VIII GC 2138/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę z tytułu najmu maszyny budowlanej, uznając, że powód nie udowodnił, iż osoba zawierająca umowę działała w imieniu pozwanego.
Powód dochodził zapłaty należności z tytułu najmu maszyny budowlanej od pozwanego. Sąd ustalił, że umowę w imieniu powoda podpisał Ł. M., jednak pozwany zaprzeczył, aby osoba ta była umocowana do działania w jego imieniu lub by pozwany wiedział o zawarciu umowy. Powód nie przedstawił dowodów potwierdzających umocowanie Ł. M. ani potwierdzenia umowy przez pozwanego. W związku z tym sąd oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał istnienia stosunku zobowiązaniowego między stronami.
Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę kwoty 4.866,58 zł wraz z odsetkami, tytułem czynszu najmu za maszynę i urządzenie budowlane. Sąd Rejonowy w L. wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwany wniósł sprzeciw, zaprzeczając zawarciu umowy najmu i korzystaniu z maszyny, a także kwestionując umocowanie osoby podpisującej dokumenty w jego imieniu. Sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Sąd ustalił, że umowę najmu myjki ciśnieniowej zawarł Ł. M. z Centrum (...) Sp. z o.o. w Ł., które następnie zbyło wierzytelności na rzecz powoda. Wystawiono faktury VAT na pozwanego, jednak pozwany konsekwentnie zaprzeczał zawarciu umowy i umocowaniu Ł. M. do działania w jego imieniu. Sąd, opierając się na ciężarze dowodu spoczywającym na powodzie (art. 6 k.c.), uznał, że powód nie udowodnił ani umocowania Ł. M. do zawarcia umowy w imieniu pozwanego, ani faktu działania za wiedzą i upoważnieniem pozwanego. Brak było również potwierdzenia umowy przez pozwanego, co zgodnie z art. 103 § 1 k.c. skutkowało bezskutecznością zawieszoną umowy. Wobec braku wykazania istnienia stosunku zobowiązaniowego między stronami, sąd oddalił powództwo. Kosztami postępowania obciążono powoda na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa zawarta przez osobę nieposiadającą umocowania jest bezskuteczna, chyba że zostanie potwierdzona przez osobę, w której imieniu została zawarta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał, aby Ł. M. miał umocowanie do zawarcia umowy najmu w imieniu pozwanego. Pozwany konsekwentnie zaprzeczał zawarciu umowy i umocowaniu Ł. M. Brak było również potwierdzenia umowy przez pozwanego. W związku z tym umowa nie wywołała skutków prawnych wobec pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 103 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia ją w sposób dostateczny.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają – ze względu na okoliczności, w których zostało złożone – zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje, a w umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód z urzędu.
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zwrócić się do Prokuratury o udzielenie informacji.
k.p.c. art. 258
Kodeks postępowania cywilnego
Strona ma obowiązek wskazania adresów świadków.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udowodnienia umocowania osoby podpisującej umowę do działania w imieniu pozwanego. Brak potwierdzenia umowy przez pozwanego. Ciężar dowodu spoczywa na powodzie.
Odrzucone argumenty
Istnienie stosunku zobowiązaniowego między stronami. Umowa najmu została zawarta i jest wiążąca dla pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie udowodnił ani faktu, iż zawierający z powodem umowę – Ł. M. , miał pełnomocnictwa do zawierania umowy w imieniu pozwanego, ani, że w chwili zawierania umowy z powodem działał za wiedzą pozwanego i z jego upoważnienia. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż umowy zawarte przez Ł. M. w myśl art. 103 § 1 k.c. nie wywołały skutku prawnego, ponieważ nie zostały potwierdzone przez pozwanego, co skutkowało oddaleniem powództwa.
Skład orzekający
Joanna Bartkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności udowodnienia umocowania do działania w imieniu spółki oraz skutków braku takiego umocowania i braku potwierdzenia umowy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów na umocowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem w obrocie gospodarczym dotyczący odpowiedzialności spółki za umowy zawarte przez osoby bez odpowiedniego umocowania, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego.
“Czy umowa podpisana przez pracownika wiąże Twoją firmę? Sąd wyjaśnia, kiedy brak umocowania oznacza brak odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 4866,58 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII GC 2138/14 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2015 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSR Joanna Bartkowska Protokolant Małgorzata Pakulska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015r. w B. sprawy z powództwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. przeciwko (...) Spółka Akcyjna w S. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 617,00 zł ( sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSR Joanna Bartkowska UZASADNIENIE Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. w pozwie wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego (...) w dniu 23 sierpnia 2012 r. domagał się zasądzenia o pozwanego – (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. kwoty 4.866,58 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: - 624,64 zł od dnia 6 listopada 2009 r. do dnia zapłaty, - 764,94 zł od dnia 23 listopada 2009 r. do dnia zapłaty, - 904,02 zł od dnia 15 grudnia 2009 r. do dnia zapłaty, -1.738,50 zł od dnia 15 stycznia 2010 r. do dnia zapłaty, - 834,48 zł od dnia 30 stycznia 2010 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż pozwany najął od powoda maszynę i urządzenie budowlane. W oparciu o łączącą strony umowę najmu powód wystawił faktury VAT obejmujące czynsz najmu oraz inne opłaty zgodnie z zawartą umową. Powód dochodzi też odsetek za opóźnienie liczonych od dnia następnego po terminie płatności wynikającym z umowy i faktur VAT. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w dniu 6 listopada 2012r. Sąd Rejonowy (...) w L. orzekł zgodnie z żądaniem pozwu oraz rozstrzygnął o kosztach procesu. W sprzeciwie od nakazu zapłaty, pozwany (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył, iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy najmu myjki ciśnieniowej. Pozwany podał, że nie korzystał ze świadczenia powoda lub należącej do niego myjki ciśnieniowej. Odnosząc się do załączonych do pozwu dokumentów pozwany podniósł, iż nie pochodzą one do niego i nie zostały podpisane przez osobę, która posiada pełnomocnictwo do składania oświadczeń woli w imieniu pozwanego. Postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w L. przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego w B. . S ąd ustalił, co następuje: W dniu 23 października 2009r. Centrum (...) Sp. z o.o. w Ł. zawarł z Ł. M. umowę najmu myjki ciśnieniowej. Czynsz najmu został ustalony na kwotę 75,00 zł za dzień najmu. Jako osobę upoważnioną do odbioru przedmiotu najmu wskazano Ł. M. . Dowód: umowa najmu (k53 akt), ogólne warunki umowy najmu (k.55 akt), zeznania świadka M. G. (k.147v akt) Z tytułu umowy najmu Centrum (...) Sp. z o.o. wystawił na rzecz pozwanego następujące faktury VAT: - w dniu 29 października 2009 r., fakturę VAT nr (...) na kwotę 624,64 zł, z terminem płatności do 5 listopada 2009 r., - w dniu 16 listopada 2009 r. fakturę VAT nr (...) na kwotę 764,94 zł, z terminem płatności do 23 listopada 2009 r., - w dniu 30 listopada 2009 r., fakturę VAT nr (...) na kwotę 904,02 zł, z terminem płatności do 14 grudnia 2009 r., - w dniu 31 grudnia 2009 r., fakturę VAT nr (...) na kwotę 1.738,50 zł, z terminem płatności do 14 stycznia 2010 r., - w dniu 15 stycznia 2010 r., fakturę VAT nr (...) na kwotę 834,48 zł, z terminem płatności do 29 stycznia 2010 r. Dowody: faktury VAT (k.54-60 akt) Centrum (...) Sp. z o.o. zbył na rzecz powoda prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo wraz z wierzytelnościami przysługującemu wobec pozwanego. Dowód: oświadczenie (k.52 akt), odpis z KRS (k.46-51 akt) Pismem z dnia 21 lutego 2012 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty należności wynikających z wymienionych faktur w łącznej kwocie 4.866,58 zł. Dowód: wezwanie do zapłaty (k.61-62 akt) Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd ustalił w oparciu o wyżej wymienione dowody z dokumentów prywatnych, których prawdziwość i autentyczność nie budziły wątpliwości oraz w oparciu o zeznania świadków: A. W. i M. G. . W ocenie Sądu, zeznania świadków były rzeczowe, logiczne oraz korespondowały ze sobą wzajemnie oraz z pozostałym materiałem dowodowym ujawnionym w sprawie, z tym że zaznaczyć należy, iż zeznania świadka M. G. w zakresie umocowania Ł. M. do zawierania umów w imieniu pozwanego jak również to czy Ł. M. był pracownikiem pozwanego stanowiły prywatną ocenę świadka, która nie jest wiążąca dla Sądu. Sąd oddalił na podstawie art.232 k.p.c. i 233 § 2 k.p.c. wniosek powoda o zwrócenie się przez Sąd do Prokuratury Rejonowej z wnioskiem o udzielenie pisemnej informacji w przedmiocie danych adresowych Ł. M. o zobowiązanie pozwanego do wskazania danych świadka i w konsekwencji oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka Ł. M. . Sąd wziął pod uwagę, iż to powód złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Ł. M. , powód mógł zatem bez pośrednictwa Sądu zwrócić się do Prokuratury o udostępnienie wglądu do akt sprawy wraz z znajdującymi się tam danymi adresowymi. Podkreślenia wymaga okoliczność, że to strona powołująca dowód ma obowiązek wskazania adresów świadków, tak aby ich wezwanie było możliwe ( art. 258 k.p.c. ). Ustalanie adresu świadka przez sąd stanowiłoby przejaw zastępowania inicjatywy strony przy gromadzeniu i przedstawianiu dowodów. Brak także podstaw do zobowiązywania strony przeciwnej do wskazania adresu świadka powołanego przez stronę powodową. Powód nie wykazał przy tym, by chociażby wystąpił z wnioskiem do Biura Ewidencji Ludności celem ustalenia adresu świadka. W toku niniejszego postępowania powód dochodził zapłaty należności z tytułu czynszu najmu objętych fakturami VAT nr (...) w łącznej kwocie 4.866,58 zł, na których jako nabywcę wskazano pozwanego. Pozwany przeciwstawiając się roszczeniu powoda wskazał, że nie zawierał z powodem umowy najmu myjki ciśnieniowej. W rozważanej sprawie niewątpliwie na plan pierwszy wyłoniła się, zatem kwestia istnienia pomiędzy stronami niniejszego stosunku zobowiązaniowego. Pozwany zaprzeczył, bowiem, iż kiedykolwiek zawierał z powodem umowę najmu myjki ciśnieniowej. Pozwany podniósł również, iż dokumenty załączone przez powoda do pozwu nie zostały podpisane przez osobę, która posiada lub posiadała pełnomocnictwo do składania oświadczeń woli w imieniu pozwanego. Zgodnie z art. 353 § 1 k.c. zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Uprawnienie wierzyciela określa się terminem wierzytelności. Wierzytelność jest swoistym prawem podmiotowym, które w stosunku zobowiązaniowym przysługuje wierzycielowi (zob. Z. Radwański, Zobowiązania... , s. 13). Służy ono do zaspokojenia interesów wierzyciela – które najczęściej będą miały charakter majątkowy, choć mogą mieć także charakter niemajątkowy. W myśl art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu, spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W myśl ogólnych zasad procesowych, to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1997 r., II CKN 531/97, LEX nr 496544). W ocenie Sądu powód nie udowodnił ani faktu, iż zawierający z powodem umowę – Ł. M. , miał pełnomocnictwa do zawierania umowy w imieniu pozwanego, ani, że w chwili zawierania umowy z powodem działał za wiedzą pozwanego i z jego upoważnienia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż umowę z powodem podpisał Ł. M. . Co więcej zawierając umowę z powodem Ł. M. nie posługiwał się pieczątką pozwanego. Pieczątki takiej nie ma również na podpisanych przez Ł. M. ogólnych warunkach umowy najmu. Powód wprawdzie podał, iż Ł. M. w okresie zawierania z pozwanym umowy był pracownikiem pozwanego, to wobec faktu, iż pozwany zaprzeczył umocowaniu Ł. M. do zawierania umów w jego imieniu, samo twierdzenie powoda należy uznać za niewystarczające. Powód nie przedłożył też zamówienia złożonego przez spółkę. Powód nie wykazał również by doręczył pozwanemu przedmiotowe faktury i by pozwany te faktury zaksięgował. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, iż powód zawarł umowę z osobą nieuprawnioną do działania w imieniu pozwanego. Zgodnie z treścią art. 103 § 1 k.c. „jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta”. Stan bezskuteczności zawieszonej trwa do czasu potwierdzenia umowy przez rzekomego mocodawcę, ewentualnie do czasu bezskutecznego upływu terminu do dokonania takiego potwierdzenia. Potwierdzenie umowy zawartej przez rzekomego pełnomocnika jest w doktrynie ujmowane jako następcze udzielenie pełnomocnictwa, jednakże potwierdzenie odnosi się bezpośrednio do czynności prawnej dokonanej przez fałszywego pełnomocnika. Potwierdzenie następuje w drodze oświadczenia woli osoby reprezentowanej. Może ono zostać wyrażone zarówno w sposób wyraźny, jak i dorozumiany. W myśl art. 60 k.c. wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia ją w sposób dostateczny. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają – ze względu na okoliczności, w których zostało złożone – zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje, a w umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu ( art. 65 k.c. ). Przez „zgodny zamiar stron” należy rozumieć wspólne uzgodnienie istotnych dla danego typu czynności prawnej postanowień bądź w samej umowie, bądź poza nią (tak: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna S. Dmowski, S. Rudnicki, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis). W przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, iż nie doszło do potwierdzenia przez pozwanego ważności umów zawartych przez Ł. M. . Znamiennym jest, iż mimo, że umowa najmu, na którą powołuje się powód została zawarta w październiku 2009 roku to dopiero w lutym 2012r. powód podejmuje pierwsze działania w celu otrzymania zapłaty za najem i wysyła do pozwanego wezwanie do zapłaty. Pozwany, w reakcji na wezwanie do zapłaty, wyjaśnił powodowi, iż Ł. M. nie jest jego pracownikiem na co wskazała w swoich zeznaniach świadek A. W. . Pozwany konsekwentnie od początku procesu zaprzeczał by kiedykolwiek zawarł z powodem umowę najmu przedmiotowego sprzętu. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż umowy zawarte przez Ł. M. w myśl art. 103 § 1 k.c. nie wywołały skutku prawnego, ponieważ nie zostały potwierdzone przez pozwanego, co skutkowało oddaleniem powództwa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 99 k.p.c. stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. W myśl tego artykułu strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, które po stronie pozwanej wyniosły 617,00 zł. W kwocie tej mieściła się kwota 17,00 zł stanowiąca opłatę skarbową od pełnomocnictwa i kwota 600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustalonego na podstawie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państw kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . SSR Joanna Bartkowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI