VIII Ga 356/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy częściowo uwzględnił apelację pozwanego, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w zakresie zaliczenia wpłaty 500 zł na poczet najdawniej wymagalnego długu i korygując zasądzone koszty procesu.
Apelacja pozwanego dotyczyła głównie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności w kwestii zaliczenia wpłaty 500 zł dokonanej 31 grudnia 2015 roku. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie wykazał, aby wpłata ta miała zostać zaliczona na poczet długu dochodzonego pozwem. Zgodnie z art. 451 § 3 k.c., w braku oświadczeń stron, wpłata została zaliczona na poczet najdawniej wymagalnego długu. W konsekwencji, sąd zmienił wyrok Sądu Rejonowego, ograniczając zasądzone odsetki i korygując koszty procesu.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie, który zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.746,56 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Apelacja pozwanego zarzucała naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności w zakresie zaliczenia wpłaty 500 zł dokonanej 31 grudnia 2015 roku. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, stwierdził, że apelacja jest częściowo zasadna. Sąd podzielił ustalenia faktyczne Sądu I instancji co do zasady, uznając, że powód wykazał swoje roszczenie. Jednakże, w odniesieniu do wpłaty 500 zł dokonanej przez pozwanego z opisem „za faktury”, sąd zastosował art. 451 § 3 k.c. Wskazał, że pozwany nie wykazał, aby wpłata ta miała zostać zaliczona na poczet długu dochodzonego pozwem, ani nie było oświadczenia wierzyciela w tym zakresie. Wobec braku wskazania przez strony, który dług ma być zaspokojony, sąd zaliczył wpłatę na poczet najdawniej wymagalnego długu. W związku z tym, sąd zmienił wyrok Sądu Rejonowego, ograniczając żądanie odsetek do kwoty 500 zł do dnia jej uiszczenia oraz korygując orzeczenie o kosztach procesu za I instancję, zasądzając od pozwanego 92% kosztów. Apelacja w pozostałym zakresie została oddalona jako bezzasadna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W przypadku braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela, spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych – na poczet najdawniej wymagalnego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do treści art. 451 § 3 k.c., zgodnie z którym w braku oświadczeń stron, wpłata zaliczana jest na poczet najdawniej wymagalnego długu. Pozwany nie wykazał, aby wpłata 500 zł miała być zaliczona na poczet długu dochodzonego pozwem, a powód nie przedstawił dowodu pokwitowania lub innego dokumentu wskazującego na takie zaliczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowo reformatoryjny
Strona wygrywająca
powód (w 92%)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 451 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić.
k.c. art. 451 § § 3
Kodeks cywilny
W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505^1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 451 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 451 § 3 k.c. do zaliczenia wpłaty 500 zł na poczet najdawniej wymagalnego długu z uwagi na brak oświadczeń stron.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie wpłaty 500 zł na poczet długu dochodzonego pozwem. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter apelacji ograniczonej spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 451 k.c. w zakresie zaliczania wpłat przez dłużnika i wierzyciela, zwłaszcza w postępowaniu uproszczonym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego oraz sytuacji braku oświadczeń stron co do zaliczenia wpłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu zaliczania wpłat, który jest częsty w obrocie gospodarczym. Interpretacja art. 451 k.c. jest istotna dla prawników zajmujących się windykacją i rozliczeniami.
“Jak sąd zaliczy Twoją wpłatę, gdy nie wiesz, za co płacisz? Kluczowa interpretacja art. 451 k.c.”
Dane finansowe
WPS: 6746,56 PLN
kwota główna: 294,68 PLN
kwota główna: 2616,55 PLN
kwota główna: 2737,46 PLN
kwota główna: 52,8 PLN
kwota główna: 1045,07 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII Ga 356/17 UZASADNIENIE Apelacja wywiedziona przez stronę pozwaną okazała się częściowo zasadna. Przedmiotowa sprawa rozpoznana została w postępowaniu uproszczonym, regulowanym przepisami art. 505 1 – 505 14 k.p.c. Zgodnie z dyspozycją art. 505 13 § 2 k.p.c. jeżeli Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. W świetle stanowiska Sądu Najwyższego apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter apelacji ograniczonej (por. stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55, mającej moc zasady prawnej). Oznacza to, że jej celem jest kontrola wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji (z punktu widzenia jego zgodności z materiałem procesowym pozostającym w dyspozycji sądu orzekającego) w granicach wyznaczonych przez treść zarzutów apelacji. Wyrokiem z dnia 17 marca 2017 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie Wydział X Gospodarczy zasądził od pozwanego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz powoda K. B. kwotę 6.746,56 zł z odsetkami ustawowymi od kwot: - 294,68 zł od dnia 12.11.2014 r. do dnia zapłaty, 2616,55 zł od dnia 29.11.2014 r. do dnia zapłaty, 2737,46 zł od dnia 11.12.2014 r. do dnia zapłaty, 52,80 zł od dnia 13.12.2014 r. do dnia zapłaty i 1045,07 zł od dnia 23.12.2014 r. do dnia zapłaty oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.717,00 zł tytułem kosztów procesu. W wywiedzionej apelacji pozwany zarzucił Sądowi I instancji naruszenie, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, art. 233§1 k.p.c. poprzez dowolne, dokonane z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów przyjęcie, iż pozwany nie spełnił na rzecz powoda świadczenia objętego pozwem. Mając na uwadze powyższe pozwany wniósł o uchylenie wyroku i oddalenie powództwa ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Z treści uzasadnienia apelacji wynika, iż pozwany w istocie nie zgadza się z uznaniem przez Sąd, iż wpłata 500 złotych dokonana 31 grudnia 2015 roku z opisem „za faktury”, została zaliczona na wpłaty wcześniejsze, nie objęte żądaniem pozwu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu Okręgowego zarzut zawarty w apelacji zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Z uzasadnienia apelacji wynika, iż zastrzeżenia pozwanego budzi jedynie niezaliczenie na poczet należności dochodzonych pozwem wpłaty w kwocie 500 złotych. W pozostałym zakresie brak jest jakiekolwiek uzasadnienia i argumentacji obejmującej pozostałą zasądzoną przez Sąd I instancji należność. W ocenie Sądu Okręgowego ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy dokonał co do zasady bez obrazy art. 233 § 1 k.p.c. w oparciu o wszechstronnie przeanalizowany, oceniony zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego materiał dowodowy. Sąd Okręgowy przyjmuje za własne poczynione ustalenia faktyczne jak i wywody prawne Sądu I instancji, bez potrzeby ich powielania, podzielając tym samym w całości zaprezentowane przez Sąd I instancji stanowisko, że powódka zgodnie z treścią art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. wykazała istniejące roszczenie. Prawidłowo Sąd Rejonowy wskazał, iż z treści przedstawionych dokumentów, w szczególności potwierdzeń odbioru towaru i podpisanej faktury oraz zeznań świadka wynika, iż doszło do zawarcia umów sprzedaży i ustalenia ceny objętej żądaniem pozwu. Pozwany bronił się nadto zarzutem spełnienia świadczenia. W tym zakresie ciężar dowodu, zgodnie z treścią art. 6 k.c. obciążał pozwanego. Pozwany wykazał dowodami zapłaty, nie kwestionowanymi zresztą przez powoda, iż dokonał wpłat określając, jakiej należności dotyczą i w tym zakresie Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Jednakże Sąd wskazał, iż pozwany dokonał jeszcze jednej wpłaty – w kwocie 500 złotych w dniu 31 grudnia 2015 roku opisując ją jako wpłatę „za faktury”. Zgodnie z treścią art. 451 § 1 k.c. dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Stosownie do treści art. 451 § 2 k.c. jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu, według zaś art. 451 § 3 k.c. w braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego. Pozwany powinien więc udowodnić, że dokonane wpłaty stanowią umorzenie długu dochodzonego pozwem wskutek jego oświadczenia, wskutek oświadczenia powoda zawartego w pokwitowaniu przyjętym przez pozwanego, albo wskutek reguły kodeksowej, mającej zastosowanie w braku oświadczenia dłużnika i wierzyciela. Pozwany w procesie podnosił, iż dokonana wpłata winna być zaliczona na należności objęte pozwem. Powód oświadczając, iż zaliczył wpłatę na inna należność winien okoliczność tę wykazać. W przedmiotowej sprawie nie przedłożył jednak ani pokwitowania ani innego dokumentu, z którego takie zaliczenie by wynikało. Wskazanie, iż wpłata została zaliczona n a inne należności była lakoniczna i nie wskazano nawet, jakie to należności. Nie przedstawiono także rozliczenia, ani wykazu faktur mogącego wykazać, iż wpłata objęła należności wcześniej wymagalne niż objęte pozwem. Sąd II instancji uznał więc, iż zachodzi sytuacja, w której żadna ze stron, przy spełnieniu świadczenia, nie wskazała, na jaki dług wpłata jest zaliczona. Zastosowanie znajdzie tym samym ostatnie zdanie cytowanego przepisu, stanowiące, iż wpłata została zaliczona na poczet długu najdalej wymagalnego. Mając na uwadze powyższe zmianie uległo również żądanie odsetek, które należało ograniczyć, co do kwoty 500 złotych, do dnia jej uiszczenia. Powyższa konstatacja doprowadziła tym samym do wydanie orzeczenia częściowo reformatoryjnego ( art. 386§1 k.p.c. ) i oddalenia powództwa we wskazanym wyżej zakresie. Uwzględnienie stanowiska pozwanego co do kwoty 500 złotych spowodowało również zmianę orzeczenia o kosztach procesu za I instancję. Podstawą bowiem rozłożenia ciężaru kosztów procesu stanowić będzie art. 100 k.p.c. Przy wskazaniu, iż powód wygrał proces w 92%, z poniesionych kosztów prawidłowo wskazanych przez Sąd Rejonowy na kwotę 2717 zł, zasądzić od pozwanego należało 92%, a więc kwotę 2.499,64 zł. W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy w oparciu o treść art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w treści art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Na koszty poniesione przez stronę pozwaną w postępowaniu apelacyjnym złożyła się jedynie opłata od apelacji w kwocie 250 złotych, zaś 8% od tej kwoty to 20 złotych. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. Z (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI