zamiast właściwego art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, powództwo o roszczenia wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych można wytoczyć według przepisów o właściwości ogólnej lub przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Sąd podkreślił, że zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie zmienia charakteru roszczenia ani sytuacji prawnej cesjonariusza w zakresie właściwości sądu. Powód, jako cesjonariusz, nie był ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia w rozumieniu tej ustawy, a zatem nie mógł powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z miejsca jego siedziby, jeśli nie wynikała ona z miejsca zamieszkania cedenta (poszkodowanego). Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające, że właściwość przemienna w tym przepisie ma kryterium przedmiotowe, a nie podmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, cesjonariusz nie może powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z jego miejsca siedziby, jeśli nie wynika ona z miejsca zamieszkania poszkodowanego (cedenta), który był uprawnionym z umowy ubezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że właściwość przemienna w sprawach z umów ubezpieczeń obowiązkowych jest ustalona na podstawie kryterium przedmiotowego (miejsce zamieszkania poszkodowanego lub uprawnionego), a nie podmiotowego (miejsce siedziby cesjonariusza). Nabycie wierzytelności w drodze cesji nie zmienia charakteru roszczenia ani sytuacji prawnej cesjonariusza w zakresie właściwości sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
u.u.o. art. 20 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis ten określa właściwość przemienną w sprawach o roszczenia wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych, pozwalając na wytoczenie powództwa przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Sąd podkreślił, że kryterium to ma charakter przedmiotowy i nie obejmuje cesjonariusza, który nie jest poszkodowanym ani uprawnionym z umowy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt.2
Kodeks postępowania cywilnego
u.dz.u. art. 9
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut niewłaściwości miejscowej sądu zgłoszony przez pozwanego. Cesjonariusz nie może powoływać się na właściwość przemienną wynikającą z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, jeśli nie jest poszkodowanym ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia. Właściwość przemienna w art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy.
Odrzucone argumenty
Powód jako nabywca wierzytelności mógł skorzystać z właściwości przemiennej sądu właściwego dla miejsca jego siedziby. Powód mógł skorzystać z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Godne uwagi sformułowania
Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi jednak do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza. Zmienia się zatem osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter roszczenia o zapłatę wobec dłużnika. Właściwość przemienna została w tym przepisie bowiem ustalona w oparciu o kryterium przedmiotowe a nie 2 podmiotowe.
Skład orzekający
Barbara Jamiołkowska
przewodniczący
Wojciech Wołoszyk
członek
Ewa Gatz-Rubelowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości miejscowej sądu w sprawach o roszczenia z umów ubezpieczeń obowiązkowych, w tym po cesji wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cesji wierzytelności i zastosowania art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i ubezpieczeniowych ze względu na precyzyjne omówienie kwestii właściwości miejscowej po cesji wierzytelności w kontekście ubezpieczeń obowiązkowych.
“Kto decyduje o sądzie? Właściwość miejscowa po cesji wierzytelności z ubezpieczenia obowiązkowego.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: VIII Gz 143/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, Wydział VIII Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Jamiołkowska SSO Wojciech Wołoszyk SSR del.Ewa Gatz-Rubelowska- sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. Z. przeciwko (...) w W. na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wydane w dniu 23 lipca 2014 r., sygn. akt VIII GC 780/14 postanawia: oddalić zażalenie Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w dniu 23 lipca 2014 r. wydał postanowienie , którym uznał się niewłaściwym miejscowo i nakazał przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla miasta stołecznego Warszawy -Sądowi Gospodarczemu jako miejscowo właściwemu. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że powód skierował pozew o zapłatę do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy zaś w odpowiedzi na pozew pozwany zgłosił zarzut niewłaściwości miejscowej , a Sąd ocenił go jako zasadny. Sąd Rejonowy zważył, że właściwość przemienna sądu , do którego pozew został wniesiony, powinna wynikać z okoliczności wskazanych w pozwie ( art. 187 § 1 pkt.2 k.p.c ). Zdaniem Sądu I instancji powód takich okoliczności nie przytoczył. Sąd Rejonowy uznał także, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych bowiem powód jest nabywcą wierzytelności od poszkodowanego, który nie zamieszkuje w okręgu Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 200 § 1 k.p.c. w zw. z art. 30 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wskazał, iż nabył wierzytelność jako zapłatę za wykonanie naprawy powypadkowej pojazdu poszkodowanego i mógł skorzystać z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Wskazał także, iż uzasadniając właściwość przemienną wskazał miejsce siedziby powoda jednakże przez omyłkę podał art. 9 ustawy o działalności ubezpieczeniowej zaś winien zostać wskazany art. 20 ust. 1 o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. S ąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie było uzasadnione i podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Oznacza to, że w sprawach z powództwa wynikającego z umowy ubezpieczenia obowiązkowego o właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania ( albo siedziby) pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi jednak do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza. Z chwilą cesji następuje jedynie skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego- cedenta przysługującej mu wierzytelności. Zmienia się zatem osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter roszczenia o zapłatę wobec dłużnika. W konsekwencji powoduje to, iż powództwo przeciw ubezpieczycielowi winno być dochodzone przed sądem właściwym według zasad ogólnych lub z powołaniem się na właściwość przemienną-według miejsca zamieszkania poszkodowanego, którym był cedent. Powód nie może zatem powoływać się właściwość wynikającą z jego miejsca zamieszkania lub siedziby , jeżeli jednocześnie właściwość ta nie wynika z miejsca zamieszkania cedenta, który był poszkodowanym a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Reasumując w niniejszej sprawie powód będący cesjonariuszem dochodzi od pozwanego należności z tytułu odszkodowania wynikającego z umowy ubezpieczenia obowiązkowego kierowców. Podstawą roszczenia jest określony w uzasadnieniu stosunek zobowiązaniowy tj. umowa ubezpieczenia. Stron sporu nie łączy jednak żaden stosunek umowny. Powód jako nabywca wierzytelności poszkodowanego w zdarzeniu ubezpieczeniowym jest jedynie beneficjentem świadczenia wynikającego z umowy łączącej sprawcę szkody ( ubezpieczającego) z ubezpieczycielem. W tych okolicznościach wskazanie przez powoda sądu właściwości miejscowej związanej z miejscem jego siedziby nie może być uzasadnione przepisem art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Nie jest on bowiem ani poszkodowanym ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia w rozumieniu wyżej cytowanej ustawy. Właściwość przemienna została w tym przepisie bowiem ustalona w oparciu o kryterium przedmiotowe a nie 2 podmiotowe ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r. IIICZP 69/12 także postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 r. IIICZP 17/05). Z powyższych względów, stwierdzając bezzasadność zarzutów podniesionych w zażaleniu Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw, z art. 379 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI