VIII GZ 134/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powodów na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia. Sąd Rejonowy uznał, że miejscem wykonania umowy była Warszawa, gdzie pozwany miał wydać powodowi samochód. Powodowie w zażaleniu argumentowali, że przepis art. 34 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), dotyczący właściwości przemiennej sądu, ma zastosowanie również do roszczeń odszkodowawczych z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, a do takich roszczeń można zaliczyć zadatek. Twierdzili, że skoro jest to świadczenie pieniężne, miejsce jego spełnienia określa się zgodnie z art. 454 Kodeksu cywilnego (k.c.). Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił zażalenie. Sąd odwołał się do orzecznictwa, w tym postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, które wyjaśniało, że przez miejsce wykonania zobowiązania rozumie się miejsce wykonania poszczególnych obowiązków, a nie umowy jako całości. Miejsce to podlega określeniu przy zastosowaniu norm prawa materialnego, w tym art. 454 k.c. Sąd Okręgowy podkreślił, że roszczenie o zapłatę zadatku w podwójnej wysokości, dochodzone na podstawie art. 394 § 3 k.c., nie jest roszczeniem o odszkodowanie w rozumieniu art. 34 k.p.c., a jedynie pełni podobną funkcję. W związku z tym powodowie nie mogli skorzystać z właściwości przemiennej sądu. Sąd Okręgowy pozostawił Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 34 k.p.c. w kontekście roszczeń z tytułu zadatku oraz ustalanie miejsca wykonania zobowiązania.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uregulowania kwestii zadatku w umowie i zastosowania właściwości przemiennej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zwrot zadatku w podwójnej wysokości, wynikające z niewykonania umowy, może być dochodzone przed sądem miejsca wykonania umowy na podstawie art. 34 k.p.c. (właściwość przemienna)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot zadatku w podwójnej wysokości nie jest roszczeniem o odszkodowanie w rozumieniu art. 34 k.p.c., a jedynie pełni podobną funkcję, co wyklucza zastosowanie właściwości przemiennej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zadatek, mimo że pełni funkcję podobną do odszkodowania, nie jest nim w rozumieniu art. 34 k.p.c. W związku z tym nie można skorzystać z właściwości przemiennej sądu, która dotyczy roszczeń o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.
Jak należy interpretować pojęcie 'miejsce wykonania umowy' w kontekście właściwości przemiennej sądu (art. 34 k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przez miejsce wykonania zobowiązania rozumie się miejsce wykonania poszczególnych obowiązków, a nie umowy jako całości, a miejsce to podlega określeniu przy zastosowaniu norm prawa materialnego, w tym art. 454 k.c.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonego stanowiska piśmiennictwa i orzecznictwa, zgodnie z którym miejsce wykonania zobowiązania jest tożsame z miejscem spełnienia świadczenia, które określa się według przepisów prawa materialnego, a w braku odmiennych ustaleń stron, według miejsca zamieszkania wierzyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w W. (dawniej: (...) spółka jawna w W. ) | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć także przed sąd miejsca wykonania umowy. Sąd uznał, że roszczenie o zwrot zadatku w podwójnej wysokości nie jest roszczeniem o odszkodowanie w rozumieniu tego przepisu.
Pomocnicze
k.c. art. 454 § § 1
Kodeks cywilny
Określa miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego, co ma znaczenie dla ustalenia miejsca wykonania zobowiązania.
k.c. art. 394 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje instytucję zadatku i jego skutki w przypadku niewykonania umowy.
k.c. art. 394 § § 3
Kodeks cywilny
Określa skutki zwrotu zadatku w podwójnej wysokości.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Podkreśla, że czynność prawna wywołuje skutki wynikające z ustawy, zasad współżycia społecznego i zwyczajów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje rozstrzyganie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postanowień sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 505 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowań odrębnych uproszczonych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot zadatku w podwójnej wysokości nie jest roszczeniem o odszkodowanie w rozumieniu art. 34 k.p.c. • Miejsce wykonania zobowiązania określa się według prawa materialnego (art. 454 k.c.), a niekoniecznie miejsca wykonania umowy jako całości. • Możliwość skorzystania z właściwości przemiennej z art. 34 k.p.c. nie wynika z umowy stron.
Odrzucone argumenty
Art. 34 k.p.c. ma zastosowanie do roszczeń odszkodowawczych z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, a do takich można zaliczyć zadatek. • Skoro zadatek jest świadczeniem pieniężnym, miejsce jego spełnienia określa się zgodnie z art. 454 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Przez miejsce wykonania zobowiązania rozumie się tu nie miejsce wykonania umowy (zobowiązania) jako całości, lecz miejsce wykonania poszczególnych obowiązków. • Miejsce to, według zgodnego stanowiska piśmiennictwa i orzecznictwa (...), podlega określeniu przy zastosowaniu norm prawa materialnego, tj. uwzględniając przede wszystkim art. 454 k.c. posługujący się terminem miejsca spełnienia świadczenia. • W przypadku, jeżeli strony inaczej nie ustaliły zastosowanie znajdzie dyspozycja art. 454 § 1 k.c., co oznacza, że o miejscu spełnienia świadczenia rozstrzyga miejsce zamieszkania wierzyciela. • Powód dochodzi w oparciu o przepis art. 394 § 3 k.c. zapłaty zadatku w podwójnej wysokości, bowiem pozwany zwrócił mu jedynie wpłaconą kwotę, a takiej sytuacji strony nie uregulowały w umowie... • zachowanie przedmiotu zadatku lub uzyskany zwrot jego podwójnej wartości nie stanowią odszkodowania, a jedynie pełnią tę samą funkcję. • roszczenie o zapłatę zadatku w podwójnej wysokości nie jest roszczeniem o odszkodowanie w rozumieniu omawianego wyżej art. 34 kpc jak twierdzi w zażaleniu skarżący.
Skład orzekający
Wiesław Łukaszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 34 k.p.c. w kontekście roszczeń z tytułu zadatku oraz ustalanie miejsca wykonania zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uregulowania kwestii zadatku w umowie i zastosowania właściwości przemiennej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - właściwości sądu, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą. Interpretacja przepisu o zadatku i jego związku z roszczeniem odszkodowawczym jest istotna dla prawników procesowych.
“Czy zadatek to odszkodowanie? Sąd Okręgowy wyjaśnia, gdzie wytoczyć powództwo.”
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.