VIII Ga 402/15

Sygnatura akt VIII Ga 402/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2016 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agnieszka Woźniak Sędziowie: SO Piotr Sałamaj SR del. Anna Górnik (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Grygiel po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa M. C. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 23 września 2015 roku, sygnatura akt X GC 802/14 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.200 zł (jednego tysiąca dwustu złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSO (...) SSO (...) SSR (del.) (...) VIII Ga 402/15 UZASADNIENIE W dniu 31 stycznia 2014 roku powód M. C. wniósł pozew przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę kwoty 10 252 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot: 7 626 zł od 23 maja 2013r. do dnia 28 maja 2013r., 6.626 zł od dnia 29 maja 2013r. dnia 06 czerwca 2013r., 5.626 zł od dnia 07 czerwca 2013r. dnia 13 czerwca 2013r, 4.626 zł od dnia 14 czerwca 2013r. dnia 08 lipca 2013r. 3.626 zł od dnia 09 lipca 2013r. do dnia 15 lipca 2013r., 2.626 zł od dnia 16 lipca 2013r. do dnia zapłaty, 7.626 zł od dnia 22 czerwca 2013r. do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania. Uzasadniając żądanie powód wskazał, że w dniu 28 lutego 2013 r. powód zawarł z pozwaną umowę o świadczenie usług, przedmiotem której było w szczególności świadczenie usług instalacyjnych, programistycznych, projektowych, doradczych oraz serwisowych w zakresie informatyki i programowania urządzeń przemysłowych zarządzających energią cieplną. Miesięczne wynagrodzenie powoda ustalono na kwotę 6.200 zł netto powiększone o podatek VAT, płatne w terminie 20 dni od daty wystawienia faktury VAT. Powód wystawił pozwanej m.in. fakturę VAT nr (...) z dnia 02 maja 2013r. na kwotę 7.626 zł, płatną do dnia 22 maja 2013 roku. Pozwana częściowo uregulowała należność wynikającą z w/w faktury VAT, pozostawiając do zapłaty kwotę 2.626 zł. Następnie w dniu 1 czerwca 2013 roku powód wystawił kolejną fakturę VAT nr (...) na kwotę 7 626zł, płatną do dnia 21 czerwca 2013 roku. Pozwana nie uregulowała należności. W związku z naruszeniem przez pozwaną terminów zapłaty oraz brakiem zapłaty wynagrodzenia wskazanego w fakturach VAT (...) powód wypowiedział pozwanej umowę ze skutkiem natychmiastowym. Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym przedmiotowy nakaz zaskarżyła w całości i wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że strony niniejszego postępowania nie łączyła umowa o świadczenie usług, a umowa o dzieło. Zgodnie z umową z dnia 28 lutego 2013 roku powód zobowiązał się do wykonania i przekazania programu pod nazwą (...) , który miał służyć pozwanej do zdalnego zarządzania obiektami ciepłowniczymi i hydroforowymi. Oprogramowanie było tworzone na serwerach, sprzęcie, a także licencjach pozwanej, w jej siedzibie, w godzinach pracy powoda. Pozwana podkreśliła, że umówione oprogramowanie w wersji finalnej nigdy nie zostało oddane, a spółka posiada jedynie tzw. wersję testową. Niemniej jednak brak kodów dostępu, haseł i dokumentacji użytkowania uniemożliwia korzystanie z programu w jakimkolwiek zakresie także w tej wersji. Ponadto pozwana podkreśliła, że oprogramowanie w trakcie obowiązywania umowy nie było rozbudowywane przez powoda zgodnie z ustaleniami stron, a program nie posiada wszystkich niezbędnych funkcji pozwalających na zdalne zarządzanie obiektami ciepłowniczymi i hydroforowymi w umówionym zakresie tj. w wersji finalnej. Dalej pozwana wskazała, że w odpowiedzi na wypowiedzenie umowy, pismem z dnia 10 lipca 2013 roku oraz pismem z dnia 01 sierpnia 2013 roku wezwała powoda do dokończenia prac i natychmiastowego przekazania kompletnego oprogramowania, jednak powód uznał ww. żądania za pozbawione podstaw. W kontekście powyższego pozwana zaznaczyła, że wynagrodzenie powoda nie jest wymagalne, a nawet gdyby uznać, iż doszło do oddania dzieła w jakimś zakresie, czemu pozwana zaprzecza, to samo oddanie dzieła nic powoduje wymagalności wynagrodzenia, jeżeli dzieło ma wady istotne, tj. czyniące je niezdatnym do zwykłego użytku lub sprzeciwiające się wyraźnie umowie. Jak wskazano wyżej program nawet w wersji testowej jest nieprzydatny. Wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie X Wydział Gospodarczy zasądził od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz powoda M. C. kwotę 10 252,00 zł (dziesięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt dwa złote) wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot: - 7 626,00 złotych od dnia 23 maja 2013 r. do dnia 28 maja 2013 r., - 6 626,00 złotych od dnia 29 maja 2013 r. do dnia 06 czerwca 2013 r., - 5 626,00 złotych od dnia 07 czerwca 2013 r. do dnia 13 czerwca 2013 r., - 4 626,00 złotych od dnia 14 czerwca 2013 r. do dnia 08 lipca 2013 r., - 3 626,00 złotych od dnia 09 lipca 2013 r. do dnia 15 lipca 2013 r., - 2 626,00 złotych od dnia 16 lipca 2013 r. do dnia zapłaty, - 7 626,00 złotych od dnia 22 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty, a także zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 930,00 zł (dwa tysiące dziewięćset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższy wyrok Sąd wydał po ustaleniu, iż w okresie od 1 listopada 2011 roku do 31 października 2012 roku powód M. C. , w ramach umowy o pracę, zatrudniony był u pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na stanowisku automatyk. Niniejsza umowa została rozwiązana na wniosek powoda za porozumieniem stron. W celu prowadzenia dalszej współpracy z pozwaną powód założył działalność gospodarczą. W dniu 28 lutego 2013 roku strony niniejszego postepowania zawarły umowę, na podstawie której powód zobowiązał się do świadczenia usług na rzecz pozwanej. Niniejsza umowa została zawarta na czas określony, tj. od 1 marca 2013 roku do dnia 31 grudnia 2013 roku. Ustalono, że w czasie obowiązywania umowa może zostać rozwiązana jedynie za zgodnym porozumieniem stron w formie pisemnej pod rygorem nieważności z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, przy czym rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy nie zwalnia żadnej ze stron z obowiązku wywiązania się z zobowiązań zaciągniętych w czasie obowiązywania umowy, w tym w szczególności z zapłaty przez zamawiającego uzasadnionej kwoty należnej wykonawcy. W przypadku natomiast naruszenia przez strony zasad określonych w niniejszej umowie, ustalono, że stronie przysługuje prawo do natychmiastowego rozwiązania umowy, bez zachowania okresu wypowiedzenia. W § 3 powód zobowiązał się świadczyć na rzecz pozwanej usługi z najwyższą starannością z zakresu działalności informatycznej, instalatorskiej, elektrycznej, serwisowej oraz doradczej w zakresie określonym w umowie. Wynagrodzenie za realizację umowy ustalono na kwotę 6 200 złotych netto + VAT, płatne z dołu miesięcznie w terminie 20 dni od daty wystawienia faktury. Ponadto w ramach umowy powód zobowiązał się przekazać pozwanej oprogramowanie pod nazwą (...) , do zdalnego zarządzania obiektami ciepłowniczymi i hydroforowymi. (§6 ust. 1umowy). Na mocy umowy powód został upoważniony do wykorzystywania w/w oprogramowania bezpłatnie w trakcie trwania umowy, które w tym przypadku przyjmuje wersję rozwojową - testową i sukcesywnie będzie rozbudowywane do czasu uzyskania wersji finalnej. A nadto ustalono, że wykonawca dokona bezpłatnego przeszkolenia zleceniodawcy w zakresie użytkowania oprogramowania i dostarczy dokumentację użytkowania oprogramowania, które zostanie sprzedane pozwanej za kwotę za 1 zł + VAT w ostatnim dniu trwania umowy. W treści umowy ustalono ponadto, że pozwana otrzyma prawo do bezpłatnego korzystania z oprogramowania w przypadku m.in. utrzymania umowy przez czas na jaki została zawarta. Aneksem z dnia 3 czerwca 2013 roku strony zmodyfikowały treść umowy w ten sposób, że dokonano m.in. zmiany wysokości miesięcznego wynagrodzenia na kwotę 3 500 zł netto + VAT Sąd ustalił ponadto, że w ramach umowy powód, prócz wykonywania prac związanych ze stworzeniem oprogramowania, wykonywał także czynności poboczne związane m.in. ze świadczeniem usług serwisowych, informatycznych i doradczych. W dniu 2 maja 2013 roku powód wystawił pozwanej fakturę VAT na kwotę 7 626 zł brutto W dniu 28 maja 2013 roku pozwana dokonała wpłaty na rzecz powoda kwoty 1 000 zł, na poczet faktury Vat nr (...) . Kolejnych wpłat na poczet w/w faktury VAT pozwana dokonała w dniach 6 czerwca 2013 roku, 13 czerwca 2013 roku, 8 lipca 2013 roku i 15 lipca 2013 roku. Ostatecznie – wobec dokonanych wpłat do zapłaty tytułem faktury VAT pozostała kwota 2 626 zł. Sąd Rejonowy wskazał dalej, iż w dniu 1 czerwca 2013 roku powód wystawił pozwanej – zgodnie z umową, kolejną fakturę VAT na kwotę 7 626 zł brutto, płatną do dnia 21 czerwca 2013 roku. Pozwana nie uregulowała należności. Wobec nieterminowego realizowania zobowiązań przez pozwaną, a zatem naruszenia zasad określonych w umowie, powód pismem z dnia 1 lipca 2013 roku wypowiedział pozwanej umowę zawartą w dniu 28 lutego 2013 roku ze skutkiem natychmiastowym. Niniejsze wypowiedzenie zostało doręczone pozwanej w dniu 3 lipca 2013 roku. W odpowiedzi pozwana poinformowała powoda, że zgodnie z zawartą umową jej rozwiązanie nie zwalnia z obowiązku wywiązania się z zadań w niej ustalonych, wzywając jednocześnie do zakończenia prac nad programem i przekazania kompletnego oprogramowania. Na dzień wypowiedzenia umowy oprogramowanie było ukończone w 60 %. W piśmie z dnia 22 lipca 2013 roku powód poinformował pozwaną, że miała prawo do korzystania z oprogramowania jedynie w trakcie jej trwania, zaś obecnie nie ma takiego prawa wobec niezakończenia umowy w terminie w niej określonym. Powód podkreślił, że w tym stanie rzeczy nie doszło także do sprzedaży oprogramowania. W odpowiedzi na pismo z dnia 22 lipca 2013 roku pozwana wezwała powoda do zapłaty kwoty 21 000 zł + VAT tytułem kary umownej w związku z zerwaniem umowy, której wysokość została ustalona w § 1 ust. 9 aneksu do umowy. Powód odmówił zapłaty należności. Sąd wskazał również, że strony postępowania prowadziły negocjacje ugodowe, w efekcie których sporządzony został projekt ugody – jednak ostatecznie strony nie doszły do porozumienia. Pismem z dnia 1 sierpnia 2013 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty zaległości. Wezwanie pozostało bezskuteczne. Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Wskazał przy tym, że podstawę prawną powództwa stanowiła umowa z dnia 28 lutego 2013 roku, na podstawie której powód zobowiązał się do świadczenia usług w postaci prac instalacyjnych, uruchomieniowych, programistycznych, projektowych, doradczych oraz szeroko pojętych prac serwisowych. Niezależnie od powyższych czynności powód w ramach zawartej umowy zobowiązał się do wytworzenia i przekazania powódce autorskiego oprogramowania pod nazwą (...) , przeznaczonego do zdalnego zarządzania obiektami ciepłowniczymi i hydroforowymi. Wynagrodzenie ustalono na kwotę 6 200 zł netto + VAT miesięcznie płatne w terminie 20 dni na podstawie wystawionej za miesiąc poprzedni faktury VAT. Wynagrodzenie za finalną wersję oprogramowania ustalono na kwotę 1 zł + VAT. Sąd stwierdził, że niniejszą umowę zakwalifikować należało jako umowę o świadczenie usług z elementami umowy o dzieło (umowę mieszaną). Istotą umowy o dzieło jest doprowadzenie do weryfikowalnego i jednorazowego efektu, zdefiniowanego przez zamawiającego już w momencie zawierania umowy, z kolei umowa o świadczenie usług jest umową starannego działania, której celem jest wykonywanie określonych czynności, przy czym czynności te nie muszą zmierzać do osiągnięcia rezultatu, lecz oczywiście mogą. W ocenie Sądu umowa zawarta pomiędzy stronami niniejszego postępowania zawierała oba wyżej wymienione elementy. Z treści postanowień niniejszej umowy wynika, że powód, prócz prac związanych z wytworzeniem oprogramowania (co stanowi element umowy o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. ), zobowiązany był do świadczenia także innych usług wymienionych w treści umowy z dnia 28 lutego 2013 roku, co z kolei zakwalifikować należało, jako umowę o świadczenie usług, uregulowaną w treści art. 750 k.c. , do której odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dot. umowy zlecenia – art. 734 k.c. i nast. Sąd I instancji wskazał przy tym, że choć niespornie dla pozwanej głównym celem zawartej w dniu 28 lutego 2013 roku było stworzenie przez powoda oprogramowania przeznaczonego do zdalnego zarządzania obiektami ciepłowniczymi i hydroforowymi, nie można łączącego strony stosunku zobowiązaniowego rozpatrywać w oderwaniu od pozostałych obowiązków ustalonych umową, które powód w zasadzie do dnia podpisania aneksu do umowy wykonywał, a za które to czynności powód miał także otrzymywać wynagrodzenie. Powyższe przesądziło zatem, zdaniem Sądu Rejonowego, o przyjęciu, że wynagrodzenie powoda nie mogło stanowić wyłącznie swojego rodzaju rat, pokrywających koszt stworzenia oprogramowania, jak usiłowała wykazać pozwana, albowiem składało się na nie także wynagrodzenie za pozostałe usługi takie jak np. serwisowanie, czy prace instalacyjne. Ostatecznie zatem Sąd uznał, że wyżej opisaną umowę należało zakwalifikować, jako umowę mieszaną, z przeważającymi elementami dotyczącymi umowy o świadczenie usług, do których - na podstawie odesłania zawartego w art. 750 k.c. - stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. ( art. 735 zd. 1 k.c. ). W konsekwencji uznania umowy łączącej strony jako umowy o świadczenie usług z elementami umowy o dzieło (a nie odwrotnie) Sąd Rejonowy stwierdził, że nie ukończenie oprogramowania i nie wydanie go pozwanej w wersji finalnej nie mogło stanowić okoliczności uzasadniającej odmowę wypłaty wynagrodzenia. Wskazał przy tym należy, że niniejsza umowa nie uzależniała wymagalności żądania wynagrodzenia przez powoda od ukończenia pewnego zakresu prac związanych z utworzeniem oprogramowania, przeciwnie zakładała stałą jego wysokość, należną miesięcznie bez względu na progres prac związanych z jego wytworzeniem. Powyższe zatem wskazuje, że powód w okresie od dnia 28 lutego 2013 roku do dnia 31 grudnia 2013 roku zobowiązany był do podejmowania czynności zmierzających do utworzenia finalnej wersji oprogramowania, za ustalonym miesięcznym wynagrodzeniem, które to oprogramowanie miało zostać sprzedane w kompletnej wersji (i przekazane pozwanej) w ostatnim dniu obowiązywania umowy – 31 grudnia 2013 roku, zaś do tego czasu zgodnie z § 6 ust. 2 umowy pozwana uprawniona była jedynie do bezpłatnego wykorzystywania tworzonego przez powoda oprogramowania, z zastrzeżeniem, że oprogramowanie to do dnia zakończenia umowy przyjmuje wersję rozwojowo testową. Powyższe wskazuje, że powód na dzień wypowiedzenia umowy, tj. na dzień 1 lipca 2013 roku, nie miał obowiązku wykonania kompletnego oprogramowania, a tym samy domaganie się jego wydania pozostaje nieuzasadnione. Odnosząc się natomiast do zasadności wypowiedzenia umowy przez powoda ze skutkiem natychmiastowym i wpływu dokonanej przez powoda czynności na zasadność żądania, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z § 2 ust. 3 i 4 umowy w przypadku naruszenia przez strony zasad określonych w niniejszej umowie stronie przysługuje prawo do natychmiastowego rozwiązania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia. Rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy nie zwalnia żadnej ze stron z obowiązku wywiązania się z zobowiązań zaciągniętych w czasie obowiązywania umowy, w tym w szczególności z zapłaty przez zamawiającego (pozwaną) uzasadnionej kwoty należnej wykonawcy. W odniesieniu do treści powyższego postanowienia umownego Sąd zaznaczył, że przepis ustanawiający możliwość rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, pomimo użycia ogólnych określeń, nawiązywał wyłącznie do naruszenia fundamentalnych zasad ustalonych umową, do których niewątpliwie należy obowiązek terminowego regulowania należnego powodowi wynagrodzenia. Wskazać bowiem należy, że głównym celem umowy było odpłatne wykonywanie przez powoda prac, w tym także tych zmierzających do stworzenia oprogramowania, które jak ustalono w toku postępowania powód wykonywał (zeznania świadka W. K. (1) , k. 119-120). Mając zatem na uwadze, że pozwana niespornie nie uregulowała na rzecz powoda należności ustalonych fakturą VAT nr (...) w części oraz fakturą VAT nr (...) w całości, Sąd stanął na stanowisku, że niewątpliwie doszło do naruszenia zasad umowy uprawniających powoda do jej wypowiedzenia na podstawie art. § 2 ust. 4 umowy, pozwana bowiem nie spełniła nałożonego na nią obowiązku dotyczącego terminowej płatności za wykonane usługi. W świetle powyższego twierdzenia pozwanej, jakoby – wobec niestworzenia finalnego oprogramowania – wynagrodzenie przewidziane umową nie jest powodowi należne, pozostały w ocenie Sądu, nieuzasadnione. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie – w tym zeznania świadków - dostatecznie potwierdził, że powód do dnia wypowiedzenia umowy realizował jej postanowienia, wykonując zarówno szeroko pojęte czynności informatyczne, jak i te zmierzające do stworzenia określonego umową programu. W tym stanie rzeczy, uwzględniając konstrukcję zawartej pomiędzy stronami niniejszego postępowania umowy, Sąd Rejonowy uznał powództwo o zapłatę wynagrodzenia za uzasadnione w całości, pomimo iż obiekt finalny umowy – oprogramowanie – nie zostało ukończone. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Sąd zwrócił także uwagę, że co prawda treścią aneksu z dnia 3 czerwca 2013 roku strony niniejszego postępowania znacznie uszczupliły zakres prac powierzonych do wykonania powodowi, czego odzwierciedleniem była także zmiana wysokości należnego powodowi wynagrodzenia na kwotę 3 500 zł netto + VAT, jednakże powyższe ostatecznie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Zwrócił bowiem uwagę, że wynagrodzenie przysługujące powodowi płatne było z dołu do 20 dnia następnego miesiąca, co oznacza, że wystawione przez powoda w dniach 2 maja 2013 roku i 1 czerwca 2013 roku sporne faktury VAT dotyczyły wynagrodzenia za miesiące kwiecień i maj 2013 roku, a zatem ustalone zostały w oparciu o pierwotną wersję umowy – co w zasadzie nie było sporne w toku niniejszego postępowania. Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności na podstawie dokumentów dostarczonych przez stronę powodową oraz na podstawie zeznań świadków M. K. , M. Ś. (1) , W. K. (1) oraz na podstawie przeprowadzonego dowodu z przesłuchania stron. Zeznania świadków E. Huty, M. B. i P. S. (1) Sąd ocenił jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia, albowiem świadkowie ci nie potrafili odnieść się do relacji pomiędzy powodem, a pozwaną i zakresu wykonywanych przez powoda czynności, potwierdzając jedynie fakt współpracy z pozwaną i znajomość osoby powoda. Z kolei zeznania świadka M. Ś. (2) Sąd ocenił jako niespójne i wewnętrznie sprzeczne, co mogło wynikać z niezorientowania świadka co do niektórych kwestii, w których dochodziło do rozbieżności. Konsekwencją wydanego wyroku było rozstrzygnięcie o kosztach procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy w myśl art. 98 k.p.c. Ponieważ powództwo zostało uwzględnione w całości, powodowi, jako stronie wygrywającej, przysługuje zwrot całości kosztów procesu. Na poniesione przez powoda koszty złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 513 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika – 2 400 zł, zgodnie z §6 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.). Od powyższego wyroku apelację złożyła strona pozwana zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia tj.: 1. art. 3 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. oraz art. 299 k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na twierdzeniach powoda, które nie korelowały z materiałem dowodowym zebranym w niniejszej sprawie, jak również na bezpodstawnym pominięciu twierdzeń podniesionych w toku procesu przez stronę pozwaną, co w konsekwencji doprowadziło do zasądzenia na rzecz powoda należności za oprogramowanie oraz usługi, które nie zostały wykonane na rzecz pozwanej; 2. art. 227 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez uznanie przez Sąd za udowodnione, że powód świadczył na rzecz pozwanej szeroko pojęte czynności informatyczne, w sytuacji gdy potwierdzenie owych okoliczności wymaga posiadania wiadomości specjalnych, a zatem w tym zakresie powód powinien wnieść o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, tym bardziej, że przeprowadzone dowody z dokumentów oraz przesłuchania świadków nie potwierdziły wykonywania przez powoda czynności informatycznych na rzecz pozwanej w spornym okresie, a sam powód - w przeciwieństwie do pozwanej - reprezentowany był przez zawodowego pełnomocnika; 3. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd w miejsce swobodnej oceny dowodów, dowolnej ich oceny, co polegało na: - dokonaniu dowolnej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego ocenie materiału dowodowego, skutkującej uznaniem przez Sąd, że powód do dnia wypowiedzenia umowy z dnia 28.02.2013 r. realizował jej postanowienia, wykonując zarówno szeroko pojęte czynności informatyczne jak i te zmierzające do stworzenia określonego umową programu, w sytuacji gdy z dokumentacji zgromadzonej w sprawie oraz z zeznań złożonych przez świadków (zarówno tych powołanych przez powoda jak i stronę pozwaną) wynika odmienny wniosek - mianowicie, że powód w okresie miesiąca kwietnia i maja 2013 r. nie wykonywał na rzecz pozwanej usług pomimo łączącej strony umowy, a co za tym idzie - nie miał podstaw do żądania zapłaty przez pozwaną za dany okres, natomiast dowodem mogącym dostatecznie potwierdzić świadczenie przez powoda ww. usług (pozwana kategorycznie zaprzecza, że takie usługi były świadczone) jest dowód z opinii biegłego z zakresu informatyki, jednakże strona powodowa nie wniosła o przeprowadzenie owej opinii, pomimo spoczywającego na powodzie ciężaru wykazania przedmiotowych okoliczności, - dokonania dowolnej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oceny zeznań świadka W. K. (2) w relacji z umową o pracę powoda z dnia 25.01.2010 r. i umową z dnia 28.02.2013 r., które w ocenie Sądu wskazywały na odpłatne wykonywanie przez powoda prac, w sytuacji gdy zeznania świadka W. K. (2) oraz treść ww. umów w żaden sposób nie wykazały, że powód wykonywał owe czynności w spornym okresie tj. w kwietniu i maju 2013 r. - nie można zatem w żaden sposób uznać, aby powód wykazał, że świadczył usługi na rzecz pozwanej w tym czasie, czemu pozwana zaprzeczyła zarówno w treści sprzeciwu od nakazu zapłaty jak również w toku przesłuchania Prezesa pozwanej spółki na rozprawie w dniu 14.09.2015 r.; - uznaniu zeznań świadków E. Huty, M. B. oraz P. S. (1) za nieprzydatne dla rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy z owych zeznań wynika, że powód nie uczestniczył w spornym okresie (kwiecień oraz maj 2013 r.) w jakichkolwiek pracach na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. , Spółdzielni Mieszkaniowej (...) czy też (...) Spółdzielni Mieszkaniowej, bowiem żaden z świadków nie pamięta, aby powód świadczył pracę, co wskazuje na okoliczność, że powód nie świadczył owej pracy, a z pewnością nie wykazał faktu przeciwnego; - uznaniu zeznań świadka M. Ś. (2) za niespójne i wewnętrznie sprzeczne, co mogło w ocenie Sądu wynikać z niezorientowania świadka co do niektórych kwestii, w sytuacji gdy świadek w sposób jednoznaczny i klarowny zeznała, że „w jej ocenie po podpisaniu umowy powód nie wykonywał czynności serwisowych, usługi informatycznych czy doradczych (...) Powód nic nie wykonał dla firmy (...) (...) Ja wiem, że powód się łączył zdalnie z naszym serwerem to usunął cały katalog pod nazwą (...) na którym były wszystkie dokumenty (...)” (k. 88), co więcej świadek jako osoba pracująca w pozwanej spółce posiada wiedzę o sytuacji w spółce, zaangażowaniu w pracę powoda i niewykonywaniu przez niego obowiązków wynikających z umowy z dnia 28.02.2013. r. - a zatem nie istniały żadne podstawy, aby uznać owe zeznania za niespójne i wewnętrznie sprzeczne; - pominięciu przez Sąd I instancji przy ocenie okoliczności zawarcia umowy z dnia 28.02.2013 r. oraz charakteru owej umowy - zeznań świadków M. Ś. (2) oraz M. K. , z których to zeznań wynika, że głównym celem zawarcia przedmiotowej umowy było stworzenie oprogramowania do obsługi i zarządzania węzłami ciepłowniczymi, nie zaś świadczenie szeroko pojętych usług informatycznych, których powód - jak wynika z zeznań świadków - nie wykonywał w spornym okresie tj. w kwietniu i maju 2013 r.; - pominięciu przez Sąd I instancji przy ocenie celu zawarcia umowy z dnia 28.02.2013 r. oraz charakteru jej treści - § 6 przedmiotowej umowy, z którego wynika, że w ramach umowy powód powinien przekazać pozwanej oprogramowanie, które następnie zostanie sprzedane pozwanej za 1,00 zł w ostatnim dniu trwania umowy, co w sposób jednoznaczny wskazuje, że głównym celem umowy oraz przyczyną ustalenia stałego wynagrodzenia, płatnego z dołu, na wysokim poziomie 6.200,00 zł netto miesięcznie - było stworzenie dla pozwanej oprogramowania, które miało zostać sprzedane pozwanej za symboliczną złotówkę, a zatem umowa była w sposób ewidentny umową o dzieło, która miała zostać wykonana do końca 2013 r., a do tego czasu pozwana chciała zapewnić powodowi środki do życia i godziwe wynagrodzenie, stąd ustalono w umowie wynagrodzenie na poziomie 6.200 zł netto płatne z dołu, każdego miesiąca; - przyjęciu przez Sąd, że oprogramowanie, do którego wykonania zobowiązany były powód, zostało ukończone w 60%, w sytuacji gdy na ową okoliczność wskazują jedynie twierdzenia powoda (którym pozwana zaprzeczyła), zaś jedynym miarodajnym dowodem w tym zakresie mogłaby być opinia biegłego z zakresu informatyki, która nie została sporządzona w niniejszym postępowaniu wobec bierności dowodowej po stronie powodowej; II. Błędne ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegające na: 1. błędnym ustaleniu przez Sąd, że oprogramowanie pod nazwą (...) zostało ukończone w 60%, w sytuacji gdy na ową okoliczność wskazywało jedynie przesłuchanie powoda (k. 122), a materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wskazuje, aby oprogramowanie zostało ukończone na określonym etapie, jak również miało jakąkolwiek wartość rynkową oraz znaczenie dla prowadzonej przez pozwaną działalności; 2. nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd I instancji, że powód do dnia wypowiedzenia umowy z dnia 28.02.2013 r. realizował jej postanowienia, wykonując zarówno szeroko pojęte czynności informatyczne, jak i te zmierzające do stworzenia określonego umową programu, w sytuacji gdy żadne dowody zgromadzone w sprawie (poza przesłuchaniem w charakterze strony powoda) nie wykazały, aby powód w kwietniu oraz maju 2013 r. wykonywał jakiekolwiek usługi na rzecz pozwanej spółki, bowiem w rzeczywistości żadne z usług, o których mowa w § 5 oraz 6 umowy nie były świadczone przez powoda w tym okresie, co więcej jedynym dowodem, który mógłby potwierdzić wykonywanie przez powoda owych usług z należytą starannością byłoby przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, jednakże strona powodowa wykazała się biernością w zakresie inicjatywy dowodowej; 3. błędnym ustaleniu przez Sąd, że ziściły się przesłanki do rozwiązania przez powoda umowy z dnia 28.02.2013 r ze skutkiem natychmiastowym, w sytuacji gdy powód wiedział o przejściowych problemach finansowych pozwanej i wyrażał zgodę na zapłatę wynagrodzenia w późniejszym terminie, w szczególności, że powód w okresie kwietnia i maja 2013 r. nie świadczył usług na rzecz pozwanej. III. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 642 k.c. w związku z art. 750 oraz 724 k.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umowa z dnia 28.02.2013 r. zawarta pomiędzy stronami stanowiła umowę o charakterze mieszanym z przeważającymi elementami dotyczącymi umowy o świadczenie usług, w sytuacji gdy naczelnym celem, który konstytuował zawarcie umowy oraz przeważył o charakterze i wysokości wynagrodzenia za wykonanie umowy było stworzenie dzieła w postaci ściśle określonego oprogramowania, zaś dodatkowe usługi, o których stanowi § 5 umowy były ściśle związane i podporządkowane jednemu celowi - stworzeniu oprogramowania (...) i jego prawidłowego wdrożenia; 2. art. 65 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji wykładni umowy z dnia 28.02.2013 r. wyłącznie w oparciu o jej literalne brzmienie, pomijając przy tym ocenę jej zapisów według zamiaru stron i celu owej umowy, a który to cel polegał na stworzeniu przez powoda oprogramowania na rzecz powódki do końca 2013r. Mając na uwadze powyższe apelujący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości; 2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania za I i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego; W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wskazał, iż ustalenia i orzeczenie Sądu Rejonowego są prawidłowe i szczegółowo uzasadnione, a zarzuty apelacji bezzasadne. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się niezasadna w całości. Sąd Okręgowy, zgodnie z dyspozycją art. 378§1 k.p.c. , w granicach wniesionej apelacji, rozważa na nowo zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonuje jego samodzielnej oceny. Powyższa analiza pozwala stwierdzić, iż zarówno ustalenia stanu faktycznego, jak i ocena prawna, dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa, tym samym niecelowe jest jej powtarzanie. W pierwszej kolejności ocenić należy zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd Rejonowy. Dopiero bowiem po uznaniu, iż stan faktyczny ustalony został niewadliwie możliwym jest odniesie się do zarzutów obejmujących naruszenie przepisów prawa materialnego zastosowanych w sprawie. Niezasadnym okazał się zarzut przekroczenia przez Sąd granicy swobodnej oceny dowodów i w związku z tym błędnych ustaleń faktycznych. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według swego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się iż, jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena taka nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów wymaganej normą art. 233§1 k.p.c. Ocena taka musi się ostać nawet, gdyby z materiału tego w równym stopniu dały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku braku logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie przeprowadzono wbrew zasadom doświadczenia życiowego, ocena dowodów przeprowadzona przez sąd może być skutecznie podważona ( wyrok SN z 27.09.2001, II CKN 817/00, LEX nr 56906). Apelujący wskazał jedynie na swoją ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów, nie wskazał jednak przy tym przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu w tym zakresie. Nie podał więc, jakie kryteria oceny naruszył Sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając ich wiarygodność i moc dowodową (por. orzecz. SN z 23.01.2001r. (...) LEX 52753, z 10.01.2002, II CKN 572/99, LEX 53136). Apelujący starał się przedstawić swoją, odmienną ocenę zeznań poszczególnych świadków, nie odnosząc jej jednocześnie do oceny dokonanej przez Sąd Rejonowy. W ocenie Sądu odwoławczego analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a ocena ta w żaden sposób nie nosi cech dowolności. Sąd Rejonowy odniósł się do wyników postępowania dowodowego i na jego podstawie wywiódł prawidłowe wnioski, nie podważone przez skarżącego. Wobec prawidłowego ustalenia przez Sąd stanu faktycznego, w szczególności co do przebiegu czynności podejmowanych zarówno przez pozwanego, jak i pracowników powoda, niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 642 k.c. w zw. z art. 750 k.c. oraz 734 k.c. Sąd dokonał analizy pisemnej umowy stron i w jej kontekście ocenił zeznania wszystkich świadków. Z umowy wynika bowiem jednoznacznie, iż powód miał wykonywać na rzecz pozwanej usługi opisane w § 5 umowy oraz wytworzyć oprogramowania opisane w § 6. Wynagrodzenie określone ryczałtowo, z płatnością miesięczną, obejmowało zarówno świadczenie opisanych usług, jak i wykonywanie prac nad wytworzeniem oprogramowania. Strony w żaden sposób nie wyróżniły w elementach tegoż wynagrodzenia części obejmujących dwa odrębne zakresy umowy. Wręcz przeciwnie – wskazano, iż wynagrodzenie to obejmuje łącznie usługi opisane w §1 pkt 2 umowy. Jednocześnie wyraźnie wskazano zapis, iż dopiero w dacie zakończenia umowy stron powód miał obowiązek wydać oprogramowanie i uzyskać za nie odrębne – acz symboliczne – wynagrodzenie. Prawidłowo więc Sąd Rejonowy zakwalifikował umowę stron, jako umowę mieszaną z przewagą elementów umowy o świadczenie usług, do której odpowiedni mają zastosowanie przepisy art. 734 k.c. w zw. z art. 750 k.c. Istotny jest przy tym zapis § 3 umowy, w którym strony jednoznacznie wskazały, iż powód miał obowiązek wykonywania usług z najwyższą starannością, a także określiły obowiązek pozostawania powoda w dyspozycji pozwanego w ramach wykonywanych czynności w określonych dniach i godzinach. Zaznaczyć należy, iż świadkowie wskazywali, że powód wykonywał jakieś czynności na rzecz pozwanego. Świadek M. K. wskazała, że powód pracował nad programem, świadek M. Ś. (2) również zeznała, że poza pracami nad programem powód wykonywał jeszcze inne rzeczy, jednak w pozostałym zakresie świadek nie miała wiadomości szczegółowych. Zeznając posługiwała się zwrotami „wydaje mi się”, „nie mam takiej wiedzy”, „nie pamiętam”. Świadkowie E. Huta, M. B. i P. S. (2) również nie potrafili precyzyjnie wskazać udziału powoda w wykonywaniu prac na terenie Spółdzielni. Natomiast świadek W. K. (2) jednoznacznie zeznał, iż powód robił różne rzeczy w biurze, wszelkiego rodzaju aplikacje, instalował oprogramowania, podpinał przewody, spinał wszystko. Wskazać przy tym należy, iż charakter usług świadczonych przez powoda był tego typu, iż nie poddawał się ocenie innych współpracowników, nie polegał bowiem na wytwarzaniu konkretnych efektów w konkretnym czasie, co pozwoliłoby pracownikom pozwanej jednoznacznie ocenić, jakie prace i kiedy powód wykonywał. Z materiału dowodowego –przedstawionego przez strony, w tym również z zeznań świadków i przedstawiciela pozwanej, nie wynika, by kiedykolwiek powód był wzywany do wykonania określonych czynności, czy upominany, że nie wypełnia swoich obowiązków. Nie ma też śladu, by były zastrzeżenia co do jego dyspozycyjności, do której był zobowiązany umową. Pozwany zaprzestając regulowania umówionych miesięcznych płatności również nie wskazał, by przyczyną takiego stanu były istniejące zastrzeżenia do wykonywania obowiązków przez powoda, co więcej – pozwany nie wypowiedział umowy i nie podjął żadnych innych kroków, by ewentualnie powoda zdyscyplinować. Okoliczności te, w świetle zeznań świadków i stron, pozwoliły przyjąć, iż jedyną przyczyną zakończenia umowy był fakt niepłacenia wymagalnych należności przez pozwanego, a powód skorzystał ze swojego uprawnienia do rozwiązania umowy przed terminem. W dacie rozwiązania umowy z winy pozwanej, do umownego terminu zakończenia umowy brakowało jeszcze praktycznie pół roku, tym samym powód nie miał obowiązku ukończenia oprogramowania przed czasem. Wprawdzie pozwany i świadkowie pozwanego wskazywali, iż dla Spółki niezwykle istotne było uzyskanie powyższego oprogramowania, niemniej jednak to z winy pozwanej umowa w tym zakresie nie została zrealizowana. Roszczenie o wydanie dzieła nie powstało, podobnie jak roszczenie powoda o zapłatę kwoty 1 zł za gotowe oprogramowanie. Mając na uwadze powyższe Sąd II instancji uznał, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, ocena dowodów nie nosiła cech dowolności, a ocena prawna ustalonego stanu faktycznego była w pełni uzasadniona. Biorąc pod uwagę całokształt przytoczonych okoliczności i powyższą argumentację, Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za niezasadne, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108§1 k.p.c. Wynagrodzenie pełnomocnika ustalono na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – na kwotę 1200 złotych. SSO (...) SSO (...) SSR del. (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...) z (...)