VIII GC 977/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pozwanego przewoźnika na rzecz powoda kwotę 12 705,90 zł z odsetkami z tytułu uszkodzenia towaru podczas transportu, uznając rażące niedbalstwo pozwanego.
Powód zlecił pozwanemu przewóz pieca, który uległ uszkodzeniu w transporcie. Pozwany początkowo wypłacił 500 zł odszkodowania, ale odmówił zapłaty pełnej kwoty. Sąd uznał, że powód miał legitymację czynną do dochodzenia roszczenia, mimo zwrotu towaru przez odbiorcę, a pozwany ponosi odpowiedzialność z tytułu rażącego niedbalstwa, zasądzając pełną kwotę szkody wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Powód " (...) " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. pozwał (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę 12 705,90 zł z odsetkami, tytułem odszkodowania za uszkodzenie pieca konwekcyjno-parowego podczas transportu. Pozwany wniósł sprzeciw, kwestionując legitymację czynną powoda oraz wysokość szkody. Sąd ustalił, że powód zlecił przewóz, towar uległ uszkodzeniu, co potwierdzono protokołem szkodowym. Mimo że odbiorca odstąpił od umowy sprzedaży i zwrócił piec powodowi, sąd uznał, że powód odzyskał prawo do rozporządzania przesyłką i tym samym prawo do dochodzenia roszczeń od przewoźnika. Sąd odrzucił argument pozwanego o braku udowodnienia szkody w transporcie, wskazując na protokół i fakt, że kierowca pozwanego miał możliwość oceny stanu towaru przed załadunkiem. Dodatkowo, sąd uznał wypłatę przez pozwanego 500 zł odszkodowania za uznanie roszczenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pozwany działał z rażącym niedbalstwem, co wyłączało ograniczenia odpowiedzialności przewoźnika. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego, który oszacował szkodę na 19 112,29 zł brutto. Ostatecznie sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12 705,90 zł z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, powód posiada legitymację czynną, ponieważ po zwrocie towaru przez odbiorcę, powód odzyskał prawo do rozporządzania przesyłką i tym samym prawo do wystąpienia z roszczeniem z tytułu niewłaściwego wykonania umowy przewozu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć co do zasady po doręczeniu przesyłki prawo do rozporządzania nią przechodzi na odbiorcę, to w sytuacji, gdy odbiorca odstąpił od umowy i zwrócił uszkodzony towar, prawo to wraca do nadawcy (powoda). Tym samym powód nabył uprawnienie do dochodzenia roszczeń od przewoźnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie powództwa w całości
Strona wygrywająca
" (...) " Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| " (...) " Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
pr. przew. art. 86
Ustawa Prawo przewozowe
Ograniczenia wysokości odszkodowania nie mają zastosowania, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.
Pomocnicze
pr. przew. art. 53 § ust. 4
Ustawa Prawo przewozowe
Uprawnienie nadawcy do rozporządzania przesyłką wygasa, gdy odbiorca wprowadził zmianę umowy przewozu, przyjął list przewozowy albo odebrał przesyłkę.
pr. przew. art. 75 § ust. 3 pkt 2 lit b
Ustawa Prawo przewozowe
Roszczenia przeciwko przewoźnikowi z tytułu umowy przewozu przesyłek towarowych (inne niż o zwrot należności) przysługują nadawcy lub odbiorcy, zależnie od tego, któremu z nich przysługuje prawo rozporządzania przesyłką.
pr. przew. art. 74 § ust. 1-4
Ustawa Prawo przewozowe
Procedura ustalania przez przewoźnika stanu przesyłki i okoliczności powstania szkody, w tym sporządzania protokołu.
pr. przew. art. 75 § ust. 1-2
Ustawa Prawo przewozowe
Dochodzenie roszczeń w postępowaniu sądowym po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji; reklamacja bezskuteczna, jeśli dłużnik nie zapłacił w terminie 3 miesięcy.
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku wątpliwości wykładnia postanowień regulaminu winna być dokonywana na korzyść klienta.
pr. przew. art. 81 § ust. 1-2
Ustawa Prawo przewozowe
Ograniczenia wysokości odszkodowania w razie uszkodzenia przesyłki (procentowe zmniejszenie wartości, nie wyższe niż za utratę całej przesyłki).
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów na podstawie własnego przekonania, opartego na tych dowodach.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek ustawowych od należności pieniężnych.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów procesu.
u.k.s.s.c. art. 13 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Ustalenie opłaty stosunkowej od pozwu.
u.k.s.s.c. art. 84 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot niewykorzystanej zaliczki na wydatki.
u.o.p.s. art. 4
Ustawa o opłacie skarbowej
Opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych...
Ustalenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
pr. przew. art. 4 § ust. 1-2
Ustawa Prawo przewozowe
Możliwość odmowy przyjęcia do przewozu rzeczy wadliwych lub niedostatecznie opakowanych, lub uzależnienia przyjęcia od oświadczenia nadawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód posiada legitymację czynną do dochodzenia roszczenia, mimo zwrotu towaru przez odbiorcę. Szkoda powstała w transporcie i jest udowodniona. Pozwany ponosi odpowiedzialność z tytułu rażącego niedbalstwa. Ograniczenia odpowiedzialności przewoźnika w regulaminie są nieważne. Wypłata części odszkodowania stanowi uznanie roszczenia.
Odrzucone argumenty
Powód nie posiada legitymacji czynnej do dochodzenia roszczenia. Powód nie udowodnił, że szkoda powstała w czasie przewozu. Wysokość szkody jest zakwestionowana. Ograniczenia odpowiedzialności przewoźnika wynikające z regulaminu są wiążące.
Godne uwagi sformułowania
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy odbiorca przesyłki, jako, że odstąpił od umowy z nadawcą i zwrócił uszkodzony piec powodowi, utracił statut podmiotu, któremu przysługuje prawo „rozporządzania” przesyłką. W ocenie Sądu, w przypadku pozwanego należy mówić o „rażącym niedbalstwie”, z którego wynikła szkoda. Sąd ocenił, iż powyższe zróżnicowanie konsumentów i „innych podmiotów” w kwestii odpowiedzialności przewoźnika z tytułu utraty, uszkodzenia lub ubytku w przesyłce jest sprzeczne z przepisami prawa. Wypłacając na rzecz powoda kwotę 500 zł tytułem odszkodowania uznał fakt, iż szkoda wynikła na etapie transportu.
Skład orzekający
Ewa Kurowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji czynnej powoda w przypadku zwrotu towaru przez odbiorcę, odpowiedzialność przewoźnika za rażące niedbalstwo, nieważność postanowień regulaminu ograniczających odpowiedzialność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu towaru przez odbiorcę i odstąpienia od umowy sprzedaży.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy prawa przewozowego w nietypowej sytuacji zwrotu towaru i jak ocenia rażące niedbalstwo przewoźnika, co jest istotne dla branży transportowej.
“Zwrot towaru nie przekreśla roszczenia o odszkodowanie od przewoźnika – kluczowe jest rażące niedbalstwo.”
Dane finansowe
WPS: 12 705,9 PLN
odszkodowanie: 12 705,9 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII GC 977/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący : SSR Ewa Kurowska Protokolant: Weronika Joanna Paniczko po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa " (...) " Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę I. Zasądza od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz powoda " (...) " spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. kwotę 12 705,90 złotych (dwanaście tysięcy siedemset pięć złotych dziewięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 25.03.2013 r. do dnia zapłaty. II. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3458,36 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 2 417,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. III. Nakazuje zwrócić powodowi ze Skarbu Państwa kwotę 294,64 złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki. SSR Ewa Kurowska Sygn. akt VIII GC 977/13 UZASADNIENIE Powód „ (...) ” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. w pozwie skierowanym przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniósł o zapłatę kwoty 12.705,90 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 25.05.2013 roku do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że zlecił pozwanej przewóz na terenie kraju towaru, tj. pieca konwekcyjno parowego R. (...) . Podczas transportu urządzenie uległo uszkodzeniu. Rodzaj uszkodzeń oraz wstępna ich wycena, zostały opisane w zgłoszeniu szkody nr 1 z dnia 10.09.2012 r. Następnie specjalistyczna firma wyceniła naprawę pieca na kwotę 12.705,90 zł. Powyższa wycena została przekazana pozwanemu. Powód podniósł, iż w związku z brakiem decyzji pozwanego w sprawie odszkodowania, pismem z dnia 14.05.2013 r. wezwał go do zapłaty kwoty 12.705,90 zł. Doręczone wezwanie nie odniosło żadnego skutku, wobec czego koniecznym stało się wystąpienie z roszczeniem o zapłatę na drogę sądową (k. 2-3). W dniu 19.08.2013 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku VIII Wydział Gospodarczy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym uwzględnił żądanie pozwu w całości (sygn. akt VIII GNc 3049/13, k. 36). Pozwany, (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa. Nadto wniósł o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniósł, iż powodowi nie przysługuje legitymacja czynna do dochodzenia przedmiotowego roszczenia. Wskazał, iż roszczenia przeciwko przewoźnikowi z tytułu przewozu przesyłek towarowych przysługują nadawcy lub odbiorcy, zależnie od tego komu z nich przysługuje prawo rozporządzania przesyłką. Zdaniem pozwanego powód, jako nadawca, utracił prawo do rozporządzania przesyłką w momencie jej odbioru przez odbiorcę. Dodatkowo podniósł, iż powód nie udowodnił, iż szkoda powstała w czasie między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem. Zakwestionował również wysokość szkody określonej przez powoda. Pozwany przyznał, iż wypłacił na rzecz powoda kwotę 500 zł tytułem odszkodowania za przedmiotowa szkodę, jednak podniósł, iż uczynił to błędnie, bez podstawy prawnej (k. 41-44). Sąd ustalił, co następuje: Bezsporne jest, iż „ (...) ” Sp. z o. o. w B. zleciła pozwanemu (...) Sp. z o. o. w W. wykonanie usługi kurierskiej polegającej na przewozie krajowym pieca konwekcyjno parowego R. (...) nr seryjny (...) na trasie J. - B. . Przesyłka została nadana w dniu 07.09.2012 r. (list przewozowy, k. 20). Za wykonanie usługi transportowej sprzedawca (...) Sp. z o. o. w W. , w dniu 07.09.2012 r. wystawił zleceniodawcy „ (...) ” Sp. z o. o. w B. fakturę VAT Nr (...) z tytułu wykonania usługi transportu (k. 24). Wyżej wymieniona faktura została opłacona w całości. Odbiorcą towaru nadanego przez powoda był Szpital (...) (kuchnia) w B. , mieszczący się przy ul. (...) . Przesyłka została dostarczona odbiorcy w dniu 10.09.2012 r. (k.21). Po dokonaniu oględzin dostarczonego w dniu 10.09.2012 r. urządzenia, stwierdzono jego liczne uszkodzenia. W konsekwencji przewoźnik i odbiorca sporządzili protokół szkodowy Nr 1 (k. 21). W punkcie 15 protokołu strony określiły rozmiar szkody w postaci uszkodzenia i wygięcia prawego boku pieca, braku pokrętła regulatora, barku wózka na potrawy (k. 21-22). W dniu 26.09.2012 r. powód złożył pozwanemu pismo reklamacyjne. Wskazał, iż podstawą złożenia reklamacji jest uszkodzenie przesyłki w czasie jej transportu. Wyjaśnił, iż pomimo odpowiedniego zabezpieczenia towaru, przesyłka dotarła do odbiorcy uszkodzona (pogięte ściany pieca), brakowało również gałki regulacyjnej. Z uwagi na ww. uszkodzenia określił kwotę roszczenia klienta na 1.500 zł (k. 22). Pozwany, pismem z dnia 09.10.2012 r. wezwał powoda do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej złożonej reklamacji, m.in. o kosztorys naprawy (k. 26-27). W odpowiedzi powód przedstawił pozwanemu „opis uszkodzeń pieca konwekcyjno parowego R. (...) nr seryjny (...) ”, sporządzony przez specjalistyczną firmę (...) oraz fakturę zakupu pieca(k.25,29). Łączny koszt naprawy uszkodzonego pieca oszacowano na kwotę 12.705,90 zł brutto (10.330 zł netto). Powód, pismem z dnia 14.05.2013 r. wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 12.705,90 zł, powołując się na uzyskaną w drodze mailowej informację o zakończeniu postępowania reklamacyjnego oraz brak decyzji w przedmiocie naprawienia wyrządzonej podczas transportu szkody (k. 30). Okolicznością bezsporną pozostaje, iż pozwany wypłacił na rzecz powoda kwotę 500 zł tytułem odszkodowania za przedmiotowa szkodę. Poza sporem pozostawało, iż nabywca pieca Zakład Usług Gastronomicznych (...) w B. , w związku z nie wywiązaniem się przez powoda z umowy sprzedaży, tj. otrzymaniem przez nabywcę pieca niesprawnego i niekompletnego, odstąpił od umowy. Piec został zwrócony powodowi, po dokonaniu rozliczeń z jego nabywcą (k. 63). Sąd zważył, co następuje: Powództwo należało uwzględnić w całości. W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do podnoszonego przez stronę pozwaną braku legitymacji czynnej po stronie powoda do dochodzenia roszczenia objętego niniejszym postępowaniem. Pozwany odwoływał się w tym zakresie do treści art. 53 ust. 4 i art. 75 ust. 3 pkt 2 lit b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 poz. 1173). Zgodnie z art. 53 ust. 4 powyżej wskazanej ustawy uprawnienie nadawcy do rozporządzania przesyłką wygasa, gdy odbiorca wprowadził zmianę umowy przewozu, przyjął list przewozowy albo odebrał przesyłkę. Natomiast w myśl art. 75 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo przewozowe roszczenia przeciwko przewoźnikowi przysługują z tytułu umowy przewozu przesyłek towarowych: a) o zwrot należności lub jej części - nadawcy lub odbiorcy zależnie od tego, który z nich dokonał zapłaty, b) o inne roszczenia z tytułu umowy przewozu - nadawcy lub odbiorcy zależnie od tego, któremu z nich przysługuje prawo rozporządzania przesyłką. Stosując powyższą regulację, roszczenie przeciwko przewoźnikowi z tytułu umowy przewozu przesyłek towarowych (inne niż o zwrot należności lub jej części, a więc również o odszkodowanie z tytułu uszkodzenia przewożonego towaru) przysługują nadawcy lub odbiorcy, zależnie od tego, któremu z nich przysługuje prawo rozporządzania przesyłką. Co do zasady zatem, po doręczeniu przesyłki, roszczenie to przysługiwałoby odbiorcy. Z chwilą doręczenia towaru nabywa on bowiem prawo do rozporządzania przesyłką. Cytowane wyżej przepisy prawa nie stanowią jednak sztywnej zasady, iż odebranie towaru, w każdym przypadku powodować będzie przeniesienie na odbiorcę prawa do rozporządzania przesyłką. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy odbiorca przesyłki, jako, że odstąpił od umowy z nadawcą i zwrócił uszkodzony piec powodowi, utracił statut podmiotu, któremu przysługuje prawo „rozporządzania” przesyłką. Przewożone urządzenie zostało zwrócone powodowi, który stając się na nowo jego właścicielem, nabył uprawnienie do jego rozporządzania, a tym samym prawo do wystąpienia z roszczeniem z tytułu niewłaściwego wykonania umowy przewozu. Za powyższą interpretacją przemawia przede wszystkim okoliczność, iż odbiorca był uprawniony do obejrzenia przesyłki, a w sytuacji jej niezgodności z zamówieniem także do odstąpienia od umowy sprzedaży, co też uczynił. Tym samym też odbiorca nie był zainteresowany dochodzeniem ewentualnych roszczeń wobec przewoźnika, tym bardziej, iż organizacja transportu należała do zbywcy. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe jeżeli przed wydaniem przesyłki okaże się, że doznała ona ubytku lub uszkodzenia, przewoźnik ustala niezwłocznie protokolarnie stan przesyłki oraz okoliczności powstania szkody. Przewoźnik wykonuje te czynności także na żądanie uprawnionego, jeżeli twierdzi on, że przesyłka jest naruszona. Ustalenia protokolarne powinny być dokonane w obecności uprawnionego, a jeżeli wezwanie go nie jest możliwe albo nie zgłosi się on w wyznaczonym terminie, przewoźnik dokonuje ustaleń w obecności osób zaproszonych przez siebie do tej czynności (ust. 2). Jeżeli po wydaniu przesyłki ujawniono ubytek lub uszkodzenie niedające się z zewnątrz zauważyć przy odbiorze, przewoźnik ustala stan przesyłki na żądanie uprawnionego zgłoszone niezwłocznie po ujawnieniu szkody, nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia odbioru przesyłki (ust. 3). Protokół podpisują osoby uczestniczące w ustaleniu stanu przesyłki (ust. 4) W myśl art. 75 ust. 1 ww. ustawy dochodzenie roszczeń w postępowaniu sądowym na podstawie ustawy lub przepisów wydanych w jej wykonaniu przysługuje uprawnionemu po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji, przewoźnikowi zaś - po bezskutecznym wezwaniu zobowiązanego do zapłaty. Reklamacje lub wezwanie do zapłaty uważa się za bezskuteczne, jeżeli dłużnik nie zapłacił dochodzonych należności w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia reklamacji lub wezwania do zapłaty ust. 2). Odnosząc się do powyższej regulacji, zdaniem Sądu, powód dochował określonych ustawowo wymagań, warunkujących dochodzenie roszczeń w postępowaniu sądowym. Protokół, stwierdzający uszkodzenia przewożonego towaru został sporządzony w momencie, w którym nastąpił odbiór przesyłki (k. 21, data i godzina odbioru: 10.09.2012 godz. 10:53, data, godzina, forma zgłoszenia szkody przez klienta: 10.09.2012 godz. 10:53 „u klienta”). Następnie w dniu 26.09.2012 r. powód złożył reklamację (pismo reklamacyjne, k.22). Pozwany bezsprzecznie nie zapłacił dochodzonych należności w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia reklamacji. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż przytoczone wyżej okoliczności stanu faktycznego wykluczają trafność twierdzeń pozwanego, jakoby powód nie udowodnił, że do uszkodzenia towaru doszło w czasie jego przewozu. Uszkodzenie urządzenia zostało bowiem stwierdzone „w momencie jego dostarczenia”, co jednoznacznie wykazuje sporządzony na tę okoliczność protokół (jw.). Istotne w kontekście powyższego pozostaje również, że w momencie przekazywania pieca przewoźnikowi, kierowca zakwestionował przygotowanie pieca do transportu, wskazując, iż konieczne jest opakowanie pieca kartonami. Pracownik powoda, który przekazywał piec do transportu, opakował piec zgodnie ze wskazówkami kierowcy. Po ponownym sprawdzeniu stanu opakowania kierowca bez zastrzeżeń przyjął piec do przewozu, uznając że przesyłka jest już właściwie opakowana. W takcie przepakowywania przewoźnik miał więc możliwość naocznego zbadania towaru, jego stanu. Jako, że stwierdzone uszkodzenia towaru były na tyle duże, że można je było bez problemu dostrzec, wykluczone jest, aby istniały już w momencie załadunku. Nadto Sąd zwraca uwagę, iż przewoźnik wypłacił na rzecz powoda kwotę 500 zł tytułem odszkodowania za przedmiotowa szkodę. Chociaż w sprzeciwie od nakazu zapłaty podniósł, iż uczynił to błędnie, bez podstawy prawnej. W ocenie Sądu, pozwany wypłacając na rzecz powoda kwotę 500 zł, tytułem odszkodowania uznał fakt, iż szkoda wynikła na etapie transportu. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 1991 r., sygn. akt I ACr 186/90, OSA 1992/1/6 złożone w postępowaniu reklamacyjnym oświadczenie przewoźnika o "przyznaniu odszkodowania za uszkodzenie przesyłki jest czynnością ustalającą, w której strukturze występuje zarówno oświadczenie wiedzy, jak i oświadczenie woli. Sąd Apelacyjny zaznaczył, iż wniesienie reklamacji należy interpretować jako wezwanie przewoźnika do dobrowolnego spełnienia świadczenia, zaś - złożone w odpowiedzi na to wezwanie - oświadczenie przewoźnika o "przyznaniu" reklamującemu odszkodowania zawiera uznanie roszczenia wierzyciela (reklamującego), które wynika z uprzednio powstałego stosunku przewozu. Skutkiem takiego oświadczenia wiedzy przewoźnika jest inwersja ciężaru dowodu: wierzyciel (reklamujący) zostaje zwolniony z ciężaru dowodu co do przesłanek odpowiedzialności przewoźnika za ubytek lub uszkodzenie przesyłki ( art. 65 ust. 1 prawa przewozowego ) i może w celu uzasadnienia dochodzonego roszczenia - powołać się bezpośrednio na oświadczenie przewoźnika o uznaniu roszczenia, natomiast dłużnika (przewoźnika) obciąża ciężar przeciwdowodu tj. wykazania, że nie zachodzą przesłanki jego odpowiedzialności względem wierzyciela (reklamującego). Oświadczenie przewoźnika o "przyznaniu" odszkodowania zawiera również oświadczenie woli, skierowane na roszczenie wynikające ze stosunku przewozu. Zdaniem Sądu obecne podnoszenie przez pozwanego, że błędnie dokonał zapłaty na rzecz pozwanego nie niweczy skutku uznania roszczenia reklamacyjnego, a jego twierdzenia w powyższym zakresie nie mają potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Podstawą do wypłaty przez pozwanego na rzecz powoda kwoty 500 zł stanowiły postanowienia Regulaminu świadczenia krajowych usług przewozowych i pocztowych (...) ( (...) ) Sp. z o.o. (k. 50-53). W paragrafie 15 pkt 1 tegoż Regulaminu określono, iż „odpowiedzialność (...) wobec konsumentów z tytułu utraty, uszkodzenia lub ubytku w przesyłce, oraz zwłoki w wykonaniu usługi jest zgodna z przepisami prawa przewozowego oraz prawa pocztowego”, natomiast w pkt 2 tego paragrafu wskazano, iż „odpowiedzialność (...) wobec pozostałych klientów (w tym powoda, jako przedsiębiorcy) z tytułu utraty, ubytku lub uszkodzenia przesyłki jest ograniczona do kwoty 500 zł ”. Sąd ocenił, iż powyższe zróżnicowanie konsumentów i „innych podmiotów” w kwestii odpowiedzialności przewoźnika z tytułu utraty, uszkodzenia lub ubytku w przesyłce jest sprzeczne z przepisami prawa. Ustawa Prawo przewozowe ma bowiem zastosowanie w stosunku do obu z ww. kategorii podmiotów. Postanowienia Regulaminu, nie mogą tworzyć ograniczeń dla określonej kategorii podmiotów w dochodzeniu pełnych roszczeń odszkodowawczych. W art. 4 ustawy Prawo przewozowe przewidziano, iż przewoźnik (…) może wydawać regulaminy określające warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób i rzeczy. W obecnie obowiązującej treści postanowienia art. 4 brak jest zastrzeżenia, że regulaminy przewoźnika mogą określać jedynie techniczne warunki świadczenia usług. W doktrynie jednak, który to pogląd Sąd orzekający w pełni podziela, podkreśla się, że wobec bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisów ustawy Prawo przewozowe nie jest z pewnością możliwe regulowanie w drodze regulaminu (jak i postanowień indywidualnie uzgodnionej umowy) takich kwestii, jak zakres odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu, sposób ustalania wysokości odszkodowania, dochodzenie roszczeń . W przypadku wątpliwości wykładnia postanowień regulaminu winna być dokonywana na korzyść klienta ( art. 385 § 2 k.c. ) (tak: Władysław Górski, Krzysztof Wesołowski, Komentarz do przepisów o umowie przewozu i spedycji. Kodeks cywilny - Prawo przewozowe - CMR, ODDK, Gdańsk 2006, str.59-60). Sąd ustalając wysokość szkody miał na uwadze, iż art. 81 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe wprowadza pewne ograniczenia w kwestii wysokości należnego odszkodowania, w razie uszkodzenia przesyłki. Zgodnie z powyższą regulacją w razie uszkodzenia przesyłki odszkodowanie ustala się w wysokości odpowiadającej procentowemu zmniejszeniu się wartości. Wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1 , nie może jednak przewyższać kwoty odszkodowania przysługującego za: 1) utratę całej przesyłki, jeżeli doznała ona obniżenia wartości wskutek uszkodzenia; 2) ubytek tej części przesyłki, która doznała obniżenia wartości wskutek uszkodzenia ( ust. 2 ). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie znajduje jednak zastosowanie art. 86 ustawy Prawo przewozowe , gdzie określono, iż przewidziane w ustawie ograniczenia wysokości odszkodowania nie mają zastosowania, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika. W ocenie Sądu w przypadku pozwanego należy mówić o „rażącym niedbalstwie”, z którego wynikła szkoda. Dochodząc do powyższych konkluzji Sąd miał na uwadze, iż przewoźnik działający przez swojego pracownika - kierowcę ciężarówki, przed przyjęciem przesyłki do przewozu wydał powodowi zalecenie przepakowania towaru i jego odpowiedniego zabezpieczenia. Powód postąpił według instrukcji kierowcy i zabezpieczył towar zgodnie z zaleceniem. Kierowca uczestniczył w czynności przepakowywania towaru i po jej zakończeniu nie zgłaszał już żadnych uwag, dokonał załadunku towaru. Chociaż zgodnie z art. 42 ust. 1 przewoźnik miał możliwość odmowy przyjęcia do przewozu rzeczy, których stan jest wadliwy lub opakowanie niedostateczne albo niemających wymaganego opakowania. Z Kolei ust. 2 powołanego przepisu uprawniał przewoźnika do uzależnienia przyjęcia do przewozu rzeczy, których opakowanie nie odpowiada warunkom określonym w art. 41 lub ze śladami uszkodzenia, od zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego oświadczenia o stanie przesyłki. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony przewoźnika w przedmiotowej sprawie uprawnia do konstatacji, iż pracownik działający w imieniu i na rzecz pozwanego zaakceptował zarówno stan samego towaru, jak i jego końcowe opakowanie. Stąd też zdaniem Sądu, uszkodzenie przedmiotowego urządzenia było wynikiem rażącego niedbalstwa po stronie pozwanego, który nie zadbał o właściwe zabezpieczenie i przewożenie towaru. Za powyższym rozumowaniem przemawia także zakres uszkodzeń jakie powstały podczas przewozu. Ich istotność - wgniecenia w metalowym piecu, braki w wyposażeniu świadczą o niezachowaniu przez pozwanego elementarnych zasad ostrożności podczas transportu, do czego był zobowiązany z uwagi na zawodowy charakter wykonywanych usług. W celu określenia zakresu i wysokości szkody wyrządzonej powodowi przez pozwanego w trakcie wykonywania transportu urządzenia - pieca konwekcyjno parowego R. (...) Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu maszyn i urządzeń (k. 82). Biegły, po dokonaniu oględzin przedmiotowego pieca (dokumentacja zdjęciowa, k. 97-104) wydał opinię, w której doszedł do wniosków, iż stwierdzone uszkodzenia powodują szkodę, która szacuje się na kwotę 15.538,45 zł netto (19.112,29 zł brutto). Mając na względzie przepis art. 233 § 1 k.p.c. , brak było podstaw by przyjąć, że wnioski przedstawione przez biegłego w opinii obarczone były błędami lub nieścisłościami nie pozwalającymi na oparcie się o tę opinię dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd kierując się poziomem wiedzy biegłego, podstawami teoretycznymi opinii, sposobem motywowania i stopniem stanowczości wyrażonych w niej wniosków, doszedł do przekonania o konieczności uznania ją za wiarygodny dowód w sprawie, przesądzający o ustaleniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7.11.2000 r. w sprawie I CKN 1170/98, publ. OSNC z 2001 r., z. 4, poz. 64). Co istotne żadna ze stron nie kwestionowała rzetelności bądź zasadności ustaleń poczynionych przez biegłego. W konsekwencji Sąd mając na uwadze treść opinii uznał, iż roszczenie powoda jest w pełni uzasadnione i orzekł jak w sentencji wyroku (pkt I wyroku). O odsetkach rozstrzygnięto zgodnie z art. 481 § 1 i 2 k.c. zasądzając je w granicach żądania pozwu. Termin początku biegu odsetek nie był przez pozwanych kwestionowany. O kosztach procesu orzeczono stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik sprawy na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. W skład kosztów procesu poniesionych przez powoda wchodziła: opłata stosunkowa w wysokości 636 zł (k. 35) ustalona na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm.), wydatki na opinię biegłego 405,36 zł, oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 2.400 zł ustalone w oparciu o § 6 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), do których doliczyć należało kwotę 17 zł (k. 5) z tytułu poniesionej przez powoda opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego stosownie do treści części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 225, poz.1635 ze zm.). Mając na uwadze kwotę wpłaconej przez powoda zaliczki na poczet wydatków w wysokości 700 zł (k. 84) Sąd na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm.) zarządził na jego rzecz ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Białymstoku zwrot niewykorzystanej zaliczki (700 zł - 405,36 zł = 294,64 zł - pkt III wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI