VIII GA 666/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Centrum Budownictwa spółka z o.o. wniosła o zasądzenie od pozwanego P. K. kwoty 48 000 zł z odsetkami z tytułu nieuiszczonego odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu po rozwiązaniu umowy najmu. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w całości, uznając, że pozwany nie udowodnił swoich zarzutów dotyczących odroczenia terminu płatności ani utrudniania mu korzystania z lokalu. Sąd pierwszej instancji oparł się na § 12 umowy najmu, który przewidywał odszkodowanie w wysokości 6-krotności czynszu miesięcznego za bezumowne korzystanie. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów oraz wygórowanie dochodzonego roszczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał, że zapis § 12 ust. 2 umowy najmu należy traktować jako karę umowną, regulowaną przez art. 483 i 484 k.c. Sąd stwierdził, że kara umowna w wysokości 600% czynszu była rażąco wygórowana i na podstawie art. 484 § 2 k.c. miarkował ją do kwoty 16 000 zł miesięcznie. Ponadto, Sąd Okręgowy ustalił, że umowa najmu została rozwiązana pismem z 17 lipca 2017 r., a okres bezumownego korzystania rozpoczął się od 22 lipca 2017 r. W konsekwencji, Sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 6 399,96 zł kary umownej wraz z odsetkami ustawowymi od 17 sierpnia 2017 r. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało oparte na proporcji wygranej i przegranej stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie miarkowania kar umownych w umowach najmu, ustalanie daty rozwiązania umowy i początku okresu bezumownego korzystania.
Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów umowy i okoliczności faktycznych, ale zasady miarkowania kary umownej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zapis umowy najmu przewidujący odszkodowanie w wysokości 6-krotności czynszu miesięcznego za bezumowne korzystanie z lokalu stanowi karę umowną podlegającą miarkowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapis ten należy traktować jako karę umowną, która może być miarkowana na podstawie art. 484 § 2 k.c. w przypadku rażącego wygórowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zapis § 12 ust. 2 umowy najmu, mimo nazwania go odszkodowaniem, w istocie stanowi karę umowną, ponieważ strony zastrzegły zapłatę określonej sumy za nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego. Wysokość tej kary (600% czynszu) została uznana za rażąco wygórowaną w porównaniu do standardowych praktyk rynkowych (zwykle 200% czynszu) oraz stosunku do ewentualnej szkody.
Od kiedy należy naliczać karę umowną za bezumowne korzystanie z lokalu po rozwiązaniu umowy najmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Karę umowną należy naliczać od dnia następującego po dacie skutecznego rozwiązania umowy najmu, co w tym przypadku ustalono na 22 lipca 2017 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ustalił, że pismo powódki z 29 czerwca 2017 r. stanowiło jedynie wezwanie do zapłaty i wyznaczenie dodatkowego terminu, a nie skuteczne rozwiązanie umowy. Dopiero pismo z 17 lipca 2017 r. skutecznie rozwiązało umowę. Na podstawie domniemania faktycznego przyjęto, że pozwany otrzymał oświadczenie o rozwiązaniu umowy 21 lipca 2017 r., a okres bezumownego korzystania rozpoczął się od 22 lipca 2017 r.
Czy pozwany udowodnił, że powódka uniemożliwiła mu korzystanie z przedmiotu najmu, co mogłoby stanowić podstawę do oddalenia powództwa lub obniżenia kary umownej?
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie udowodnił, że powódka uniemożliwiła mu korzystanie z przedmiotu najmu.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał zeznania pozwanego za niewiarygodne w tym zakresie, wskazując, że sam pozwany przyznał, iż korzystanie było jedynie utrudnione, a nie uniemożliwione, oraz że zaprzestał korzystania z lokalu z powodu utraty płynności finansowej. Sąd Okręgowy podzielił tę ocenę dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Centrum Budownictwa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| P. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania przy wzajemnym zniesieniu lub częściowym uwzględnieniu żądań.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Definicja kary umownej.
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
Skutki zastrzeżenia kary umownej, możliwość miarkowania.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Chwila złożenia oświadczenia woli.
Pomocnicze
k.c. art. 659
Kodeks cywilny
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu w przypadku wygranej jednej ze stron.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd drugiej instancji na podstawie materiału zebranego w obu instancjach.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 114
Kodeks cywilny
Sposób liczenia terminów oznaczonych w miesiącach lub latach.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot części opłaty sądowej w przypadku wygrania sprawy w części.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna za bezumowne korzystanie z lokalu była rażąco wygórowana. • Umowa najmu została rozwiązana później niż twierdziła powódka, co ogranicza okres naliczania kary umownej. • Zapis § 12 ust. 2 umowy najmu należy traktować jako karę umowną, a nie odszkodowanie.
Odrzucone argumenty
Powódka uniemożliwiła pozwanemu korzystanie z przedmiotu najmu. • Pozwany nie zaprzestał uiszczania czynszu z powodu utraty płynności finansowej, a z powodu uzgodnionego odroczenia terminu płatności.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna stanowi niejako surogat odszkodowania • kara umowna była rażąco wygórowana w sposób jednoznaczny • wysokość kary umownej zawarta w umowie nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia • powszechnie w obrocie gospodarczym wysokość kary umownej przewyższa dotychczasowy czynsz najmu, jednak zwykle wysokość takiej kary wynosi 200% dotychczasowego czynszu.
Skład orzekający
Piotr Sałamaj
SSO
Agnieszka Woźniak
SSO
Anna Budzyńska
SSO
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie miarkowania kar umownych w umowach najmu, ustalanie daty rozwiązania umowy i początku okresu bezumownego korzystania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów umowy i okoliczności faktycznych, ale zasady miarkowania kary umownej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o karach umownych i miarkowaniu ich wysokości, co jest istotne dla przedsiębiorców zawierających umowy najmu. Pokazuje też, jak sąd analizuje datę rozwiązania umowy.
“Kara umowna za bezumowne korzystanie z lokalu: kiedy sąd ją obniży?”
Dane finansowe
WPS: 48 000 PLN
kara_umowna: 6399,96 PLN
zwrot_kosztow_postepowania: 815,4 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.