VIII GA 40/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) z G. wniósł o ustalenie, że nie jest zobowiązany do zapłaty na rzecz pozwanego (...) z B. kwoty 3.134,87 zł, na którą składały się odsetki i rekompensata za nieterminowe płatności, argumentując przedawnienie roszczeń. Powód wskazywał na swój interes prawny wynikający z negatywnego wpływu wpisu do Krajowego Rejestru Długów na jego działalność oraz niemożności podniesienia zarzutu przedawnienia w inny sposób. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie miał interesu prawnego w ustaleniu, gdyż ochrona jego praw mogła być uzyskana w procesie o zapłatę, a samo ustalenie nieistnienia obowiązku zapłaty nie jest właściwym przedmiotem powództwa z art. 189 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że zarzuty przedawnienia i nadużycia prawa mogły być skutecznie podniesione w ewentualnym procesie o zapłatę, a wyrok ustalający nie doprowadziłby do usunięcia wpisu w Krajowym Rejestrze Długów, gdyż przedawnione roszczenie nadal istnieje jako zobowiązanie naturalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie przedawnienia, gdy dostępne są inne środki ochrony prawnej (proces o zapłatę). Interpretacja przepisów o Krajowym Rejestrze Długów w kontekście przedawnionych wierzytelności.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia w inny sposób niż przez powództwo o ustalenie oraz wpływu wpisu do KRD.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powód ma interes prawny w ustaleniu, że nie jest zobowiązany do zapłaty przedawnionych wierzytelności, gdy ochrona jego praw może być uzyskana w procesie o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu, że nie jest zobowiązany do zapłaty przedawnionych wierzytelności, ponieważ zarzuty przedawnienia i nadużycia prawa mogą być skutecznie podniesione w ewentualnym procesie o zapłatę, a wyrok ustalający nie usunąłby wpisu w Krajowym Rejestrze Długów.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że zarzuty przedawnienia i nadużycia prawa mogą być podniesione w procesie o zapłatę, co stanowiłoby skuteczną obronę. Wyrok ustalający nie usunąłby wpisu w KRD, gdyż przedawnione roszczenie nadal istnieje jako zobowiązanie naturalne. Powództwo o ustalenie nie jest jedynym środkiem ochrony prawnej w tej sytuacji.
Czy żądanie ustalenia, że strona nie jest zobowiązana do zapłaty, mieści się w zakresie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie ustalenia, że strona nie jest zobowiązana do zapłaty, nie mieści się w zakresie art. 189 k.p.c., który dotyczy ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie ustalenia braku obowiązku zapłaty jest błędnie sformułowane, ponieważ dotyczy skutku (braku obowiązku zapłaty), a nie pierwotnego stosunku prawnego, którego istnienie lub nieistnienie sąd ma ustalić zgodnie z art. 189 k.p.c.
Czy wpisanie do Krajowego Rejestru Długów informacji o przedawnionym zobowiązaniu jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpisanie do Krajowego Rejestru Długów informacji o przedawnionym zobowiązaniu jest zgodne z prawem, jeśli wierzyciel spełnił wymogi ustawy, w tym oznaczył, że zobowiązanie jest kwestionowane lub przedawnione.
Uzasadnienie
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych dopuszcza ujawnienie informacji o przedawnieniu roszczenia. Wierzyciel spełnił wymogi formalne, a wpis zawierał informację o kwestionowaniu należności przez dłużnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
u.t.z.t.h. art. 10
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
u.u.i.g.i.w.d.g. art. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
u.u.i.g.i.w.d.g. art. 2
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
u.u.i.g.i.w.d.g. art. 15
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
u.u.i.g.i.w.d.g. art. 15a
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
u.u.i.g.i.w.d.g. art. 31
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu, gdyż ochrona jego praw może być uzyskana w procesie o zapłatę. • Żądanie ustalenia, że strona nie jest zobowiązana do zapłaty, nie mieści się w art. 189 k.p.c. • Wyrok ustalający nie doprowadziłby do usunięcia wpisu w Krajowym Rejestrze Długów. • Wpis do KRD przedawnionego zobowiązania jest dopuszczalny, jeśli wierzyciel spełnił wymogi ustawy.
Odrzucone argumenty
Powód ma interes prawny w ustaleniu przedawnienia roszczenia, gdyż nie ma możliwości zniweczenia żądania pozwanego inaczej niż przez powództwo o ustalenie. • Ustalenie, że roszczenie jest przedawnione, jest prawem podmiotowym dłużnika. • Działania pozwanego mają na celu napiętnowanie dłużnika i zmuszenie go do zapłaty 'dla świętego spokoju'.
Godne uwagi sformułowania
powództwo o ustalenie nie ma w zasadzie charakteru zapobiegawczo-prewencyjnego, lecz jego zasadność zależy wyłącznie od wykazania przez powoda konkretnego interesu prawnego w żądanym ustaleniu stosunku prawnego lub prawa. • roszczenie przedawnione wciąż istnieje, ale przekształca się w tzw. roszczenie niezupełne (zobowiązanie naturalne), które cechuje się tym, że nie może być przymusowo egzekwowane. • nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
Skład orzekający
Eliza Grzybowska
przewodniczący
Artur Fornal
sędzia
Marcin Winczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie przedawnienia, gdy dostępne są inne środki ochrony prawnej (proces o zapłatę). Interpretacja przepisów o Krajowym Rejestrze Długów w kontekście przedawnionych wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia w inny sposób niż przez powództwo o ustalenie oraz wpływu wpisu do KRD.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu przedawnienia i jego wpływu na wpisy do rejestrów dłużników, co jest istotne dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy podchodzą do powództw o ustalenie w takich sytuacjach.
“Przedawnione długi w Krajowym Rejestrze Długów – czy sądowe ustalenie nieistnienia obowiązku zapłaty pomoże?”
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.