VIII GZ 13/17

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2017-01-31
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokaokręgowy
właściwość miejscowazawezwanie do próby ugodowejpostępowanie pojednawczeubezpieczenie OCsąd okręgowysąd rejonowykodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o przekazaniu sprawy o zawezwanie do próby ugodowej do sądu właściwego według siedziby pozwanej, potwierdzając wyłączną właściwość sądu do rozpoznania wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

Wnioskodawca złożył wniosek o zawezwanie do próby ugodowej o zapłatę kwoty 9.466,08 zł z odsetkami, wywodząc roszczenie z ubezpieczenia OC przewoźnika. Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy miejscowo i przekazał sprawę do sądu właściwego według siedziby uczestniczki postępowania. Wnioskodawca złożył zażalenie, argumentując, że przepisy dotyczące ubezpieczeń obowiązkowych wprowadzają wyłączną właściwość sądu dla miejsca zamieszkania poszkodowanego lub miejsca zdarzenia. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że postępowanie pojednawcze ma charakter samodzielny i podlega przepisom o właściwości ogólnej dla wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (art. 185 k.p.c.), a nie przepisom o właściwości wyłącznej dla powództwa odszkodowawczego.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy o zawezwanie do próby ugodowej do innego sądu. Wnioskodawca domagał się zapłaty kwoty 9.466,08 zł z odsetkami, powołując się na odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC przewoźnika. Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwy miejscowo, przekazując sprawę do sądu właściwego według siedziby uczestniczki postępowania, opierając się na art. 185 § 1 k.p.c., który stanowi, że o zawezwanie do próby ugodowej można zwrócić się do sądu ogólnie właściwego dla przeciwnika, przy czym właściwość ta ma charakter wyłączny. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, podnosząc zarzut naruszenia art. 34a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który wprowadza wyłączną właściwość sądu dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub miejsca zdarzenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że postępowanie pojednawcze jest odrębnym postępowaniem, a przepis art. 185 k.p.c. określa jego właściwość miejscową w sposób szczególny, który nie jest modyfikowany przez przepisy o właściwości wyłącznej dla powództwa odszkodowawczego. Sąd uznał, że postępowanie pojednawcze i powództwo o odszkodowanie mają inny przedmiot i cel. W konsekwencji, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, oddalił zażalenie jako bezzasadne i sprostował oczywistą omyłkę pisarską w komparycji zaskarżonego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową sądu do rozpoznania wniosku o zawezwanie do próby ugodowej określa przepis art. 185 § 1 k.p.c., który stanowi, że można zwrócić się do sądu ogólnie właściwego dla przeciwnika, a właściwość ta ma charakter wyłączny i nie jest modyfikowana przez przepisy o właściwości wyłącznej dla powództwa odszkodowawczego.

Uzasadnienie

Postępowanie pojednawcze jest odrębnym postępowaniem o innym przedmiocie i celu niż powództwo o odszkodowanie. Przepis art. 185 k.p.c. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych przepisów o właściwości miejscowej, a jego odrębna regulacja w Kodeksie postępowania cywilnego podkreśla jego szczególny charakter.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia i sprostowanie postanowienia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy (utrzymanie w mocy postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
S. A.innewnioskodawca
(...) spółki akcyjnej w W.spółkauczestniczka

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 185 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyłączną właściwość miejscową sądu do rozpoznania wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, który jest sądem ogólnie właściwym dla przeciwnika.

Pomocnicze

u.u.o. art. 34a § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określa wyłączną właściwość miejscową dla wytoczenia powództwa o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa przekazania sprawy przez sąd niewłaściwy.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 350

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.

k.p.c. art. 30

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość ogólną dla osób prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie pojednawcze jest odrębnym postępowaniem, a art. 185 k.p.c. określa jego wyłączną właściwość miejscową. Przepis art. 185 k.p.c. jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do ogólnych przepisów o właściwości miejscowej. Postępowanie pojednawcze i powództwo o odszkodowanie mają inny przedmiot i cel.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 34a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wprowadza wyłączną właściwość sądu dla spraw o odszkodowanie z ubezpieczenia OC, która ma zastosowanie również do wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie pojednawcze ma charakter samodzielnego postępowania powództwo o odszkodowanie (inicjowane stosownym pozwem) nie jest tożsame pojęciowo z postępowaniem pojednawczym art. 185 § 1 k.p.c. wskazuje wyłączną właściwość sądów do rozpoznania spraw inicjowanych wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej lex specialis derogat legi generali

Skład orzekający

Patrycja Baranowska

przewodniczący

Anna Górnik

sprawozdawca

Piotr Sałamaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o zawezwanie do próby ugodowej, zwłaszcza w kontekście przepisów o właściwości wyłącznej dla powództw odszkodowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, a nie samego powództwa odszkodowawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu w specyficznym postępowaniu pojednawczym, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak odrębne postępowania mogą podlegać różnym regułom właściwości.

Zawezwanie do ugody czy pozew? Gdzie właściwie złożyć wniosek, gdy przepisy wydają się sprzeczne?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 13/17 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, VIII Wydział Gospodarczy, w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Patrycja Baranowska Sędziowie: SSR del. Anna Górnik (spr.) SO Piotr Sałamaj po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. A. z udziałem (...) spółki akcyjnej w W. o zawezwanie do próby ugodowej na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie, X Wydział Gospodarczy, z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt X GCo 277/16 postanawia: I. oddalić zażalenie; II. sprostować komparycję zaskarżonego postanowienia poprzez wykreślenie w oznaczeniu sygnatury akt sprawy jednej cyfry (...) . SSO. P. Sałamaj SSO P. Baranowska SSR del. A. Górnik UZASADNIENIE W dniu 3 października 2016 r. wnioskodawca S. A. złożył wniosek o zawezwanie uczestniczki (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. do próby ugodowej o zapłatę kwoty 9.466,08 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 2 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty, wskazując, iż swoje roszczenie o zapłatę tej kwoty wywodzi z odpowiedzialności uczestniczki jako ubezpieczyciela wnioskodawcy co do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu krajowym ( polisa nr (...) , szkoda nr (...) ). Postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, X Wydział Gospodarczy, stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy w Warszawie Wydziałowi Gospodarczemu, jako miejscowo właściwemu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 185 k.p.c. o zawezwanie do próby ugodowej bez względu na właściwość rzeczową można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, przy czym właściwość sądu do rozpoznania sprawy o zawezwanie do próby ugodowej ma charakter właściwości wyłącznej. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi właściwemu według siedziby przeciwnika na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. Na powyższe postanowienie wnioskodawca w dniu 21 listopada 2016 r. wniósł zażalenie, zaskarżając powyższe postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie od uczestniczki kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Wnioskodawca zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznie właściwy jest sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego zdarzeniem powodującym szkodę albo sąd właściwy dla miejsca zdarzenia. W ocenie wnioskodawcy powyższy przepis wprowadza wyłączną właściwość dla spraw odszkodowawczych z ubezpieczenia OC. Wyjaśnił, iż prowadzi działalność gospodarczą w K. , a sądem właściwym zgodnie z jego siedzibą jest Sąd I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa zawisła przed Sądem I instancji stanowiła sprawę o charakterze szczególnym, a mianowicie sprawę w postępowaniu pojednawczym (o zawezwanie do próby ugodowej), która podlega regulacji art. 184-186 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 z późn. zm.; dalej: k.p.c. ). Zagadnieniem leżącym u podstaw niniejszego postępowania zażaleniowego było zagadnienie właściwości miejscowej sądów przy rozpoznawaniu właśnie tego rodzaju spraw. Przepis art. 185 § 1 zd. 1 k.p.c. , który legł u podstaw zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, stanowi, iż o zawezwanie do próby ugodowej – bez względu na właściwość rzeczową – można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika. Natomiast przywoływane przez wnioskodawcę przepisy art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2060; dalej: u.u.o.) stanowią, iż powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wytacza się wyłącznie przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego zdarzeniem powodującym szkodę albo przed sąd właściwy dla miejsca zaistnienia tego zdarzenia, zaś w braku wskazanych wyżej podstaw właściwości miejscowej powództwo można wytoczyć przed sąd właściwy według przepisów o właściwości ogólnej. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia pozwala na stwierdzenie, iż podstawą wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia było przyjęcie poglądu, zgodnie z którym art. 185 k.p.c. przewiduje właściwość miejscową o charakterze wyłącznym. Wyjaśnienia wobec tego wymaga, iż postępowanie pojednawcze ma charakter samodzielnego postępowania, którego celem jest ugodowe załatwienie sporu przed sądem, bez potrzeby wytaczania powództwa. Przywołany przez powoda art. 34a ust. 1 u.u.o. wyznacza z kolei właściwość wyłączną dla wytoczenia powództwa dotyczącego odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Tymczasem powództwo o odszkodowanie (inicjowane stosownym pozwem) nie jest tożsame pojęciowo z postępowaniem pojednawczym. W ocenie Sądu brak jest stosownych podstaw do przyjęcia, iż do zakresu znaczeniowego nazwy „powództwo” zawartej w art. 34 ust. 1 u.u.o. należy również sprawa podlegająca rozpoznaniu w postępowaniu pojednawczym. Jednocześnie zaakcentować należy, iż w judykaturze oraz piśmiennictwie funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym art. 185 § 1 k.p.c. wskazuje wyłączną właściwość sądów do rozpoznania spraw inicjowanych wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej (por. A. Zieliński, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz , red. A. Zieliński, K. Flaga-Gieruszyńska, Legalis, kom. do art. 185 k.p.c.), która nie ulega zmianie nawet wówczas, gdy z innego przepisu wynika wyłączna właściwość miejscowa innego sądu do rozpoznawania powództwa określonego rodzaju, bowiem postępowanie pojednawcze i postępowanie na skutek powództwa mają inny przedmiot oraz inny cel (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt III CZP 60/15, L. ). Stanowisko to uznać należy za słuszne, albowiem zagadnienie właściwości miejscowej sądów uregulowane zostało w art. 27-46 k.p.c. , natomiast o właściwości w sprawach o zawezwanie do próby ugodowej stanowi art. 185 § 1 k.p.c. W przekonaniu Sądu uwzględnienie systematyki Kodeksu postępowania cywilnego i faktu, iż postępowanie pojednawcze wyodrębniono redakcyjnie, daje podstawę ku temu, aby właściwości określonej w art. 185 § 1 k.p.c. nadać charakter właściwości szczególnej. Wynika to bowiem z reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali . Skoro ustawodawca o właściwości sądów w postępowaniu pojednawczym rozstrzygnął w odrębnej jednostce redakcyjnej (rezygnując z nowelizacji ogólnych przepisów o właściwości), to z takim zabiegiem legislacyjnym należy wiązać intencję podkreślenia szczególnej odrębności od ogólnych reguł. Z powyższych względów Sąd podzielił pogląd reprezentowany przez Sąd I instancji, iż art. 185 k.p.c. wskazuje wyłączną właściwość miejscową sądów właściwych do rozpoznania spraw w postępowaniu pojednawczym. W konsekwencji właściwym w niniejszej sprawie był sąd rejonowy właściwości ogólnej dla pozwanej, czyli sąd właściwy miejscowo ze względu na siedzibę pozwanej ( W. ), będącej spółką akcyjną ( art. 30 k.p.c. ) – Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie. Konsekwencją poczynionych rozważań była ocena, iż zażalenie wnioskodawczyni jest bezzasadne, wobec czego na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 385 k.p.c. podlegało oddaleniu. W punkcie II sentencji Sąd postanowił na podstawie art. 350 k.p.c. w zw. z 361 k.p.c. sprostować oczywistą omyłkę pisarską występującą w rubrum zaskarżonego postanowienia, polegającą na tym, iż w miejscu oznaczenia sygnatury akt sprawy przed Sądem I instancji została dwukrotnie wpisana cyfra (...) oznaczająca wydział rozpoznający sprawę. W tych okolicznościach Sąd postanowił jak w sentencji. SSO. P. Sałamaj SSO P. Baranowska SSR del. A. Górnik Sygn. akt VIII Gz 13/17 ZARZĄDZENIA: 1. (...) 2. (...) 3. (...) - (...) - (...) 4. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI