VIII GA 564/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę opartego na wekslu własnym in blanco, który został wypełniony przez powoda w związku z umową agencyjną i dodatkowym porozumieniem dotyczącym prowizji specjalnej dla pozwanego, pełniącego rolę kierownika zespołu agentów. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy uchylił nakaz zapłaty, oddalił powództwo i zasądził od powoda zwrot kosztów procesu, uznając weksel za nieważny z powodu braku daty wystawienia oraz stwierdzając, że postanowienia dotyczące kary umownej były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i właściwością umowy agencyjnej. Sąd pierwszej instancji uznał również, że powód nie wykazał wysokości roszczenia. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację powoda, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał prawidłowo kwestii dopuszczalności i zasadności zastrzeżenia kary umownej w kontekście specyficznego stosunku prawnego łączącego strony, który wykraczał poza ramy typowej umowy agencyjnej. Sąd Okręgowy podkreślił, że porozumienie dotyczące prowizji specjalnej miało charakter motywacyjny i nie wyłączało możliwości zastrzeżenia kary umownej, a także wskazał na potrzebę oceny wniosku pozwanego o miarkowanie kary umownej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena dopuszczalności i miarkowania kar umownych w specyficznych umowach, które wykraczają poza standardowe ramy umów agencyjnych; znaczenie oceny dowodów z dokumentów prywatnych.
Dotyczy specyficznego ukształtowania stosunku prawnego między stronami, łączącego elementy umowy agencyjnej z dodatkowym porozumieniem motywacyjnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy weksel własny in blanco, wypełniony na zabezpieczenie roszczeń wynikających ze stosunku podstawowego, jest ważny, jeśli nie zawiera daty wystawienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, weksel własny in blanco, który nie zawiera daty wystawienia, jest nieważny.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał weksel za nieważny z powodu braku daty wystawienia, powołując się na przepisy Prawa wekslowego.
Czy postanowienia umowy agencyjnej dotyczące kary umownej, która może prowadzić do całkowitego pozbawienia agenta należnego mu wynagrodzenia, są ważne i zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienia umowy agencyjnej dotyczące kary umownej, które prowadzą do całkowitego pozbawienia agenta należnego mu wynagrodzenia lub są rażąco wygórowane, mogą być nieważne lub podlegać miarkowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie oceny kary umownej, wskazując, że stosunek prawny stron wykraczał poza ramy typowej umowy agencyjnej i wymagał zbadania dopuszczalności kary umownej oraz możliwości jej miarkowania.
Czy sąd drugiej instancji może rozpoznać wniosek o miarkowanie kary umownej, jeśli sąd pierwszej instancji go nie rozpoznał?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie może rozpoznać wniosku o miarkowanie kary umownej po raz pierwszy, jeśli sąd pierwszej instancji go nie rozpoznał, ze względu na zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał wniosku pozwanego o miarkowanie kary umownej, co uniemożliwia sądowi odwoławczemu dokonanie tej oceny po raz pierwszy.
Czy dokumenty prywatne, takie jak zestawienia wypłaconych prowizji i dokonanych potrąceń, mogą stanowić dowód w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dokumenty prywatne, co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej, podlegają ocenie na podstawie art. 233 § 1 k.p.c. i nie mogą być ignorowane.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił dowody, ignorując dokumenty prywatne, które mogły wykazać wysokość roszczenia i dokonane potrącenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| P. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
Pr.weksl. art. 101
Prawo wekslowe
Wymaga oznaczenia daty i miejsca wypełnienia weksla własnego.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Definicja kary umownej.
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Miarkowanie kary umownej w przypadku rażącego wygórowania.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 758 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy agencyjnej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena materiału dowodowego.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania istoty sprawy.
Pomocnicze
Pr.weksl. art. 103
Prawo wekslowe
Dotyczy weksla in blanco i dopuszczalności podniesienia zarzutów ze stosunku podstawowego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.c. art. 210 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do składania oświadczeń co do twierdzeń strony przeciwnej.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty można uznać za przyznane, jeśli strona się do nich nie ustosunkuje.
k.c. art. 245
Kodeks cywilny
Moc dowodowa dokumentów prywatnych.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności stron za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy poprzez nierozważenie kwestii dopuszczalności i miarkowania kary umownej. • Sąd Rejonowy błędnie ocenił dowody, ignorując dokumenty prywatne. • Stosunek prawny stron wykraczał poza ramy typowej umowy agencyjnej, co uzasadniało odmienną ocenę postanowień umownych.
Odrzucone argumenty
Weksel był nieważny z powodu braku daty wystawienia. • Kara umowna była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i właściwością umowy agencyjnej. • Powód nie wykazał wysokości roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy • nie można podzielić poglądu tego Sądu o nieważności postanowień dotyczących kary umownej • nie rozpoznał podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu rażącego jej wygórowania, połączonego z wnioskiem o miarkowanie kary umownej • nie jest możliwe dokonywanie obecnie oceny zasadności tego zarzutu i mogących go uzasadnić faktów, po raz pierwszy przez Sąd odwoławczy • dokumenty prywatne – stanowiące dowód tego, że oświadczenie tam zawarte pochodzi od osoby, która dokument ten podpisała – co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej podlegają takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód na podstawie art. 233 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Wojciech Wołoszyk
przewodniczący
Artur Fornal
sędzia
Eliza Grzybowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena dopuszczalności i miarkowania kar umownych w specyficznych umowach, które wykraczają poza standardowe ramy umów agencyjnych; znaczenie oceny dowodów z dokumentów prywatnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego ukształtowania stosunku prawnego między stronami, łączącego elementy umowy agencyjnej z dodatkowym porozumieniem motywacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji umowy agencyjnej i kary umownej, z elementami zabezpieczenia wekslowego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie gospodarczym i umów.
“Kara umowna w umowie agencyjnej: kiedy sąd może interweniować?”
Dane finansowe
WPS: 22 146,73 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.