VIII GC 285/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanego A. S. kwoty 90 819,85 zł z tytułu niespłaconego kredytu, odsetek karnych oraz opłat i prowizji. Bank wskazał, że udzielił kredytu na kwotę 84 500 zł, a wobec braku spłaty wypowiedział umowę. Pozwany kwestionował zawarcie umowy, jej cel, wysokość prowizji, a także autentyczność przedstawionych dokumentów. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu została zawarta za pośrednictwem bankowości internetowej na kwotę 84 500 zł, z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności. Pozwany dokonał częściowych spłat rat. Sąd uznał, że brak podpisu na dokumentach nie dyskwalifikuje umowy, zwłaszcza w relacjach między przedsiębiorcami, a fakt przekazania środków i częściowe spłaty potwierdzają jej zawarcie. Sąd nie podzielił zarzutu dotyczącego celu kredytowania ani wysokości prowizji. Jednakże, uwzględniając zarzut pozwanego, oddalił powództwo w zakresie kwoty 5 000 zł stanowiącej kaucję zabezpieczającą, która powinna zostać zaliczona na spłatę kredytu. Ponadto, sąd oddalił żądanie dotyczące "odsetek karnych" (23 447,72 zł) oraz opłat i prowizji (790 zł) z powodu niewykazania podstawy ich naliczenia i wysokości. Ostatecznie, powództwo uwzględniono do kwoty 61 582,13 zł, zasądzając od niej odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu. Koszty postępowania rozdzielono stosunkowo do uwzględnionej części powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie skuteczności doręczenia oświadczeń woli w obrocie bankowym, dopuszczalność ustalania zawarcia umowy kredytu na podstawie innych dowodów niż pisemna, zasady rozliczania kaucji zabezpieczającej i dochodzenia odsetek oraz opłat.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy kredytu zawartej przez przedsiębiorcę za pośrednictwem bankowości internetowej i rozliczenia kaucji.
Zagadnienia prawne (5)
Czy umowa zawarta przez bank z przedsiębiorcą za pośrednictwem bankowości internetowej, bez własnoręcznego podpisu pozwanego na dokumentach, jest ważna i stanowi umowę kredytu w rozumieniu Prawa bankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest ważna. Brak własnoręcznego podpisu nie pozbawia dokumentów waloru dowodowego, a fakt przekazania środków i częściowe spłaty potwierdzają zawarcie umowy, nawet jeśli nie w formie pisemnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 77³ k.c. (dokument jako nośnik informacji) oraz art. 69 ust. 2 Prawa bankowego w zw. z art. 74 §1 i 3 k.c. (forma pisemna dla celów dowodowych, niedochowanie nie powoduje nieważności, nie stosuje się w relacjach między przedsiębiorcami). Podkreślono, że przekazanie środków i częściowe spłaty stanowią domniemanie zawarcia umowy.
Czy cel kredytowania określony jako "finansowanie bieżącej działalności" jest wystarczający do uznania umowy za umowę kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie określenie celu kredytowania wyczerpuje przesłankę określoną w art. 69 ust. 1 Prawa bankowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wskazanie celu jako "finansowanie bieżącej działalności" jest wystarczające dla spełnienia wymogów Prawa bankowego.
Czy kwota 5 000 zł przeznaczona na zabezpieczenie wierzytelności banku (kaucja) może być dochodzona jako niespłacony kapitał kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota ta nie może być dochodzona jako niespłacony kapitał, ponieważ powinna zostać zaliczona na poczet spłaty kredytu po okresie obowiązywania kaucji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na postanowienia umowy dotyczące kaucji, zgodnie z którymi środki pozostałe na rachunku kaucji po okresie jej obowiązywania miały być przeniesione na częściową przedterminową spłatę kredytu.
Czy bank wykazał podstawę i sposób naliczenia "odsetek karnych" oraz opłat i prowizji dochodzonych od pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał podstawy ani sposobu naliczenia tych kwot.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak przedstawienia podstawy naliczania odsetek, sposobu ich wyliczenia (źródła stopy procentowej), a także brak sprecyzowania tytułu naliczonych opłat i prowizji, co uniemożliwiło weryfikację ich zasadności.
Czy oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytu złożone przez bank jest skuteczne, jeśli przesyłka z tym oświadczeniem nie została podjęta przez adresata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie jest skuteczne. Nieskuteczne jest zakwestionowanie wypowiedzenia umowy z powodu nieodebrania awizowanej przesyłki.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 61 §1 k.c., zgodnie z którym oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Niezależnie od odbioru, doręczenie listu poleconego z awizo jest skuteczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank spółka akcyjna w W. | spółka | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
p.b. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
k.c. art. 61 § 1
Kodeks cywilny
Skuteczność złożenia oświadczenia woli.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Ustawowe odsetki za opóźnienie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
p.b. art. 75 § 1
Prawo bankowe
Dotyczy wypowiedzenia umowy kredytu.
k.c. art. 77 § 3
Kodeks cywilny
Definicja dokumentu jako nośnika informacji.
k.c. art. 74 § 1
Kodeks cywilny
Forma pisemna dla celów dowodowych.
k.c. art. 74 § 3
Kodeks cywilny
Wyłączenie stosowania przepisów o formie pisemnej w relacjach między przedsiębiorcami.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemania faktyczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota 5 000 zł jako kaucja zabezpieczająca powinna zostać zaliczona na spłatę kredytu. • Brak wykazania podstawy i sposobu naliczenia odsetek karnych oraz opłat i prowizji. • Nieskuteczność zarzutu dotyczącego nieodebrania przesyłki z wypowiedzeniem umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa nie jest umową kredytu, bo nie zawiera konkretnego celu finansowania. • Prowizja była rażąco wygórowana. • Brak podpisu na dokumentach dyskwalifikuje umowę. • Kwota 5 000 zł jest świadczeniem głównym, a nie zabezpieczeniem.
Godne uwagi sformułowania
Przeciwnego wniosku nie uzasadnia sam tylko fakt braku podpisu pozwanego na dokumentach dołączonych do pozwu, utożsamiany przez niego z brakiem złożenia przez siebie oświadczenia woli. • Już zatem z faktu przekazania tych środków na rzecz pozwanego domniemywać należy zawarcie przez strony umowy kredytu, choć w innej, niż pisemna formie. • Określenie celu kredytowania jako „finansowanie bieżącej działalności” wyczerpuje przesłankę określoną w art. 69 ust. 1 Prawa bankowego. • Okoliczność, iż pozwany nie odebrał awizowanej przesyłki obejmującej stosowne oświadczenie woli banku pozostaje bez znaczenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności doręczenia oświadczeń woli w obrocie bankowym, dopuszczalność ustalania zawarcia umowy kredytu na podstawie innych dowodów niż pisemna, zasady rozliczania kaucji zabezpieczającej i dochodzenia odsetek oraz opłat."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy kredytu zawartej przez przedsiębiorcę za pośrednictwem bankowości internetowej i rozliczenia kaucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii formy umowy kredytu w bankowości elektronicznej i jak ocenia dowody przedstawiane przez banki, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i konsumentów.
“Czy brak podpisu na umowie kredytowej przekreśla roszczenie banku? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 90 819,85 PLN
kapitał kredytu: 61 582,13 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.