VIII GA 333/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego oddalający powództwo o zapłatę odszkodowania za wadliwy zestaw sprzęgła, uznając brak wykazania nienależytego wykonania zobowiązania przez sprzedawcę.
Powódka dochodziła zapłaty od pozwanej za zakup nowego zestawu sprzęgła i koszty jego wymiany, twierdząc, że dostarczony przez pozwaną towar był wadliwy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwaną, a potencjalna wada mogła wynikać z nieprawidłowego montażu. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego, podkreślając, że ciężar udowodnienia wadliwości towaru i związku przyczynowego spoczywał na powodce, która nie przedstawiła wystarczających dowodów.
Powódka spółka z o.o. wniosła pozew o zapłatę 3.008,11 zł wraz z odsetkami, wskazując, że pozwana spółka sprzedała jej wadliwy zestaw sprzęgła LUK, który po montażu uległ awarii w trasie, co skutkowało koniecznością zakupu nowego sprzęgła i poniesienia kosztów robocizny. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwaną. Sąd ustalił, że wady mogły wynikać z nieprawidłowego montażu, a niekoniecznie z wady materiałowej produktu. Powódka wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących rękojmi i błędny rozkład ciężaru dowodu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że ciężar udowodnienia wadliwości towaru, szkody i związku przyczynowego spoczywał na powodce, która nie wykazała tych przesłanek. Sąd uznał, że roszczenie powódki nie mogło być kwalifikowane z tytułu rękojmi, a podstawę prawną stanowił art. 471 k.c. (odpowiedzialność kontraktowa), gdzie ciężar dowodu spoczywa na wierzycielu. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kupujący nie wykaże, że wada istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa lub wynikła z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej chwili, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na kupującym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała, iż dostarczony zestaw sprzęgła miał wadę materiałową, a potencjalna awaria mogła być spowodowana nieprawidłowym montażem. Ciężar udowodnienia wadliwości towaru i związku przyczynowego spoczywał na powodce, która nie przedstawiła wystarczających dowodów, w tym nie wnioskowała o opinię biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwana Hurtowni (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. | spółka | powódka |
| pozwana Hurtowni (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. | spółka | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa prawna odpowiedzialności kontraktowej dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Wymaga wykazania przez wierzyciela istnienia zobowiązania, szkody, związku przyczynowego oraz okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ogólna zasada ciężaru dowodu. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 354 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 354 § § 2
Kodeks cywilny
Wierzyciel powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania.
k.c. art. 560 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienia kupującego w przypadku wady rzeczy sprzedanej: obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy.
k.c. art. 559
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne istniejące w chwili przejścia niebezpieczeństwa lub wynikłe z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej chwili.
k.c. art. 561¹ § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie kupującego do żądania od sprzedawcy demontażu i ponownego montażu rzeczy po jej wymianie na wolną od wad lub usunięciu wady.
k.c. art. 574 § § 1
Kodeks cywilny
Możliwość dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych w przypadku odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia ceny z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie wykazała nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwaną (brak dowodów na wadę materiałową sprzęgła). Ciężar dowodu w zakresie istnienia wady i związku przyczynowego spoczywał na powodce. Roszczenie powódki nie mogło być oparte na przepisach o rękojmi, a jedynie na art. 471 k.c., gdzie ciężar dowodu jest po stronie wierzyciela. Brak wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego przez powódkę.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 559 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez niezastosowanie i błędny rozkład ciężaru dowodu. Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez ocenę dowodów w sposób niewszechstronny i dowolny. Sprzeczność istotnych ustaleń sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowym polegająca na uznaniu, że powódka nie wykazała związku przyczynowo-skutkowego między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie jest możliwe do zaakceptowania zgłoszone w doktrynie i judykaturze stanowisko, zgodnie z którym dowód w omawianym zakresie obciąża sprzedawcę daj mi fakty, a dam ci prawo (da mihi factum, dabo tibi ius) nie ma podstaw do przyjęcia, że strona powodowa wykazała fakt istnienia wady zakupionego sprzęgła
Skład orzekający
SSO (...)
sędzia
SSO (...)
sędzia
SSR del. (...)
sędzia
SSR (...)
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o odpowiedzialność kontraktową i z tytułu rękojmi, zwłaszcza gdy istnieje podejrzenie, że wada mogła powstać na skutek nieprawidłowego montażu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów. Wartość precedensowa może być ograniczona ze względu na brak opinii biegłego i skupienie się na braku wykazania podstawowych przesłanek przez powódkę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z reklamacją wadliwych części samochodowych i rozkładem ciężaru dowodu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i branży motoryzacyjnej.
“Kto odpowiada za awarię sprzęgła? Sąd rozstrzyga o ciężarze dowodu w sporze o wadliwy towar.”
Dane finansowe
WPS: 3008,11 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Ga 333/18 UZASADNIENIE W dniu 19 czerwca 2017 roku powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wniosła przeciwko pozwanej Hurtowni (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. pozew o zapłatę kwoty 3.008,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 19 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty, a także złożyła wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu swego żądania powódka wskazała, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pozwana sprzedaje jej i dostarcza części zamienne do naprawianych w jej warsztacie pojazdów. W lipcu 2016 roku pozwana dokonywała wymiany zestawu sprzęgła LUK w samochodzie marki R. o nr rej. (...) . Powódka dokonała montażu tego sprzęgła, jednakże nie działało ono w sposób prawidłowy. Producent potwierdził prawidłowość działania, dlatego też pojazd wyruszył w trasę. W Szwajcarii pojazd ten uległ awarii i konieczna była wymiana uszkodzonego sprzęgła, co też nastąpiło w warsztacie powódki. Koszty naprawy, wymiany części i robocizny poniosła powódka w wysokości 1.056,20 zł zakup sprzęgła oraz 1.951,20 zł koszt robocizny. Powódka wskazała również, iż złożyła reklamację, jednakże pozwana uznała, że problem związany był z nieprawidłowym montażem sprzęgła oraz łapy sprzęgła. Powódka nie zgodziła się z powyższym stanowiskiem. W dniu 29 czerwca 2017 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygn. akt XI GNc 1249/17). W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu. Nadto podniosła zarzut niewłaściwości miejscowej. W uzasadnieniu pozwana wskazała, iż sprzedała powódce zestaw sprzęgła LUK, który to towar powódka zareklamowała, jednakże załączone do akt sprawy dokumenty nie dotyczą tej reklamacji. Pozwana podała, że przyjęła reklamację i ją rozpatrzyła negatywnie. Wyjaśniła, iż otrzymała informację od producenta, że reklamowany produkt nie ma wady materiałowej. Pozwana z ostrożności procesowej kwestionowała również wysokość szkody. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2017r. Sąd skierował strony do mediacji, jednakże strona powodowa nie wyraziła zgody na mediację. W toku postępowania strony podtrzymywały stanowiska w sprawie. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w pkt I sentencji oddalił powództwo, natomiast w pkt II zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 917 zł tytułem kosztów procesu. Sąd Rejonowy wydał wyrok na gruncie następujących ustaleń faktycznych: Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 15 czerwca 2016 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. zleciła (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w D. naprawę pojazdu marki R. o nr rej. (...) . W opisie zlecenia wskazano, iż zleca się weryfikację uszkodzenia sprzęgła- ciężko chodzącego pedału sprzęgła. W uwagach dodatkowych wskazano nadto, iż serwis rekomendował wymianę łapy wyciskowej, lecz klient nie zdecydował się na wymianę (na własną odpowiedzialność). Odbiór pojazdu nastąpił w dniu 6 lipca 2016r. Zgodnie z ustaleniami Sądu pierwszej instancji z tytułu wykonanych usług (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wystawiła fakturę nr (...) na kwotę 6.268,01 zł brutto. Wymianie podlegało m.in. sprzęgło LUK zakupione od firmy Hurtownia (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. . Po montażu wykonanym przez D. K. sprzęgło ciężko pracowało i powód przekonał klienta do wymiany łapy sprzęgła - zamontowano oryginalną część zakupioną w (...) R. . Już przy odbiorze klient miał uwagi co do pracy sprzęgła. Wg powódki sprzęgło pracowało prawidłowo i klient odebrał pojazd, ponieważ miał do wykonania zlecenie transportu. Nadto, Sąd Rejonowy ustalił, że po naprawie przedmiotowy pojazd wyruszył w trasę do Austrii i po jej przebyciu wrócił do warsztatu powódki, zgłaszając głośną pracę sprzęgła. Demontaż wykonał D. K. . Na kwestionowanym zestawie sprzęgła widoczne było wytarcie. Powódka nagrała też dla pozwanej film z pracy sprzęgła. Powódka podjęła decyzję o wymianie sprzęgła na inny identyczny zestaw – łapa pozostała ta, która zamontowano przy pierwszej usłudze. Za nowy zestaw powódka zapłaciła 1.056,91 zł i wyliczyła koszt swojej robocizny na 1.951,20 zł (za 20 roboczogodzin) – łącznie 3.008,11 zł. Jak wynika z dalszych ustaleń Sądu Rejonowego w dniu 23 czerwca 2016 r. Hurtownia (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. wystosowała do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w D. raport reklamacyjny, w którym wskazała, iż po otrzymaniu reklamacji zdecydowano się na wysyłkę reklamowanego towaru do producenta, który wskazał, iż reklamacja została odrzucona, gdyż jest nieuzasadniona. Wskazano, iż śruba głowicy 758.130 dokładnie odpowiada specyfikacji o.e. Wymiary (...) ,5 są zgodne ze specyfikacją, a wpływ otoczenia jest bardzo często powodem awarii uszczelki i wycieku. Śruba głowicy nie jest powodem usterki. Sąd Rejonowy ustalił także, iż w dniu 22 października 2016 r. spółka (...) złożyła reklamację dotyczącą przedmiotowego pojazdu, w której wskazano, iż nieprawidłowo wykonane zostało zabezpieczenie w docisku sprzęgła, co spowodowało odłączenie się łożyska wyciskowego podczas pracy zestawu. W odpowiedzi w dniu 8 listopada 2016 r. spółka Hurtownia (...) wskazała, iż przyczyną opisanego objawu jest brak napięcia wstępnego na łożysku wyciskowym w związku z konstrukcją ciągnioną zestawu sprzęgłowego. Wskutek powyższego brak sztywności w zapięciu łożyska spowodował oscylacyjne jego ruchy i wytarcie zabezpieczenia. Wskazano, iż opisany w zgłoszeniu reklamacyjnym objaw nie wynika z wady materiałowej produktu, dlatego reklamacje traktuje się jako niezasadną. Pismem z dnia 22 listopada 2016 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wskazała, iż nie zgadza się ww. decyzją reklamacyjną. Wskazano, iż naprawa i montaż sprzęgła zostało wykonane przez doświadczonego mechanika, gdyby źródłem usterki był nieprawidłowy montaż, to objawem o tym świadczącym byłoby całkowite zniszczenie zabezpieczenia, co nie nastąpiło. Zamontowana część była wadliwa, o czym świadczy brak wytarcia zabezpieczenia. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wniosła o ponowne rozpoznanie reklamacje pod kątem wystąpienia również innych wad, powodujących usterkę opisaną w pierwotnym zgłoszeniu. Pismem z dnia 28 listopada 2016 r. Hurtownia (...) poinformowała, iż przyjmuje reklamację celem ponownego rozpatrzenia. Kupująca przekazała zestaw LUK celem ponownego rozpatrzenia reklamacji. W dniu 09 stycznia 2017 r. sprzedawca wystosował do spółki (...) raport reklamacyjny, w którym wskazał, iż po przyjęciu ponownie złożonej reklamacji i konsultacji technicznej z przedstawicielem produktu decyzja o odmowie uznania reklamacji zostaje podtrzymana. Nadto poinformowano, iż po ponownej weryfikacji ww. zestawu opisany problem związany być może także z uszkodzoną/zdeformowaną łapa sprzęgła, co potwierdza stan dostarczonego łożyska oporowego. Opisany w zgłoszeniu reklamacyjnym objaw nie wynika z wady materiałowej produktu, reklamację traktuje się jako niezasadną. W odpowiedzi (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. poinformowała, iż nie zgadza się z decyzją reklamacyjną i wnosi o jej weryfikację. Wskazała, iż nie jest możliwe, aby winę za uszkodzone sprzęgło ponosiła łapa, została ona bowiem zakupiona w (...) , jest oryginalna. W dniu 13 lutego 2017 r. Hurtownia (...) wystosowała raport reklamacyjny, w którym przedstawiła otrzymaną decyzję od przedstawiciela produktu, z której wynika, iż nie stwierdzono nieprawidłowości formalnych. Pismem z dnia 9 marca 2017 r. sprzedawca wskazał, iż podtrzymuje decyzję o odmowie uznania reklamacji. Zgodnie z poczynionymi przez Sąd Rejonowy ustaleniami pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wezwała Hurtownia (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. do zapłaty kwoty 2.329 zł tytułem zwrotu kosztów zakupionej wadliwej łapy sprzęgła oraz kosztów jej montażu. W odpowiedzi Hurtownia (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. wskazała, iż w dalszym ciągu podtrzymuje decyzję o odmowie uznania reklamacji. W tak przedstawionym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo za nieuzasadnione. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 471 k.c. wskazując, że w tym właśnie przepisie należy poszukiwać podstawy prawnej żądania. Wyjaśnił, że powódka wskazywała, że dochodzi zapłaty związanego z zakupem nowego zestawu sprzęgła (od osoby trzeciej) oraz kosztem robocizny związanej z jego wymianą, stąd nie jest podstawą faktyczną żądania zwrot ceny zakupu sprzęgła od pozwanej. Sąd Rejonowy w tym zakresie zaznaczył również, że potencjalnie istniała dla powoda możliwość zastosowania normy zawartej w art. 560 § 1 k.c. k.c. , zgodnie z którym jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie (…), jednakże strona powodowa w ogóle nie wskazywała na okoliczność odstąpienia od umowy, stąd powyższa regulacja nie miała zastosowania. Następnie Sąd Rejonowy poczynił rozważania w przedmiocie odpowiedzialności opartej o treść art. 471 k.c. podając, że w literaturze prawniczej, co z resztą wynika wprost z przepisów kodeksu cywilnego , wskazuje się na trzy podstawowe przesłanki odpowiedzialności kontraktowej: niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, szkoda (zarówno damnum emergens jak i lucrum cessans ), związek przyczynowy między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie ze słusznymi poglądami doktryny przepisy kodeksu cywilnego uzależniają tego rodzaju odpowiedzialność od spełnienia dwóch kolejnych przesłanek: istnienia okoliczności za które dłużnik ponosi odpowiedzialność oraz związku przyczynowego między przynajmniej jedną z tych okoliczności a niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. W tym zakresie Sąd Rejonowy zaznaczył także, iż niewykonanie i nienależyte wykonanie zobowiązania jest podstawową przesłanką odpowiedzialności kontraktowej. Skoro wykonanie zobowiązania polega na spełnieniu obowiązku dłużnika, a przez to zaspokojeniu roszczeń wierzyciela, to niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania ma miejsce gdy przedmiotowe świadczenie nie zostało spełnione lub zostało spełnione nienależycie. Aby można było mówić o spełnieniu świadczenia musi mieć miejsce (1) określone zachowanie się dłużnika i (2) zaspokojenie oznaczonego interesu wierzyciela. Brak jednego z ww. elementów oznacza, że spełnienie świadczenia nie następuje. Nienależyte wykonanie zobowiązania ma miejsce wówczas, gdy świadczenie zostało spełnione i zachodzi rozbieżność między, przewidywanym w treści zobowiązania, zaspokojeniem, a tym rzeczywiście uzyskanym. Dla stwierdzenia owej różnicy istotne znaczenie ma art. 354 § 1 k.c. , zgodnie z którym dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Z kolei w myśl art. 354 § 2 k.c. w taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel. W przypadku świadczenia rzeczy indywidualnie oznaczonej, wierzyciel ma prawo domagać się świadczenia rzeczy posiadającej zapewniane właściwości. Zgodnie jednak z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Wobec tego aby skutecznie dochodzić roszczenie to na powódce ciążył obowiązek wykazania zarówno faktu nienależytego wykonania umowy, jak też powstania szkody oraz jej wysokości, a także związku przyczynowego pomiędzy nienależytym wykonaniem umowy a powstaniem szkody. Sąd Rejonowy podał, że powódka wskazywała że nienależyte wykonanie umowy polegało na dostarczeniu zestawu sprzęgła obarczonego wadą materiałową. W trakcie reklamacji pozwana pismem z dnia 08 listopada 2016 r. wskazała, iż „przyczyną opisanego objawu jest brak napięcia wstępnego na łożysku wyciskowym w związku z konstrukcją ciągnioną zestawu sprzęgłowego. Wskutek powyższego brak sztywności w zapięciu łożyska spowodował oscylacyjne jego ruchy i wytarcie zabezpieczenia”. Sąd I Instancji doszedł do przekonania, że oznacza to zarzut niewłaściwie przeprowadzonego montażu sprzęgła. Sąd I Instancji podkreślił, że odpowiadając na to pismo w dniu 22 listopada 2016 r. powódka wskazała, iż nie zgadza się ww. decyzją reklamacyjną, w szczególności podniosła, że gdyby źródłem usterki był nieprawidłowy montaż, to objawem o tym świadczącym byłoby całkowite zniszczenie zabezpieczenia, co nie nastąpiło, uznając, że tym samym miała świadomość zarzutu wadliwego sposobu montażu. Sąd wskazał, że w kolejnym piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. pozwana „dodatkowo” przytoczyła inne argumenty, stąd też podtrzymała swoje twierdzenie dotyczące wadliwego montażu. W ocenie Sądu Rejonowego dla rozstrzygnięcia czy zestaw sprzęgła miał wadę materiałową, czy też został on wadliwie zamontowany, potrzebne są wiadomości specjalne, wyjaśniając, że zeznania świadków nie wykluczają wadliwego montażu, a nadto w związku z tym, że są oni pracownikami powódki ich obiektywizm może być zaburzony. Podał, że D. L. wskazał, że montaż sprzęgła nie jest łatwą operacją i on sam tego by nie zrobił, natomiast M. S. , M. L. i J. M. zeznania swoje oparli na relacji wykonującego montaż D. K. . Nie negując profesjonalizmu tej osoby Sąd doszedł do wniosku, że nawet dysponując największym doświadczeniem człowiek nie jest nieomylny i ma prawo popełnić błąd, zwłaszcza że dotyczyło to operacji skomplikowanej, gdzie w grę wchodziła kwestia niewłaściwego naciągu. W konsekwencji powyższego Sąd Rejonowy uznał, że na podstawie dostępnego materiału dowodowego nie jest wykluczony błąd przy montażu, a konsekwencją jest niewykazanie nienależytego wykonania zobowiązania. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w sprawie pozwana złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, ale ze względu na brak zaliczki wniosek ten musiał być oddalony, co stało się na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. Strona powodowa miała wówczas możliwość, złożenia takiego wniosku, nie byłby to dowód spóźniony, ale tego nie uczyniła. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że pracownicy powódki nagrywali pracę sprzęgła i powódka takiego nagrania nie przedłożyła, czym w ocenie Sądu Rejonowego sama ograniczyła sobie możliwość dowodzenia w sprawie Zdaniem Sądu Rejonowego nie wykazanie podstawowej przesłanki w postaci nienależytego wykonania zobowiązania powoduje brak podstaw do przyjęcia istnienia odpowiedzialności pozwanej. Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że gdyby przesłanka ta została wykazana to istniały podstawy do przyjęcia związku przyczynowo skutkowego między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą, natomiast istniały poważne wątpliwości co do wykazania szkody, ponieważ powódka opiera się na dokumencie który sama wygenerowała, zaś pozwana wprost zakwestionowała liczbę godzin potrzebnych na wymianę, brak też danych o kosztach zakupu nowego zestawu sprzęgła z innej hurtowni. O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. uwzględniając koszty poniesione przez pozwaną obejmujące opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Apelacje od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie w całości wniosła powódka wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenie i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje. Zaskarżonemu wyrokowi pozwana zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 559 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 k.p.c. poprzez ocenę dowodów w sposób niewszechstronny i dowolny – polegające na nieuznaniu modyfikacji rozkładu ciężaru dowodu w związku z dochodzeniem przez powódkę roszczeń z tytułu rękojmi, - sprzeczność istotnych ustaleń sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowym polegające na uznaniu, że powódka nie wykazała związku przyczynowo – skutkowego między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą. W uzasadnieniu powódka podkreśliła, że już w pozwie wywodziła swoje uprawnienia z przepisów dotyczących rękojmi za wady, zaś postępowanie dotyczyło stwierdzenia przez powódkę wad fizycznych części samochodowej. Zaznaczyła, że zgłaszała swoje roszczenia składając do pozwanej reklamacje z tytułu wady sprzęgła – jego nieprawidłowej pracy. Wskazała, że był to fakt bezsporny i istnienie wady towaru zostało potwierdzone przez pozwaną, która jednak dopatrywała się winy kupującego w nieprawidłowym montażu towaru. Skarżąca podniosła, że to pozwana powinna była wykazać i udowodnić brak istnienia wady sprzedanego towaru – w tym też celu pozwana zgłosiła wniosek dowodowy zmierzający do sporządzenia z opinii biegłego, zaś w konsekwencji nieuiszczenia naliczki na gruncie art. 599 k.c. pozbawiła się możliwości wykazania braku wady towaru. Podniosła, że zgłaszała pozwanej reklamacje w zakresie wadliwości sprzedanej rzeczy i to z niej wywodziła dalej idące roszczenia. Pozwana złożyła odpowiedź na apelacje wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania. W ocenie pozwanego Sąd I Instancji prawidłowo zastosował ogólną regułę ciężaru dowodu obciążając nim stronę powodową. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się niezasadna. Sąd Okręgowy w granicach wniesionej apelacji, co wynika z dyspozycji art. 378 § 1 k.p.c. , rozważa na nowo zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym dokonuje jego samodzielnej oceny prawnej. Powyższa analiza pozwala stwierdzić, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy, a następnie w oparciu o tenże materiał poczynił właściwe ustalenia faktyczne dokonując oceny prawnej, którą Sąd Okręgowy w całości podziela. Zarzuty oraz ich argumentacja zaprezentowane w apelacji nie stanowiły wystarczającej podstawy do weryfikacji orzeczenia Sądu Rejonowego w postulowanym przez apelującą kierunku, nie znalazły one bowiem potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Przed przejściem do dalszych rozważań merytorycznych, mając na względzie podniesiony przez powódkę zarzut dotyczący naruszenia art. 233 k.p.c. , wskazać należy, że zgodnie z przywołanym przepisem sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według swego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Wymieniony przepis nakłada na sąd orzekający obowiązek wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału i uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu. Nadto obowiązkiem sądu jest skonkretyzowanie okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności oraz wskazania jednoznacznego kryterium i argumentacji pozwalającej na weryfikację dokonanej oceny w przedmiocie uznania dowodu za wiarygodny bądź też jego zdyskwalifikowanie (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1966 r., sygn. II CR 423/66, niepubl.; uzasadnienie orzeczenia SN z dnia 24 marca 1999 r., sygn. I PKN 632/98, OSNAPiUS 2000, nr 10, poz. 382; uzasadnienie orzeczenia SN z dnia 18 lipca 2002 r., IV CKN 1256/00, niepubl.). Przyjmuje się przy tym, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. W orzecznictwie wskazuje się, że do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. dochodzi wówczas, gdy ocena dowodów dokonana przez Sąd jest sprzeczna z regułami logicznego myślenia, uchybia zasadom wynikającym z doświadczenia życiowego lub też narusza zasady właściwego kojarzenia faktów (por. wyrok SN z dnia 16 grudnia 2005r., III CK 314/05, Lex nr 172176). Z kolei zarzut błędu w ustaleniach faktycznych odnosi się stricte do elementu faktycznego orzeczenia. Sąd Odwoławczy bada w takim wypadku czy w stanie faktycznym sprawy nie zachodzą sprzeczności między poszczególnymi ustaleniami oraz czy stan faktyczny stanowi harmonijną całość. Innymi słowy sprzeczność zachodzi wówczas, gdy istnieje dysharmonia między materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do jakiej doszedł Sąd na jego podstawie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 19 sierpnia 2009 r., I ACa 507/09, Lex nr 756625, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 16 listopada 2005 r., I ACa 447/05, Lex nr 177024). Zaznaczyć należy, że zarzuty apelacyjne strony powodowej zarówno dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (powołany przez odwołującą się art. 559 k.c. w zw. z art. 6 k.c. ) jak i przepisów prawa procesowego ( art. 233 k.p.c. ) skupiały się w istocie wokół jednego głównego zagadnienia jakim było dokonanie przez Sąd Rejonowy w sposób niewłaściwy rozkładu ciężaru dowodu z uwagi na niedostrzeżenie, iż art. 559 k.c. , który dokonuje modyfikacji w tym zakresie. Odnosząc się zatem do sformułowanego przez powódkę zarzutu, stanowiącego istotę złożonej apelacji, wskazać należy, że przepis art. 559 k.c. stanowi, iż sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej samej chwili. W zakresie tym, apelująca celem poparcia swoich twierdzeń przywołała szereg orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy, w których zajął on stanowisko, iż przepis ten dokonuje modyfikacji zasady ciężaru dowodu. Wyjaśnić należy, że Sąd Okręgowy co do zasady podziela wyrażany przez Sąd Najwyższy pogląd w tym zakresie. Podkreślenia jednak wymaga, że nie jest to pogląd jednolity, niebudzący żadnych wątpliwości wśród orzecznictwa oraz doktryny, uwzględnić bowiem należy, że w szczególności w literaturze prawniczej nie jest on podglądem powszechnie akceptowanym, jednoznacznym. Przykładowo A. B. wyraził pogląd, że ciężar dowodu w kontekście art. 559 k.c. jest spornym zagadnieniem. Autor ten zajął stanowisko, że we współczesnych stosunkach obrotu, nie jest możliwe do zaakceptowania zgłoszone w doktrynie i judykaturze stanowisko, zgodnie z którym dowód w omawianym zakresie obciąża sprzedawcę ( S. Buczkowski, w: Komentarz 1972, t. II, s. 1291), że istnieje domniemanie, że przyczyna wady tkwiła już uprzednio w rzeczy (uchw. Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1988 r., III CZP 48/88, OSNC 1989, Nr 3, poz. 36) lub dowód taki w ogóle nie obciąża nabywcy. Poglądy te w ocenie autora nie uwzględniają potrzeby ochrony interesów sprzedawcy, zaś skoro ustawodawca nie przesądził tej kwestii w sposób jednoznaczny, brak jest do wykładni tego przepisu z ogólną reguła art. 6 k.c. (tak: A. Brzozowski, w: K. Pietrzykowski, Kodeks Cywilny. Tom II. Komentarz, wyd.9). Wyjaśnić jednak należy, że kwestia rozkładu ciężaru dowodu na gruncie art. 559 k.c. ma znaczenie dopiero po uprzednim ustaleniu, iż roszczenie kupującego mogło znajdować swoje źródło w uprawnieniach wynikajacych z instytucji rękojmi. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że Sąd Rejonowy, jak wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wziął pod uwagę, że potencjalnie istniała dla powódki możliwość zastosowania normy związanej z tą właśnie instytucją, jednakże uznał, iż strona powodowa nie wskazywała na okoliczność odstąpienia od umowy, w konsekwencji czego regulacja ta nie mogła znaleźć zastosowania. Zwrócić należy także uwagę, że strona powodowa dopiero na etapie apelacji podniosła, że sformułowane przez siebie roszczenie opiera na przepisach dotyczących rękojmi za wady. Okoliczność ta nie stanowi jeszcze o niezasadności tego zarzutu (zwłaszcza gdy strona sama nie powołuje żadnej podstawy prawnej swojego roszczenia), bowiem na sądzie rozstrzygającym sprawę w myśl zasady „daj mi fakty, a dam ci prawo” ( da mihi factum, dabo tibi ius ), spoczywa obowiązek zastosowania do ustalonego stanu faktycznego odpowiednich norm prawnych. Wyjaśnić bowiem należy, że w obowiązującym stanie prawnym, powód nie ma obowiązku wskazania w pozwie podstawy prawnej żądania, zaś nawet jeżeli wskazanie takie ma miejsce to nie wiąże ono sądu, który zobowiązany jest rozpatrzeć sprawę wszechstronnie i wziąć pod rozwagę wszystkie przepisy prawa, które powinny być zastosowane (zob. B. Karolczyk, Formułowanie twierdzeń pozwu oraz zasada "da mihi factum dabo tibi ius" w postępowaniu zwyczajnym w świetle nowelizacji KPC, MOP 2013, Nr 7, str. 343). W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd Rejonowy jednak słusznie uznał, że roszczenie powódki nie było możliwe do zakwalifikowania do żadnego z roszczeń przysługujących z tytułu rękojmi. Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy ustalił, że roszczenie powódki znajduje oparcie w przepisach o naprawieniu szkody, a więc art. 471 k.c. oraz następnych. Powódka w niniejszej sprawie nie naprowadziła jakichkolwiek dowodów z których mogłoby wynikać, iż skorzystała ona z uprawnień o którym mowa w art. 560 § 1 k.c. Zgodnie z przywołanym przepisem jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawie nie ma także podstaw do uznania, że powódka dochodziła roszczenia o którym mowa w art. 561 1 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, że jeżeli rzecz wadliwa została zamontowana, kupujący może żądać od sprzedawcy demontażu i ponownego zamontowania po dokonaniu wymiany na wolną od wad lub usunięciu wady. W razie niewykonania tego obowiązku przez sprzedawcę kupujący jest upoważniony do dokonania tych czynności na koszt i niebezpieczeństwo sprzedawcy. Istotnym jest bowiem, że powódka w zgłoszeniu reklamacyjnym (k. 42) – co wynika z specyfiki prowadzonej przez nią działalności gospodarczej - wnosiła jedynie o wydanie nowej części, a tym samym również dyspozycja tego przepisu nie znajdzie w okolicznościach sprawy zastosowania. Przepis ten bowiem odnosi się ściśle do kwestii konieczności pokrycia kosztów demontażu i ponownego zamontowania rzeczy jednak dopiero po uprzednim wezwaniu sprzedawcy do wykonania tych właśnie czynności. Przypomnieć przy tym należy, że powódka dochodziła roszczenia związanego ze zwrotem kosztów zakupu nowego sprzęgła od innego podmiotu oraz kosztów robocizny związanej z jego wymianą, co nie koresponduje z uprawnieniami przewidzianymi w art. 561 1 § 1 k.c. Wyjaśnić przy tym należy, że skorzystanie przez kupującego z uprawnień wynikajacych z instytucji rękojmi nie zamyka oczywiście stronie powodowej drogi do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych, o czym stanowi art. 574 § 1 k.c. Zaznaczenia jednak wymaga, że zgodnie z tym przepisem jeżeli z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupujący odstępuje od umowy albo żąda obniżenia ceny, może on żądać naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba że szkoda jest następstwem okoliczności, za którą sprzedawca odpowiedzialności nie ponosi. Oznacza to, że w tym przypadku koniecznym jest uprzednie złożenie przez kupującego oświadczenia o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny. Tymczasem powódka nie wykazała, aby złożyła tego rodzaju oświadczenie woli. W tym miejscu wyjaśnić także należy, że w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej przewidzianej w art. 574 § 1 k.c. brak jest podstaw do modyfikacji zasady rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. Sąd Odwoławczy wyraża pogląd, że dla rozstrzygnięcia tego, czy szkoda powstała na skutek wadliwości sprzęgła, a zatem, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy wadliwym sprzęgłem a szkodą, konieczne było zasięgnięcie wiadomości specjalnych, a więc przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego, tymczasem powódka wniosku w tym zakresie nie sformułowała. Odpowiedzialność kontraktowa znajduje zastosowanie w stosunkach między wierzycielem i dłużnikiem, którzy są stronami określonego stosunku zobowiązaniowego. Przesłankami odpowiedzialności kontraktowej są więc niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, będące następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność, szkoda po stronie wierzyciela i związek przyczynowy między zdarzeniem w postaci niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania a szkodą. Ciężar dowodu istnienia wyżej wymienionych przesłanek, aktualizujących odpowiedzialność z art. 471 k.c. , istnienia związku przyczynowego oraz powstania szkody, w świetle art. 6 k.c. spoczywa na wierzycielu, jako osobie, która z tychże faktów wywodzi skutki prawne. Musi on zatem najpierw udowodnić istnienie ważnego zobowiązania o określonej treści, w stosunku do którego czyni dłużnikowi zarzuty jego naruszenia. W dalszej zaś kolejności winien wykazać pozostałe przesłanki odpowiedzialności kontraktowej (szkodę, jej spowodowanie nienależytym wykonaniem zobowiązania, związek przyczynowy). Sąd Okręgowy ma na uwadze, że z art. 471 k.c. wynika tzw. wzruszalne domniemanie, w myśl którego do niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania doszło na skutek okoliczności, za które dłużnik odpowiada (potocznie zwanym, a nie do końca precyzyjnie domniemaniem winy), jednakże zastosowanie tego domniemana jest możliwie jedynie w przypadku wykazania przesłanek odpowiedzialności, a zatem samej szkody, faktu istnienia wadliwości sprzęgła (nienależytego wykonania zobowiązania) a także związku przyczynowego. Na gruncie niniejszej sprawy nie ma podstaw do przyjęcie, że strona powodowa wykazała fakt istnienia wady zakupionego sprzęgła. Dopiero wykazanie tej okoliczności pozwoliłby zastosowanie domniemania, iż za wadę tą odpowiada sprzedawca. Reasumując, ponowna analiza dostępnego materiału dowodowego pozwoliła na uznanie, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową jego ocenę, a wnioski z niego wyprowadzone pozostały słuszne i prawidłowe, w szczególności Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny, iż sformułowane przez powódkę roszczenie nie było możliwe do zakwalifikowania do żadnego z roszczeń przysługujących z tytułu rękojmi. Oznacza to, iż Sąd Rejonowy słusznie ustalił, że podstawę prawną tego rodzaju żądania stanowić może art. 471 k.c , w zakresie którego to powódka jest stroną na której spoczywa ciężar dowodu w zakresie przesłanek w postaci wysokość szkody, nienależyte wykonanie zobowiązania oraz związek przyczynowy. W konsekwencji zarzuty apelacyjne podniesione przez stronę powodową nie podważyły wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną i na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania przed Sądem Odwoławczym orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Powódka przegrała w całości postępowanie odwoławcze a zatem jest zobowiązana w myśl ogólnych reguł odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 k.p.c. ) zwrócić pozwanej koszty, które poniosła ona dla celowej obrony. Na koszty poniesione przez pozwaną złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 450 zł ustalonej na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1667 – zatem w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych). W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. SSO (...) SSO (...) SSR del. (...) Dnia 10 października 2018 r. ZARZĄDZENIE 1. (...) , 2. (...) 3. (...) SSR (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI