Orzeczenie · 2017-04-11

VIII GC 465/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2017-04-11
SAOSGospodarczeroboty budowlaneWysokaokręgowy
roboty budowlaneumowa o roboty budowlaneprawo zamówień publicznychbezpodstawne wzbogacenierozliczenienasypyinspektor nadzorudokumentacja powykonawczapomiary geodezyjne

Spółka akcyjna wniosła pozew przeciwko Województwu o zapłatę kwoty ponad 314 tys. zł tytułem wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane (nasypy), które miały przekroczyć limit określony w umowie zawartej w trybie Prawa zamówień publicznych. Powódka argumentowała, że wykonała 28.028,89 m³ nasypów, podczas gdy pozwany zapłacił jedynie za 18.492,28 m³. Sąd uznał, że wykonanie robót w ilości przekraczającej umowny limit, na podstawie dorozumianej zgody inspektora nadzoru i kierownika budowy, nie mogło stanowić podstawy do zawarcia ważnej umowy w formie pisemnej, zgodnie z art. 139 ust. 2 Pzp. W związku z tym, roszczenie powódki oparte zostało na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 w zw. z art. 405 kc). Sąd oparł się na dokładniejszych pomiarach geodezyjnych wykonanych na etapie mediacji, które wykazały rzeczywistą ilość wykonanych nasypów (bez humusu) na 27.713,76 m³. Różnica między faktycznie wykonaną ilością a ilością opłaconą wyniosła 9.221,48 m³. Przy stawce jednostkowej 33 zł/m³, zasądzono kwotę 304.308,84 zł wraz z odsetkami. Powództwo w pozostałym zakresie oddalono. Sąd szczegółowo analizował dowody, w tym opinie biegłego sądowego, zeznania świadków oraz dokumentację techniczną, aby ustalić rzeczywisty zakres wykonanych prac i prawidłowo rozliczyć należne wynagrodzenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących formy pisemnej umów i aneksów, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w przypadku nieważności umów o roboty budowlane, rozliczenia robót budowlanych na podstawie dokumentacji geodezyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki rozliczeń robót budowlanych w ramach zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wykonanie robót budowlanych w ilości przekraczającej limit określony w umowie zawartej w trybie Prawa zamówień publicznych, na podstawie dorozumianej zgody organów nadzoru, może stanowić podstawę do dochodzenia wynagrodzenia na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie robót budowlanych w ilości przekraczającej limit określony w umowie zawartej w trybie Prawa zamówień publicznych, na podstawie dorozumianej zgody organów nadzoru, może stanowić podstawę do dochodzenia wynagrodzenia na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli umowa w zakresie przekroczenia ilości robót jest nieważna z powodu braku formy pisemnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak zachowania formy pisemnej dla aneksu zwiększającego ilość robót budowlanych, mimo sygnalizowania takiej potrzeby i kontynuowania prac, prowadzi do nieważności umowy w tym zakresie. W takiej sytuacji wykonawca może dochodzić zapłaty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Jak prawidłowo ustalić ilość wykonanych robót budowlanych (nasypów) na podstawie dokumentacji geodezyjnej, w szczególności czy obejmuje ona warstwę humusu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawidłowe ustalenie ilości wykonanych robót budowlanych (nasypów) wymaga analizy dokumentacji geodezyjnej, w tym przekrojów poprzecznych, z uwzględnieniem metodologii pomiarowej i ewentualnych błędów. Sąd oparł się na dokładniejszych pomiarach wykonanych na etapie mediacji, które wykazały, że pierwotne pomiary nie obejmowały warstwy humusu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego sądowego oraz na dokładniejszych pomiarach geodezyjnych wykonanych na etapie mediacji, które wykazały rzeczywistą objętość wykonanych nasypów bez warstwy humusu. Analiza ta pozwoliła na ustalenie faktycznej ilości wykonanych robót i różnicy w stosunku do ilości opłaconej.

Od kiedy należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia za roboty budowlane, gdy roszczenie oparte jest na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia opartego na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu należą się od dnia, w którym pozwany najpóźniej otrzymał wezwanie do zapłaty, a następnie od daty wyznaczenia odpowiedniego terminu do spełnienia świadczenia (np. 14 dni), zgodnie z art. 455 kc.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany najpóźniej dnia 4 marca 2013 r. otrzymał wezwanie do zapłaty z 17 stycznia 2013 r. Roszczenie oparte na bezpodstawnym wzbogaceniu stało się wymagalne po wezwaniu do zapłaty i wyznaczeniu terminu, stąd odsetki zasądzono od 19 marca 2013 r.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie części dochodzonej kwoty
Strona wygrywająca
(...) spółka akcyjna

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki akcyjnejspółkapowódka
Województwa (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

p.z.p. art. 139 § 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Umowa w sprawach zamówień publicznych wymaga pod rygorem nieważności zachowania formy pisemnej, chyba że przepisy odrębne wymagają formy szczególnej.

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za ustalone fakty, których strona nie udowodniła, lecz które mogą być uznane za udowodnione na podstawie innych dowodów.

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli sąd uznał fakt za udowodniony dowodem niedokładnym, a nie można go udowodnić inaczej, sąd może ograniczyć dowód do tego, że fakt został uprawdopodobniony.

k.p.c. art. 278 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność umowy w zakresie przekroczenia ilości robót budowlanych z powodu braku formy pisemnej (art. 139 ust. 2 Pzp). • Możliwość dochodzenia zapłaty za wykonane roboty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 w zw. z art. 405 kc). • Dokładniejsze pomiary geodezyjne wykonane na etapie mediacji jako podstawa do ustalenia rzeczywistej ilości wykonanych robót. • Niewliczenie warstwy humusu do objętości nasypów w prawidłowych pomiarach geodezyjnych.

Odrzucone argumenty

Roszczenie oparte na ważnej umowie o roboty budowlane w zakresie przekroczenia ilości robót. • Zawyżenie ilości wykonanych robót przez powódkę w dokumentacji powykonawczej. • Argumenty pozwanego dotyczące wliczenia warstwy humusu do objętości nasypów.

Godne uwagi sformułowania

podjęcie się przez powódkę (jako wykonawcę) zrealizowania na polecenie pozwanego (jako inwestora) robót w zakresie wykonania nasypów w ilości mogącej przekroczyć ilość robót określoną umową o roboty budowlane nr (...) nie mogło – z uwagi na art. 139 ust. 2 p.z.p. , a więc brak zachowania formy pisemnej zastrzeżonej ad solemnitatem – doprowadzić do zawarcia poprzez czynności dorozumiane ważnej umowy mającej za przedmiot wykonanie tych robót. • podstawę prawną dochodzonego w niniejszej sprawie przez powódkę roszczenia stanowi art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. , bowiem poprzez wykonanie robót w ilości większej niż określona umową łączącą strony powódka spełniła na rzecz pozwanej świadczenie na podstawie czynności prawnej zobowiązującej do świadczenia, która była od początku nieważna. • Sąd miał przy tym na uwadze, że samo wyliczenie wartości wzbogacenia, co sprowadzało się do obliczenia różnicy między wartością robót faktycznie wykonanych, a wartością robót za które zapłacono, nie było przedmiotem opinii biegłego. Wyliczenie to, sprowadzające się do prostego matematycznego działania (odejmowania) nie wymagało wiadomości specjalnych.

Skład orzekający

Agnieszka Kądziołka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących formy pisemnej umów i aneksów, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w przypadku nieważności umów o roboty budowlane, rozliczenia robót budowlanych na podstawie dokumentacji geodezyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki rozliczeń robót budowlanych w ramach zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy rozliczeń w dużym kontrakcie budowlanym, gdzie spór dotyczy interpretacji dokumentacji geodezyjnej i zastosowania przepisów o zamówieniach publicznych. Pokazuje, jak ważne jest formalne zawarcie umowy i jak sąd może rozstrzygać spory o faktyczną ilość wykonanych prac.

Nieważna umowa, a jednak zapłata? Jak sąd rozliczył gigantyczny kontrakt budowlany.

Dane finansowe

WPS: 314 709,13 PLN

wynagrodzenie za roboty budowlane: 304 308,84 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst