Orzeczenie · 2025-03-31

VIII GC 1557/24

Sąd
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2025-03-31
SAOSGospodarczeumowyŚredniarejonowy
wznowienie postępowaniaprzerobienie dokumentufaktura VATodstąpienie od umowynieistnienie umowykoszty procesuprawo cywilnepostępowanie gospodarcze

Pozwana wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zaocznym, który ustalił nieistnienie umowy sprzedaży ciągnika. Jako podstawy wskazała posłużenie się przez powoda przerobionym dokumentem (fakturą VAT) oraz uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa, a także prawomocny wyrok karny przeciwko powodowi. Sąd analizując skargę, ustalił, że faktycznie doszło do przerobienia faktury VAT przez powoda (lub jego małżonkę) poprzez dopisanie zastrzeżenia prawa własności do czasu pełnej zapłaty. Jednakże, sąd uznał, że ta okoliczność nie miała wpływu na pierwotne rozstrzygnięcie. Kluczowe dla pierwotnego wyroku było skuteczne odstąpienie przez powoda od umowy sprzedaży z powodu zwłoki pozwanej w zapłacie całej ceny. Sąd podkreślił, że nawet jeśli faktura została przerobiona, to skuteczne odstąpienie od umowy (zgodnie z art. 491 k.c.) spowodowało, że umowa przestała wiązać strony z mocą wsteczną, a prawo własności wróciło do powoda. W związku z tym, ustalenie nieistnienia umowy sprzedaży przez sąd w pierwotnym postępowaniu było prawidłowe, niezależnie od kwestii przerobionej faktury. Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda koszty procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wpływu przerobienia dokumentu na wznowienie postępowania, analiza skutków odstąpienia od umowy wzajemnej z powodu zwłoki w zapłacie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie przerobienie dokumentu nie miało wpływu na pierwotne rozstrzygnięcie, które opierało się na innych przesłankach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przerobienie dokumentu (faktury VAT) przez jedną ze stron, które nie miało wpływu na pierwotne rozstrzygnięcie sądu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przerobienie dokumentu nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli faktura została przerobiona, to kluczowe dla pierwotnego wyroku było skuteczne odstąpienie od umowy z powodu braku zapłaty, co samo w sobie uzasadniało ustalenie nieistnienia umowy, niezależnie od kwestii przerobionej faktury.

Czy skuteczne odstąpienie od umowy sprzedaży z powodu zwłoki w zapłacie ceny prowadzi do jej nieistnienia z mocą wsteczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skuteczne odstąpienie od umowy sprzedaży z powodu zwłoki w zapłacie ceny powoduje jej wygaśnięcie z mocą wsteczną (ex tunc), co oznacza, że umowa jest traktowana jako nigdy nie zawarta.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na art. 491 k.c. i dominujące stanowisko orzecznictwa, wyjaśnił, że skuteczne odstąpienie od umowy wzajemnej z powodu zwłoki jednej ze stron powoduje ustanie zobowiązania i powrót prawa własności do zbywcy, traktując umowę jako nigdy nie zawartą.

Czy przerobienie dokumentu, które nie zostało udowodnione prawomocnym wyrokiem skazującym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?

Odpowiedź sądu

Tak, przerobienie dokumentu może być podstawą wznowienia postępowania, ale tylko jeśli miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd analizował możliwość przerobienia faktury, ale podkreślił, że nawet jeśli do niego doszło, kluczowy jest wpływ tego faktu na pierwotne rozstrzygnięcie. W tym przypadku, sąd uznał, że wpływ ten był znikomy lub żaden, ponieważ istniały inne, wystarczające podstawy do wydania pierwotnego wyroku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi o wznowienie postępowania
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi o wznowienie postępowania: posłużenie się przerobionym dokumentem, uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa, uzyskanie prawomocnego wyroku karnego przeciwko powodowi, wykrycie nowych faktów lub środków dowodowych.

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi o wznowienie postępowania: uzyskanie przez stronę prawomocnego wyroku karnego przeciwko innej stronie, dotyczącego tego samego stosunku prawnego.

k.c. art. 589

Kodeks cywilny

Zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej do czasu zapłaty całej ceny.

k.c. art. 491 § § 1

Kodeks cywilny

Odstąpienie od umowy wzajemnej w przypadku zwłoki jednej ze stron.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 412 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie sprawy na nowo w granicach podstawy wznowienia.

k.p.c. art. 412 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia skargi o wznowienie postępowania.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Oszustwo (w kontekście zarzutów pozwanej).

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Fałszowanie dokumentów (w kontekście zarzutów pozwanej).

k.k. art. 278 § § 3

Kodeks karny

Kradzież z włamaniem (w kontekście wyroku karnego).

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Ciąg przestępstw (w kontekście wyroku karnego).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne odstąpienie od umowy z powodu zwłoki w zapłacie ceny było samodzielną i wystarczającą podstawą do ustalenia nieistnienia umowy, niezależnie od kwestii przerobionej faktury. • Przerobienie faktury VAT nie miało wpływu na pierwotne rozstrzygnięcie, gdyż nawet bez tego zapisu, powód miał prawo odstąpić od umowy.

Odrzucone argumenty

Przerobienie faktury VAT przez powoda stanowiło podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ wpłynęło na pierwotne rozstrzygnięcie sądu. • Uzyskanie prawomocnego wyroku karnego przeciwko powodowi potwierdzało, że umowa sprzedaży nie istniała lub została zawarta w wyniku przestępstwa.

Godne uwagi sformułowania

„Do chwili pełnej zapłaty towar jest własnością sprzedającego, nie płacąc w terminie jestem świadomy popełnienia przestępstwa art. 286 k.k.” • „Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że w chwili obydwu czynów oskarżony nie był właścicielem ciągnika rolniczego (...) na co wskazywała faktura VAT nr (...) z dnia 26 maja 2020 r.” • „Sąd doszedł do wniosku, że w chwili zawarcia umowy udokumentowanej fakturą doszło do przeniesienia własności ciągnika na rzecz M. S. zgodnie z treścią art. 155 § 1 k.c.” • „brak podpisu M. S. na adnotacji uczynionej tylko na jednym egzemplarzu umowy nie pozwala na przyjęcie, że dopisek został uczyniony w jej obecności i za jej zgodą w sytuacji kiedy pokrzywdzona kwestionuje okoliczności powstania tego zapisu” • „zarówno 6 lipca 2021 r. jak i 10 lipca 2021 r. zabrany ciągnik stanowił własność M. S.” • „nie ulegało wątpliwości, iż doszło do przerobienia przez powoda, a dokładniej jego małżonkę, treści dokumentu w postaci faktury VAT” • „nie miał znaczenia dla prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o sygn. akt VIII GC 1645/21” • „umowa sprzedaży łącząca strony postępowania przestała istnieć w momencie skutecznego odstąpienia od umowy przez powoda”

Skład orzekający

Przemysław Kociński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu przerobienia dokumentu na wznowienie postępowania, analiza skutków odstąpienia od umowy wzajemnej z powodu zwłoki w zapłacie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie przerobienie dokumentu nie miało wpływu na pierwotne rozstrzygnięcie, które opierało się na innych przesłankach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie wpływu zarzucanego naruszenia (przerobienia dokumentu) na pierwotne rozstrzygnięcie, a także jak skuteczne może być odstąpienie od umowy z powodu braku zapłaty, nawet w kontekście późniejszych zarzutów o fałszerstwo.

Przerobiona faktura nie wystarczy: sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.

Dane finansowe

WPS: 49 200 PLN

zwrot kosztów procesu: 3600 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst