VIII GZ 12/17

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2017-03-29
SAOSGospodarczejurysdykcja krajowaŚredniaokręgowy
jurysdykcjarozporządzenie brukselskiemiejsce wykonania zobowiązaniaumowa o świadczenie usługkoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej, uznając, że umowa o świadczenie usług była wykonywana w Niemczech.

Powód R. M. złożył pozew o zapłatę wynagrodzenia za prace remontowe wykonane na rzecz pozwanego w Niemczech. Sąd Rejonowy odrzucił pozew z powodu braku jurysdykcji krajowej, wskazując, że umowa była wykonywana w Niemczech. Powód wniósł zażalenie, argumentując, że wykonanie umowy (zapłata wynagrodzenia) miało nastąpić w Polsce. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i podkreślając, że miejsce wykonania usługi, jako świadczenia charakterystycznego, decyduje o jurysdykcji.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie powoda R. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Szczecinie o odrzuceniu pozwu o zapłatę wynagrodzenia za prace remontowe wykonane na rzecz pozwanego w Niemczech. Sąd Rejonowy odrzucił pozew, powołując się na brak jurysdykcji krajowej, zgodnie z art. 1099 k.p.c. i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia nr 1215/2012 (choć pierwotnie błędnie wskazano Rozporządzenie nr 836/2015), argumentując, że kluczowe jest miejsce faktycznego świadczenia usług, które miało miejsce w Niemczech. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że wykonanie umowy w odniesieniu do niego polegało na zapłacie wynagrodzenia, która miała nastąpić w Polsce. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając je za bezzasadne. Sąd podkreślił, że nawet jeśli zastosowano niewłaściwe rozporządzenie, zasady jurysdykcji dotyczące umów o świadczenie usług są tożsame. Zgodnie z art. 5 pkt 1 lit. b Rozporządzenia nr 44/2001 (które miało zastosowanie), jurysdykcja sądu wynika z miejsca, gdzie usługi zgodnie z umową były świadczone lub miały być świadczone. Sąd Okręgowy uznał, że prace brukarskie zostały wykonane w Niemczech, co uzasadnia brak jurysdykcji sądów polskich. W konsekwencji oddalono zażalenie i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie sądy nie posiadają jurysdykcji krajowej, jeśli usługa była świadczona za granicą, nawet jeśli zapłata miała nastąpić w Polsce.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami rozporządzeń unijnych dotyczących jurysdykcji, dla umów o świadczenie usług kluczowe jest miejsce faktycznego wykonania usługi, a nie miejsce zapłaty wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznapowód
(...) (...) w B.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 1099

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 art. 5 § pkt 1 lit. b

Miejsce wykonania zobowiązania w państwie członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone.

Pomocnicze

k.p.c. art. 5 § 1 pkt 1 lit. b

Kodeks postępowania cywilnego

Dla umów o świadczenie usług, jurysdykcja jest ustalana przez miejsce świadczenia usług.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 art. 7 § pkt 1 lit. b

Miejsce wykonania zobowiązania w państwie członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 ust. 2 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miejsce wykonania zobowiązania, jako świadczenia charakterystycznego (wykonanie usługi), decyduje o jurysdykcji krajowej. Usługi zostały faktycznie wykonane na terenie Niemiec.

Odrzucone argumenty

Wykonanie umowy w stosunku do powoda polegało na zapłacie wynagrodzenia, która miała nastąpić na terenie Polski.

Godne uwagi sformułowania

dla ustalenia jurysdykcji znaczenie ma miejsce wykonania zobowiązania w przypadku świadczenia usług jest nim miejsce w państwie członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone miejsce wykonania zobowiązania podlegało wykładni autonomicznej niezależnie od prawa wewnętrznego danego państwa członkowskiego

Skład orzekający

Patrycja Baranowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji krajowej w sprawach o zapłatę wynagrodzenia za usługi wykonane za granicą, w szczególności w kontekście miejsca wykonania świadczenia charakterystycznego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z zakresu umów o świadczenie usług, gdzie miejsce wykonania usługi jest kluczowe dla jurysdykcji. Interpretacja przepisów rozporządzeń unijnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy z jurysdykcją w transgranicznych umowach o świadczenie usług, co jest częstym zagadnieniem w obrocie gospodarczym.

Gdzie pozwać firmę za usługi wykonane za granicą? Kluczowe jest miejsce świadczenia, nie zapłaty!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Gz 12/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie , Wydział VIII Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Baranowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym z powództwa R. M. przeciwko (...) (...) w B. ( (...) ) o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w S. z dnia 12 października 2016 roku, sygn. akt X GC 137/15 o zapłatę postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 października 2016 roku Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie odrzucił pozew, którym powód R. M. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) (...) z siedzibą w B. kwoty 5.166,34 zł wraz z odsetkami i kosztami z tytułem wynagrodzenia za wykonywanie prac remontowych na rzecz pozwanej w Niemczech. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 1099 k.p.c. oraz art. 5 ust. 1 art. 7 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, Sąd zaznaczył, że dla ustalenia jurysdykcji znaczenie ma miejsce wykonania zobowiązania. Uzasadnieniem dla przyjęcia tego łącznika jest dążenie do poddania kwestii pojawiających się w związku z realizacją umowy sądowi miejsca najbliżej związanego z łączącym strony stosunkiem prawnym. W przypadku świadczenia usług jest nim miejsce w państwie członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone (art. 7 pkt 1 lit. b). W ocenie Sądu z treści pozwu, twierdzeń stron oraz przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, iż strony łączyła umowa o świadczenie usług. Umowa została zawarta w Polsce ale wykonywana była w całości na terenie Niemiec. Dotyczy to przy tym zarówno świadczenia powoda, jak i świadczenia pozwanej. Powyższe postanowienie zaskarżył powód domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 1099 k.p.c. , art. 1103 7 pkt 1 k.p.c. oraz art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w sprawie jurysdykcji i uznania orzeczeń sądowych oraz ich wykonania w sprawach cywilnych i handlowych poprzez odrzucenie pozwu mimo, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istniała jurysdykcja krajowa z uwagi na to, iż wykonanie umowy w stosunku do powoda miało nastąpić na terenie Polski. Zdaniem powoda nie można zgodzić się z twierdzeniem zaskarżonego postanowienia jakoby umowa zawarta między stronami w niniejszej sprawie wykonywana była w całości na terenie Niemiec, bowiem dochodzone pozwem w niniejszej sprawie świadczenie stanowi należne powodowi od pozwanej wynagrodzenie. Wykonaniem w stosunku do powoda jego świadczenia byłaby tym samym zapłata tego wynagrodzenia. Wynagrodzenie to zostało wskazane przez powoda w fakturach z dnia 22 października i 31 grudnia 2013 roku. Jego zapłata miała nastąpić zgodnie z twierdzeniami pozwu w gotówce do rąk powoda. Wobec faktu, iż pozwana nie dokonała zapłaty w takiej formie, powód pismem z dnia 13 października 2014 roku wezwał ją do zapłaty żądanej kwoty poprzez dokonanie wpłaty na rachunek bankowy w polskim banku. W konsekwencji w zakresie dochodzonej pozwem kwoty, jako świadczenia należnego powodowi, na podstawie łączącej go z pozwanym umowy, wykonanie tej umowy miało nastąpić na terenie Polski. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się bezzasadne. Sąd Okręgowy podziela stanowisko zgodnie z którym, w świetle znajdujących zastosowanie w sprawie regulacji prawnych, twierdzeń przedstawionych w pozwie i podniesionych w odpowiedzi na pozew zachodzi przesłanka braku jurysdykcji krajowej sądów polskich w rozumieniu art. 1099 k.p.c. , co winno skutkować odrzuceniem złożonego pozwu. Na wstępie należy podnieść, że bezspornym pozostawało, iż wskazane w pozwie strony postępowania zamieszkują bądź mają siedziby w różnych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Nie była również kwestionowana wskazana w pozwie oraz podzielona przez Sąd Rejonowy ocena charakteru zgłoszonego roszczenia jako roszczenia z umowy - o zapłatę należności za wykonanie prac brukarskich. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji przedstawił analizę prawną przesłanek uzasadniających odrzucenie pozwu z uwagi na brak jurysdykcji krajowej w kontekście miejsca wykonania zobowiązania. W istocie powód w zażaleniu nie kwestionował zastosowania wskazanych przez Sąd regulacji, a podważał jedynie prawidłowość ustalenia miejsca wykonania na jej rzecz zobowiązania w postaci zapłaty objętego pozwem wynagrodzenia. Mając na uwadze przedstawione okoliczności stwierdzenia wymaga, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U.UE.L.01.12.1 z późn. zm.), a nie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz. Urz. UE L z 2012 r., nr 351, s. 1), a to z uwagi na brzmienie art. 66 ust. 1, który stanowi, że przepisy niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie do postępowań sądowych wszczętych, do formalnie sporządzonych lub zarejestrowanych dokumentów urzędowych oraz do ugód sądowych zatwierdzonych lub zawartych w dniu 10 stycznia 2015 r. lub po tej dacie. Pozew został złożony zaś w dniu 14 listopada 2014 r. Odmienne źródło regulacji nie dyskwalifikuje jednak wydanego przez Sąd orzeczenia, a to z uwagi na tożsamość ustanowionych zasad jurysdykcji szczególnej w sprawach dotyczących umów. Treść powołanego przez Sąd Rejonowy art. 7 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 stanowi w zasadzie powtórzenie art. 5 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001. Przepis art. 5 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001 przyjmuje zasadę, zgodnie z którą powództwo przeciwko osobie mającej miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego może być wytoczone także przed sądem miejsca wykonania zobowiązania (łącznik locus executionis ). Przy czym spośród ogółu stosunków umownych wyodrębniono umowę sprzedaży rzeczy ruchomych oraz umowę świadczenia usług (art. 5 pkt 1 lit. b), dla których dla celów ustalenia jurysdykcji określono w sposób autonomiczny „miejsce wykonania zobowiązania”. W odniesieniu do umowy sprzedaży jest to miejsce w państwie członkowskim, w którym rzeczy ruchome zgodnie z umową zostały dostarczone albo miały zostać dostarczone; w odniesieniu do umowy świadczenia usług jest to miejsce w państwie członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że miejsce wykonania zobowiązania znajdowało się w Niemczech. W rozporządzeniu przyjęto jako miejsce wykonania zobowiązania miejsce wykonania świadczenia charakterystycznego, czyli w przypadku umów o świadczenie usług jest nim miejsce w państwie członkowskim, w którym na mocy umowy usługa była wykonana lub miała być wykonana. Takie zdefiniowanie (częściowe) miejsca wykonania zobowiązania znacząco ogranicza możliwość zastosowania prawa krajowego w aspekcie określenia miejsca wykonania zobowiązania. Powyższe oznacza - co do zasady - że ustalenie miejsca wykonania zobowiązania podlegało wykładni autonomicznej niezależnie od prawa wewnętrznego danego państwa członkowskiego. Nie można zgodzić się też z powodem, że miejsce wykonania umowy w oparciu, o którą powód dochodzi zapłaty należy ustalić na podstawie regulacji zawartych w kodeksie postępowania cywilnego i kodeksie cywilnym , i to w związku z wykonaniem świadczenia o zapłatę jako długu oddawczego. Nawet bowiem miejsce wykonania świadczenia wzajemnego względem świadczenia charakterystycznego należy ocenić z punktu widzenia tego drugiego świadczenia. W konsekwencji uznać należy, że Sąd Rejonowy kierując się miejscem wykonania zobowiązania prawidłowo ustalił jurysdykcje krajową. Z twierdzeń faktycznych przytoczonych w pozwie oraz z dokumentów załączonych do pozwu wynika, że umowa stron była umową o świadczenie szeroko rozumianych usług (wykonanie prac brukarskich), przy czym świadczenie usług miało miejsce w B. ( (...) ). Prawidłowym w konsekwencji było przyjęcie przez Sąd I instancji, że wykonywanie umowy miało miejsce w Niemczech. W tym stanie rzeczy stosownie do art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zażalenie podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Powód przegrał sprawę również w postępowaniu zażaleniowym zatem zobowiązany jest do zwrotu stronie pozwanej celowych kosztów procesu odnoszących się do wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w postaci kosztów zastępstwa procesowego. Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego zapadło przy zastosowaniu przepisu art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 4 w zw. z § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. urzędu w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień zainicjowania postępowania przed Sądem II instancji. Sygn. akt VIII Gz 12/17 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI