VIII GC 305/12Brak interesu prawnego w ustaleniu prawa pierwszeństwa nabycia nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka z o.o., będąca dzierżawcą gruntów rolnych od 1997 roku, wniosła o ustalenie prawa pierwszeństwa w ich nabyciu oraz o nakazanie pozwanej Agencji (...) złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności. Powódka argumentowała, że dzierżawiła nieruchomości od ponad trzech lat i spełniła warunki do skorzystania z prawa pierwszeństwa wynikającego z ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Pozwana Agencja wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując interes prawny powódki oraz fakt przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży. Podczas rozprawy powódka cofnęła pozew w zakresie żądania nakazania złożenia oświadczenia woli, na co pozwana wyraziła zgodę. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w tej części. Analizując pozostałe żądanie, sąd uznał, że powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa pierwszeństwa, ponieważ prawo to nie jest prawem podmiotowym, nie stanowi roszczenia o zawarcie umowy sprzedaży, a ponadto kluczowym warunkiem jego aktualizacji jest przeznaczenie nieruchomości do sprzedaży przez Agencję, co w tej sprawie nie miało miejsca. Sąd podkreślił, że nawet ustalenie prawa pierwszeństwa nie zobowiązałoby pozwanej do sprzedaży nieruchomości. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w podtrzymanej części i zasądził od powódki na rzecz pozwanej koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, gdy nieruchomość nie została przeznaczona do sprzedaży, a także interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście prawa pierwokupu i prawa pierwszeństwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obrotem nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i wymaga analizy konkretnych przepisów ustawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powódka ma interes prawny w ustaleniu, że przysługiwało jej prawo pierwszeństwa w nabyciu dzierżawionych gruntów rolnych, mimo że nie zostały one przeznaczone do sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa pierwszeństwa, ponieważ prawo to nie jest prawem podmiotowym, nie stanowi roszczenia o zawarcie umowy sprzedaży, a jego aktualizacja wymaga przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży przez Agencję, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. wymaga istnienia interesu prawnego, rozumianego jako potrzeba prawna wynikająca z sytuacji prawnej powoda, gdy powództwo jest jedynym środkiem ochrony. Prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości rolnych nie jest prawem podmiotowym i nie rodzi roszczenia o zawarcie umowy sprzedaży. Ponadto, aby prawo pierwszeństwa mogło być zaktualizowane, nieruchomość musi zostać przeznaczona do sprzedaży, co nie nastąpiło w tej sprawie.
Czy sąd powinien nakazać złożenie oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości, jeśli powódka domaga się ustalenia prawa pierwszeństwa, które nie zostało zaktualizowane?
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w tym zakresie zostało umorzone na skutek cofnięcia pozwu przez powódkę.
Uzasadnienie
Powódka cofnęła pozew w zakresie żądania nakazania złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości, a pozwana wyraziła na to zgodę. Sąd umorzył postępowanie w tej części.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| Agencja (...) | instytucja | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa wymaga wykazania przez powoda interesu prawnego.
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa art. 29 § 1 pkt 3
Przepis ten przyznaje dzierżawcy prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, pod warunkiem jej przeznaczenia do sprzedaży.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa art. 29 § ust. 1c i ust. 1d
Przepisy te określają sytuacje, w których podmiot mający prawo pierwszeństwa może z niego skorzystać, w tym konieczność przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powódki w ustaleniu prawa pierwszeństwa. • Prawo pierwszeństwa nie jest prawem podmiotowym i nie stanowi roszczenia o zawarcie umowy sprzedaży. • Nieruchomość nie została przeznaczona do sprzedaży przez pozwaną Agencję. • Cofnięcie pozwu w zakresie żądania nakazania złożenia oświadczenia woli.
Odrzucone argumenty
Powódka posiadała prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości. • Pozwana zapewniła powódkę o możliwości wykupu nieruchomości. • Powódka spełniła warunki do skorzystania z prawa pierwszeństwa.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny rozumiany jest powszechnie jako potrzeba prawna wynikająca z sytuacji prawnej w jakiej znajduje się powód. • Prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości nie jest prawem podmiotowym i nie stanowi źródła roszczenia o zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości. • Dla zaktualizowania się prawa pierwszeństwa Agencja (...) powinna w pierwszej kolejności wyrazić wolę sprzedaży nieruchomości, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Skład orzekający
Leon Miroszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, gdy nieruchomość nie została przeznaczona do sprzedaży, a także interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście prawa pierwokupu i prawa pierwszeństwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obrotem nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i wymaga analizy konkretnych przepisów ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i postępowaniu cywilnym ze względu na interpretację interesu prawnego i prawa pierwszeństwa.
“Czy dzierżawca zawsze ma prawo pierwokupu? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.”
Dane finansowe
koszty procesu: 7200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.